logotypes-ue_ENG

Fauré, Gabriel

Biogram i literatura

Fauré Gabriel Urbain, *12 V 1845 Pamiers (Ariège), †4 XI 1924 Paryż, francuski kompozytor, pedagog i pianista. Urodził się w rodzinie nauczyciela prowincjonalnego, nieposiadającej żadnych tradycji muzycznych. W 1854 podjął naukę przedmiotów klasycznych i muzyki (szczególnie gry na organach i chorału) w nowo założonej przez L. Niedermeyera École de Musique Classique et Religieuse w Paryżu. Po śmierci Niedermeyera (1861) pobierał naukę gry na fortepianie u profesora tejże szkoły C. Saint-Saënsa, z którym wkrótce się zaprzyjaźnił i który wprowadzał go w muzykę Schumanna, Liszta, Wagnera oraz swoją, jak również kierował jego próbami komponowania. W okresie studiów powstały pierwsze pieśni, m.in. Le papillon op. 1, romans inspirowany melodyką Gounoda. Mając 19 lat, Fauré skomponował Cantique de Racine na chór i organy, swój pierwszy utwór religijny, stanowiący sprawdzian polifonicznego warsztatu wokalnego.

W I 1866 Fauré objął stanowisko organisty w kościele St-Sauveur w Rennes, gdzie udzielał także lekcji gry na fortepianie. W 1869 podpisał kontrakt z pierwszym wydawcą (Choudens, Paryż). W 1870 opuścił Rennes; został mianowany organistą paryskiego kościoła Notre Dame de Clignancourt. Podczas wojny francusko-pruskiej w VII 1870 zaciągnął się do regimentu kawalerii, a w X brał udział w bitwie pod Champigny. W III 1871 podczas Komuny przebywał w Rambouillet, a następnie w Cours-sous-Lausanne w Szwajcarii; pełnił tu funkcję profesora kompozycji w szkole Niedermeyera, która znalazła schronienie w posiadłości swego założyciela.

Po powrocie do Paryża Fauré objął stanowisko organisty w St-Honoré-d’Eylau, a następnie w St-Sulpice, gdzie w akompaniowaniu chórowi zastępował Ch.M. Widora. W XI 1871 uczestniczył w założeniu Société Nationale de Musique, powstałego staraniem R. Bussine’a i Saint-Saënsa przy udziale Francka, d’Indy’ego, Lalo, Masseneta, Bizeta i Duparca. Towarzystwo to pod hasłem propagowania Ars Gallica miało za cel rozpowszechnianie (zwłaszcza niewydanych) utworów kompozytorów francuskich należących do towarzystwa, a szczególnie muzyki symfonicznej i kameralnej, twórczości nieteatralnej, przeżywającej wówczas odrodzenie. W latach 1871–79 Fauré utrzymywał bliski kontakt z paryskim światem muzycznym, w 1872 Saint-Saëns wprowadził go do salonu rodziny Viardot, skupiającego znakomite postacie tej epoki (Gounod, Turgieniew, Flaubert, George Sand, Renan). Fauré dał się poznać wówczas jako pianista-wirtuoz i zdolny improwizator. W tym okresie powstały liczne pieśni, zbliżone najczęściej do typu włoskiej canzony: Sérénade toscane, Après un rêve, Tarentelle na 2 soprany, dedykowane Claudie i Marianne, córkom Pauline Viardot. W 1874 Fauré opuścił kościół St-Sulpice i stał się zastępcą C. Saint-Saënsa w La Madeleine. W tym czasie stał się przyjacielem domu Camille’a Clerca, paryskiego przemysłowca i melomana. W sprzyjającej atmosferze tego domu napisał najważniejsze utwory okresu młodzieńczego: I Sonatę skrzypcową (1875), I Kwartet fortepianowy (1876) i Balladę na fortepian (1879). W IV 1877 Fauré uzyskał zaszczytne stanowisko kapelmistrza w La Madeleine (na miejsce T. Dubois). W VII zaręczył się z Marianne Viardot, ale w X zaręczyny zostały zerwane. W XII udał się wraz z Saint-Saënsem do Weimaru na niemiecką premierę Samsona i Dalili; spotkał tam po raz pierwszy Liszta. Rok 1878 otworzył serię podróży wagnerowskich: z A. Messagerem do Kolonii na Złoto Renu i Walkirię, w IX 1879 z Messagerem do Monachium na całą tetralogię, wreszcie w 1880 z Dubois do Monachium na Śpiewaków norymberskich, Tannhäusera i na Egmonta Goethego z muzyką Beethovena. W VII 1882 Fauré udał się z Saint-Saënsem do Zurychu, gdzie spotkał się po raz drugi z Lisztem i przedstawił mu swoją Balladę, która zaskoczyła Liszta skomplikowaną fakturą pianistyczną. 27 III 1883 Fauré zawarł związek małżeński z córką rzeźbiarza Emmanuela Fremiet, Marie. Ze związku tego urodzili się dwaj synowie: Emmanuel (1883–1971), późniejszy profesor biologii w Collège de France, oraz Philippe ((1889–1954), literat, meloman, który poświęcił się opracowaniu spuścizny po swoim ojcu.

W 1885 zmarł ojciec kompozytora, w 1887 – matka; okoliczności te stały się impulsem do stworzenia Messe de Requiem, która została wykonana w I 1888 w pierwotnej 5-częściowej wersji. W 1891 Fauré przebywał we Włoszech; pobyt w Wenecji i Florencji zainspirował powstanie pierwszego większego cyklu wokalnego Cinq mélodies De Venise”, zwanego „weneckim”, skomponowanego do poezji P. Verlaine’a. W latach 1892–1905 Fauré był inspektorem szkół muzycznych. W XI 1894 kompozytor uczestniczył w wykonaniach swoich utworów w Londynie i Genewie. Od 1894 do 1896 powstały ważne utwory fortepianowe: VI Nokturn, V Barkarola i Temat z wariacjami. 2 VI 1896 Fauré został mianowany organistą tytularnym wielkich organów w La Madeleine (do 1905).

W 1896 Fauré w Konserwatorium Paryskim objął klasę kompozycji, kontrapunktu i fugi po J. Massenecie. W IV i XII 1896 oraz w XII 1897 przebywał w Londynie, gdzie szczególnie wzrastała jego popularność; uczestniczył w odbywających się tam koncertach swych utworów. W roku następnym był tam ponownie: w III (wyk. La bonne chanson ze specjalnie zamówionym akompaniamentem kwartetu smyczkowego i fortepianu) oraz w VI, kiedy to dyrygował prawykonaniem muzyki do Peleasa i Melizandy Maeterlincka. Od II do VII 1900 na zamówienie M. Castelbona Fauré komponował muzykę do spektaklu dramatycznego Prométhée wg Ajschylosa. Utwór przeznaczony był do wystawienia w ramach słynnych przedstawień w amfiteatrze Béziers – z udziałem 400 wykonawców, w tym 3 orkiestr dętych, 18 harf i znakomitych aktorów dramatycznych. Prometeusz zaskoczył zwolenników muzyki Faurégo swymi monumentalnymi rozmiarami; wystawiony dla 10 tys. widzów, miał duże powodzenie i został powtórzony w roku następnym. W 1903 Fauré rozpoczął stałą współpracę z „Le Figaro”, która trwała do 1913; sprawozdania pisywał niekiedy jeszcze do 1920. W tym czasie kompozytor zaobserwował u siebie pierwsze objawy zakłócenia słuchu. W latach 1903–14 spędzał kolejne sezony letnie w Szwajcarii; w Lozannie i Zurychu skomponował I Kwintet fortepianowy.

W 1905 Fauré objął po T. Dubois stanowisko dyrektora konserwatorium. Zaskoczenie opinii kół muzycznych było ogromne, a wkrótce działalność nowego dyrektora okazała się – na ówczesne stosunki francuskie – nowatorska. Stał się on rzecznikiem postępowej reformy nauczania, uznającej znaczenie muzyki kameralnej i symfonicznej. W latach 1906–10 Fauré skomponował Chanson d'Ève do wierszy Ch. van Lerberghe’a, jeden z ważniejszych cyklów wokalnych, w którym widoczna jest dalsza przemiana stylu zmierzająca do większej powściągliwości wyrazu. Każdego lata od 1907 do 1913 pracował nad operą Pénélope. W III 1908 dał koncert w Pałacu Buckingham w Londynie dla królowej Aleksandry. W tym samym czasie odbywały się również jego koncerty kompozytorskie w Berlinie, ponownie w Londynie i w Manchesterze. W 1909 Fauré przyjął prezesurę nowo powstałego Société Musicale Indépendante, utworzonego przez młodych kompozytorów zbuntowanych przeciwko Société Nationale, które stało się ostoją kultu C. Francka i wszelkich tendencji zachowawczych. Wśród zbuntowanych byli w większości uczniowie Faurégo, m.in. M. Ravel, F. Schmitt, Ch. Koechlin, J. Huré, L. Aubert, Roger-Ducasse, a także znany dyrygent D.E. Inghelbrecht, pragnący wykonywać ich utwory.

13 III 1909 Fauré wybrany został członkiem Académie des Beaux-Arts na fotel H. Berlioza; kontrkandydatem był Ch.M. Widor. W tym czasie Fauré przebywał w Barcelonie i przyjmowany był przez I. Albéniza. W XI 1910 odbył swe najdłuższe tournée koncertowe do Helsinek, Petersburga i Moskwy, gdzie odniósł wielki tryumf. Nawiązał liczne kontakty i znajomości z kompozytorami rosyjskimi – C. Cui, A. Głazunowem; zetknął się także z A. Wieniawskim i jego żoną. W 1913 podpisał nowy kontrakt z wydawnictwem Duranda, rezygnując z usług Heugela. W Monte Carlo odbyła się nieudana premiera Pénélope. 9 V 1913 miała miejsce premiera paryska, ale pomimo odniesionego sukcesu opera Faurégo po 10 spektaklach ustąpiła wieczorom Ballets Russes i wznowiona została dopiero po 6 latach. W VII 1914, w chwili wybuchu I wojny światowej, Fauré przebywał na kuracji w Ems. Przez cały okres wojny pozostał w Paryżu, pełniąc funkcje administracyjne i dydaktyczne w konserwatorium; okresy letnie spędzał na południu Francji. Skomponował trzy cykle pieśni: Le jardin clos (1914), Mirages (1919) i L'horizon chimérique (1921). W 1917 został wybrany prezesem Société Nationale (godność tę piastował aż do śmierci). Fakt ten uznany jest za moment połączenia się Société Nationale z Société Musicale Indépendante, dokonanego dzięki autorytetowi prezesa obu stowarzyszeń w jednej osobie. W 1919 Fauré spędził pierwszy okres letni w Annecy-le-Vieux z rodziną Maillot. W XII tego roku na konkursie poetyckim o tematyce pokojowej ogłoszonym przez „Le Figaro” pierwszą nagrodę otrzymała pieśń Faurégo do wiersza G. Debladisa C'est la paix. Z powodu utraty słuchu Fauré zrzekł się (1920) funkcji dyrektora konserwatorium; żegnany uroczyście, otrzymał order Legii Honorowej. W 1921, w wieku 76 lat, dał ostatni koncert w Tours. Otrzymał oficjalne zamówienie państwowe z okazji 100. rocznicy śmierci Napoleona i skomponował Chant funéraire. 20 VI 1922 odbył się „Hommage national”, uroczystość ku czci Faurégo zorganizowana przez M. Maillota w wielkim amfiteatrze Sorbony. Latem 1924 Fauré przebywał po raz ostatni w Annecy; po zakończeniu pracy nad Kwartetem smyczkowym – swym ostatnim dziełem – zapadł na zapalenie płuc. Przewieziony do Paryża, zmarł 4 XI. Podczas uroczystości pogrzebowych w La Madeleine wykonane zostało jego Requiem. Pochowany został na cmentarzu w Passy.

Wkład Faurégo jako muzyka i pedagoga do francuskiej kultury muzycznej jest wszechstronny. Będąc profesorem i dyrektorem konserwatorium paryskiego, wprowadził postępową reformę nauczania, a uczniów wychowywał w poczuciu szacunku dla tradycji oraz wolności twórczej, wymagając też od nich solidnego rzemiosła. Znaczący okres pracy dydaktycznej Faurégo w konserwatorium paryskim nastąpił po działalności Francka, a poprzedził działalność Messiaena. Wśród uczniów Fauré znaleźli się: L. Aubert, N. Boulanger, A. Casella, Roger-Ducasse, G. Enescu, G. Greviez, Ch. Koechlin, M. Ravel, F. Schmitt, E. Vuillermoz i inni.

W twórczości Faurégo można wyodrębnić trzy wyraźnie różniące się okresy stylistyczne. Pierwszy sięgał do 1884, drugi obejmował lata 1884–1908, od 1908 do śmierci trwał okres trzeci. Okres pierwszy, młodzieńczy, charakteryzuje się łatwością melodyczną i harmoniczną, dominuje w nim twórczość salonowa; pierwsze pieśni powstały pod wpływem Gounoda, a utwory fortepianowe – pod wpływem Mendelssohna i Schumanna. Okres środkowy to dochodzenie do pełnej dojrzałości artystycznej, która u Faurégo przejawiła się dominacją liryzmu. W ostatnim okresie natomiast nastąpił zwrot w kierunku obiektywizacji wyrazu muzycznego.

Fauré był znakomitym pianistą-wirtuozem. W jego grze podkreślano subtelność uderzenia, sprawność palcową i właściwości interpretacji, których źródła można odkryć w nauczaniu Saint-Saënsa. Był zwłaszcza cenionym akompaniatorem, improwizatorem i kameralistą. Fortepian był dla Faurégo – jak dla Chopina – instrumentem fundamentalnym. Jego dzieła fortepianowe stanowią najznaczniejszą część całej twórczości. Ponadto w utworach kameralnych kompozytor szczególnie kultywował formy z udziałem fortepianu (trio, kwartety, kwintety fortepianowe). Napisał ponad 40 utworów i zbiorów fortepianowych. W muzyce fortepianowej uprawiał formy przejęte z romantyzmu, jak preludium, impromptu, nokturn, walc, barkarola. Wkład Faurégo do rozwoju faktury fortepianowej nie jest odkrywczy. Znaczenie i specyfika twórczości fortepianowej kompozytora przejawia się w odmiennym niż w muzyce romantyzmu sposobie prowadzenia narracji muzycznej oraz konstruowania formy. Typowym środkiem fakturalnym jest arpeggio, stosowane również często w partii akompaniamentu; środkiem charakterystycznym dla późniejszej twórczości – prowadzenie linii melodycznej w partii basu. Fauré pozostał w kręgu inspiracji tradycją Chopina, Mendelssohna i Schumanna.

Twórczość wokalna stanowi największą część dorobku kompozytorskiego Faurégo. Liczy ona ponad 100 pieśni powstałych w latach 1860–1922. W pieśniach najwcześniej zarysowuje się osobowość kompozytora. Fauré nie zawsze wybierał teksty znanych poetów swojej epoki. Obok tekstów Ch. Baudelaire’a, Villiers de l’Isle-Adama, J. de la Ville de Mirmonta, V. Hugo, C. Mendèsa sięgał po wiersze poetów o mniejszym znaczeniu, jak A. Samain, Ch. Grandmougin czy A. Silvestre. Preferował poezję P. Verlaine’a, konkurując z Debussym w jej interpretacji muzycznej, czasem może nawet trafniejszej. Wypracował specyficzny typ melodeklamacji, recytatywu, będącego kontynuacją rodzaju recytatywu Debussy’ego. Z punktu widzenia prozodii języka francuskiego szczególnie udane są cykle La bonne chanson i La chanson d'E Ève. W utworach tych partia wokalna stopiona jest nierozdzielnie z całością, element harmoniczny z linią melodyczną. Nośnikiem wyrazu staje się przede wszystkim harmonia, a faktura fortepianowa służy wyłącznie towarzyszeniu partii głosu. W muzyce Faurégo nie ma elementów opisowych, ilustracyjnych ani odzwierciedlania treści emocjonalnej poszczególnych słów. Owa autonomia muzyki jest podstawowym wyznacznikiem estetyki kompozytorskiej Faurégo.

W muzyce kameralnej najpełniej rozkwitał indywidualny styl kompozytorski Faurégo. Teatrem interesował się on tylko ubocznie, jednakże z muzyki scenicznej do dramatów Caligula, Shylock, a zwłaszcza Peleas i Melizanda powstały często wykonywane suity koncertowe, szczególnie akcentowany był związek teatru Faurégo z kulturą antyczną (Prometeusz, Penelopa. Z perspektywy lat interpretacja ta została osłabiona na korzyść uwypuklenia silniejszego i bezpośredniego związku dramatów Faurégo z estetyką parnasistów, przez której pryzmat przepuszczone zostały idee hellenistyczne (J.-M. Nectoux).

Będąc wychowankiem szkoły muzyki religijnej Niedermeyera, a następnie przez znaczną część życia zawodowym organistą, Fauré kultywował także twórczość religijną. Światowe uznanie przyniosło mu Requiem; w utworze tym dokonał odnowy owej tradycyjnej formy. Dziełem mniej popularnym, a szczególnie udanym muzycznie jest Messe basse na 3 głosy żeńskie i organy. W zapomnieniu pozostają motety chóralne Faurégo.

Wyobraźnia muzyczna Faurégo kształtowała się w czasie rozkwitu romantyzmu. W szkole Niedermeyera, jednej z najbardziej znaczących placówek dydaktycznych tego czasu, Fauré otrzymał wykształcenie organisty, ze szczególnym pogłębieniem znajomości chorału gregoriańskiego. Te dwa aspekty znalazły odzwierciedlenie w całej jego twórczości.

Wspólnie z Debussym i Ravelem Fauré należy do kompozytorów reprezentujących kierunek odnowy muzyki u progu XX stulecia. Jednakże jego pozycja jest całkowicie niezależna od dwóch podstawowych kierunków w muzyce francuskiej: pierwszego prowadzącego od Chabriera do Debussy’ego, Ravela, Schmitta i w końcu do Joliveta i Messiaena; drugiego nadanego przez Francka, Chaussona, d’Indy’ego, Dukasa, Roussela aż po Dutilleux’go. W całej swej twórczości Fauré pozostał obojętny na barwy orkiestry, poszukiwanie efektu dramatycznego i brzmieniowego muzyki. Stał się prawdziwym twórcą francuskiej muzyki kameralnej i pieśni.

Jako kompozytor kierował się poczuciem równowagi fakturalnej, a zwłaszcza dominującego elementu – melodyki, poszukiwaniem odcieni wyrazowych w melodyce i harmonice, ciągłością toku muzycznego układanego w symetryczne okresy oraz potrzebą prostoty. Towarzyszyło mu umiłowanie muzyki Mozarta, a ze współczesnych – Saint-Saënsa. Stała dbałość o harmonię wyrazu, umiar i proporcjonalność, upodobanie do dawnych form wskazują na to, że podstawową cechą jego twórczości jest klasycyzm, który choć dominował w poetyce kompozytorskiej Faurégo, nigdy nie przybrał postaci radykalnej, jak np. u Busoniego.

Twórczość Faurégo charakteryzuje ewolucja stylu muzycznego: od sztuki salonowej i sentymentalnej poprzez wysublimowany liryzm do uzyskania dystansu emocjonalnego, otoczenia wypowiedzi atmosferą tajemniczości i powagi. Na owe przemiany nie bez wpływu pozostawała muzyka Wagnera. Należą do nich: zacieranie się symetrii, tendencja do nieprzerwanego dyskursu muzycznego, pojawianie się nieregularnych okresów i swobodnej linii melodycznej (La bonne chanson). Fortepian prowadzi dialog z partią wokalną lub obdarzony jest fakturą orkiestrową, która nie była ostatecznym celem dążenia kompozytora. W końcu do wykruszenia resztek stylu romantycznego przyczyniła się tendencja do likwidacji elementów stylu brillant, tendencja do ascetyczności faktury, preferowanie swobodnej polifonii głosów, unikanie modulacji, powrót do diatonizmu. Fauré dokonał poszerzenia pojęcia tonalności: obficie stosował dźwięki obce i alteracje, które nie miały charakteru środków modulacyjnych. Jako jeden z pierwszych, będąc z wykształcenia organistą, sięgnął po skale modalne. Jednakże dopiero działalność M. Emmanuela otworzyła drogę odnowy modalności w muzyce francuskiej, która zaowocowała systemem modi O. Messiaena.

W ostatnim okresie twórczości Faurégo jego muzyka ewoluuje w rejony obce romantyzmowi, ale też i klasycyzmowi. Jej cechą podstawową staje się eliminacja kontrastów, tradycyjnego szkieletu formalnego oraz symetrii. Nabiera charakteru płynnego i nieekspresyjnego, staje się bardziej niż kiedykolwiek przedtem wyrazicielką intymnych uczuć twórcy: tajemniczego piękna, oczyszczenia i serenitas.

Fauré w swojej muzyce, niepoddającej się naśladownictwu, nie był prekursorem. Nie stworzył nowego stosunku do muzyki, co było udziałem współczesnego mu Debussy’ego, ale jego twórczość wskazała drogę całej muzyce francuskiej. Szczególne wnioski z jej ostatniego etapu umiał wyciągnąć G. Migot, jedyny bezpośredni spadkobierca Faurégo. Muzykę Faurégo zestawić można z malarstwem Matisse’a, a także z prozą M. Prousta, który w liście do kompozytora wyznał, że oddziaływanie jego muzyki jest „upajające”. Toteż obaj, Proust i Fauré, których sztuka wyznaczona jest długimi frazami splatających się i krzyżujących zdań oraz stałą obecnością elementu ornamentalnego, typowego dla prądów artystycznych ok. 1900, należą do przedstawicieli „l’art nouveau”.

Twórczość Faurégo za jego życia nie zdobyła – z wyjątkiem kilku wielkich sukcesów (wystawienie Prometeusza) – szerszego uznania ani też nie przyniosła kompozytorowi sławy, wzbudzając często kontrowersyjne opinie, jak np. Chanson d'Ève wykonana na koncercie inauguracyjnym Société Musicale Indépendante 20 IV 1910; nie zaakceptował tego utworu m.in. Saint-Saëns. Po śmierci Faurégo jego dorobek twórczy uległ w większości zapomnieniu, a życie koncertowe wiodły tylko nieliczne utwory, jak np. Requiem. Uniemożliwiało to uchwycenie całościowego obrazu twórczości Faurégo. Dopiero po II wojnie światowej, a zwłaszcza w ostatnich latach, obserwujemy renesans muzyki Faurégo w wielu krajach europejskich, przede wszystkim w Anglii i w Niemczech. Wzrosła także liczba opracowań naukowych oraz wydań (J.M. Nectoux). We Francji opiekę nad spuścizną Faurégo oraz rozpowszechnieniem jego muzyki i idei sprawuje Association des Amis de Gabriel Fauré. W Polsce twórczość Faurégo dotąd nie uzyskała szerszej recepcji; obok wykonań Requiem tylko pieśni znajdują się w repertuarach polskich wykonawców.

Literatura: Entretien avec Gabriel Fauré, „Comoedia” 12 VII 1902, „Excelsior” 12 VI 1922, „Comoedia” 10 XI 1924; Lettres à une fiancée, wyd. C. Bellaigue, „Revue des Deux Mondes” 15 VIII 1928; Lettres intimes (1885–1924), wyd. Ph. Fauré-Fremiet, Paryż 1951; F. Lesure Deux lettres de Gabriel Fauré à C. Debussy, „Revue de Musicologie” XLVIII, 1962; C. Saint-Saëns – G. Fauré. Correspondance: Soixante ans d'amitié, wyd. J. M. Nectoux, Paryż 1973; J.M. Nectoux Albéniz et Fauré (correspondance inédite), «Travaux de l’institut d’études ibériques et latino-américaines» XVI–XVII, 1976–77 ; Gabriel Fauré. Correspondance, wyd. J.-M. Nectoux, Paryż 1980.

O. Séré Musiciens français d’aujourd’hui, Paryż 1911, 1921; L. Vuillemin Gabriel Fauré et son oeuvre, Paryż 1914; A. Coeuroy La musique française moderne, Paryż 1922; L. Aguettant Le genie de Gabriel Fauré, Lyon 1924; A. Bruneau La vie et les oeuvres de Gabriel Fauré, Paryż 1925; Ch. Koechlin Gabriel Fauré, Paryż 1927, 2. wyd. 1949; Ph. Fauré-Fremiet Gabriel Fauré, Paryż 1929, 2. wyd. 1957; A. Cortot La musique française de piano, t. 1, Paryż 1930, 5. wyd. 1948; R. Dumesnil Portraits de musiciens français, Paryż 1938; V. Jankélévitch Gabriel Fauré. Ses mélodies, son esthétique, Paryż 1938, 2. wyd. 1951; G. Fauré Gabriel Fauré, Paryż 1945; C. Rostand L’oeuvre de Fauré, Paryż 1945, wyd. niemieckie, Wiedeń 1949; W. L. Landowski Frédéric Chopin et Gabriel Fauré, Paryż 1946; N. Suckling Fauré, Londyn 1946, 21951; M. Favre Gabriel Faurés Kammermusik, Zurych 1949; H. Schouten Drie franse liederencomponisten : Duparc, Fauré, Debussy, Amsterdam 1950; Ph. Fauré-Fremiet Gabriel Fauré, Paryż 1957; É. Vuillermoz Gabriel Fauré, Paryż 1960; M. Long Au piano avec Gabriel Fauré, Paryż 1963; J. M. Nectoux Fauré, Paryż 1972; J. Vuaillat Gabriel Fauré, Lyon 1973; V. Jankélévitch Fauré et l’inexprimable. De la musique au silence, t. 1, Paryż 1974; R. Orledge Gabriel Fauré, Londyn 1979; J.-M. Nectoux Phonographies, cz. 1: Gabriel Fauré, 1900–77, Paryż 1979; J.-M. Nectoux Gabriel Fauré. A Musical Life, przekład R. Nichols, Oxford 2004; J.-M. Nectoux Gabriel Fauré: les voix du clair-obscur, Paryż 2008; T. Hilca Aspecte ale termenilor de expresie ̨si dinamică în creątia pianistică a compozitorilor : Johannes Brahms, Gabriel Fauré, Frédéric Chopin, Bukareszt 2008; E.R. Phillips Gabriel Fauré: a research and information guide. Nowy Jork 2011, 2 wyd. 2021; G. Johnson Gabriel Fauré: The Songs and their Poets, with translation of the songs texts by R. Stokes, Oxon 2016; M. Trzęsiok Gabriel Fauré’s La Chanson d’Éve or The Book of Genesis à la moderne, w: Beethoven 8. Studies and Interpretations. Beethoven and the Romantic Song, red. M. Chrenkoff, Kraków 2021; M. Kurcab Nokturn w twórczości fortepianowej Gabriela Fauré. Problematyka wykonawcza w kontekście przemian stylu kompozytorskiego, Kraków 2022 (z płytą CD z muzyką fortepianową).

C. Saint-Saëns Une sonate, „Journal de Musique” 7 IV 1877; H. Imbert Profils de musiciens. Gabriel Fauré, „L’Indépendance Musicale et Dramatique” 1887 nr 14 i 15; C. Benoit La Messe de Requiem de Gabriel Fauré, „Le Guide Musical” 1888 nr 32 i 33, osobne wyd. Paryż 1888; E. Jaques-Dalcroze La bonne chanson, „Gazette Musicale de la Suisse Romande” 1894 nr 18; H. Gauthier-Villars M. G. Fauré i A. Amiel Prométhée, „Revue Éolienne” 1900 nr 17; E. Gauthie Fêtes de Béziers. Prométhée, „La Rampe” 16 IX 1900; P. Dukas Prométhée, „La Revue Hebdomadaire” 6 X 1900; T. Klingsor Les musiciens et les poètes contemporains, „Le Mercure de France” listopad 1900; Ch. Koechlin Prométhée, „Le Mercure de France” wrzesień 1901; L. Vierne Silhouettes d’artistes. Gabriel Fauré, „L’Écho Musical” 1912 nr 12; J. Saint-Jean Pénélope, „La Nouvelle Revue” 15 VI 1913; R. Hahn Gabriel Fauré, „Journal de l’Université des Annales” 15 VII 1914; D. Milhaud Hommage à Gabriel Fauré, „Intentions” styczeń 1923; E. Cools Le quatuor à cordes de Gabriel Fauré, „Le Monde Musical” czerwiec 1925; R. Bernard Gabriel Fauré i L’école fauréenne, w: Les tendances de la musique française moderne, Paryż 1930; Ch. Koechlin Gabriel Fauré, musicien dramatique, „La Musique Française” 1933 nr 3; V. Jankélévitch Pelléas et Pénélope i R. Lafagotte Promenade au pays de Gabriel Fauré, „La Revue du Languedoc” 1945 nr 6; Ph. Fauré-Fremiet 1945; G. Samazeuilh La leçon de l’art de Gabriel Fauré, w: Musiciens de mon temps, Paryż 1947; L. Aguettant Gabriel Fauré, „La vie intellectuelle”, listopad 1949; Proust et Fauré, „Bulletin des Arńis de Proust” 1971 nr 21; F. Gervais Étude comparée des langages harmoniques de Fauré et Debussy, „La Revue Musicale” 1971 nr 272–273; J.-M. Nectoux Ravel, Fauré et les débuts de la Société Musicale Indépendante, „Revue de Musicologie” LXI, 1975 nr 2; J.-M. Nectoux La genèse de Pénélope, “La Revue Musicale” Flaubert, Gallet, Fauré ou le démon du théâtre, „Bulletin du Bibliophile” 1976 nr 1; J.-M. Nectoux Gabriel Fauré et l’esthétique de son oeuvre théâtrale, „Revue Musicale de Suisse Romande” 1980 nr 2; E. Fedyczkowa Gabriel Fauré: Messe de requiem (op. 48), „Moderato” 2010 nr 1.

Numery specjalne: „Musica” 1909 nr 77, autorzy: G. Carraud, R. Brussel, É. Vuillermoz, J. Saint-Jean, G. Pioch, J. Torchet; „La Revue Musicale” październik 1922, autorzy: G. Fauré, E. Vuillermoz, M. Ravel, R. Chalupt, Ch. Koechlin, F. Schmitt, Roger-Ducasse, A. Cortot, N. Boulanger – zawiera także bibliografię i suplement muzyczny pt. Hommage musical à Fauré, autorzy: L. Aubert, G. Enescu, Ch. Koechlin, P. Ladmirault, M. Ravel, Roger-Ducasse i F. Schmitt; „Le Monde Musical” listopad 1924; „La Revue Musicale” 1945: Le centenaire de Gabriel Fauré, autorzy: Ph. Fauré-Fremiet, R. Dumesnil, G. Jean-Aubry – zawiera także listy P. Verlaine’a do Faurégo oraz Faurégo do A. Samaina; „Publications Techniques et Artistiques” 1946, autorzy: H. Malherbe, Ph. Fauré-Fremiet, Roger-Ducasse, J. Thibaud, L. Beydts, G. Pioch.

Kompozycje, prace i dyskografia

Kompozycje:

Instrumentalne:

Romances sans paroles op. 17 na fortepian, ok. 1863: 1. As-dur, 2. a-moll, 3. As-dur, wyd. Paryż Hamelle

Gawot cis-moll na fortepian, 1869, bez opusu, wyd. Paryż Hamelle

Pièces brèves op. 84 na fortepian, przed 1869–1902: 1. Es-dur, 2. As-dur, 3. a-moll, 4. e-moll, 5. cis-moll, 6. e-moll, 7. C-dur, 8. Des-dur, prawyk. Paryż 18 IV 1903 (tylko utwory nr 2, 4, 7 i 8) R. Viñes, wyd. Paryż Hamelle; utwory wchodzące w skład cyklu Pièces brèves powstały w różnych okresach i opatrzone zostały następującymi tytułami w wydaniach późniejszych (czemu sprzeciwiał się Fauré już w liście do Hamelle’a z 14 VIII 1902): 1. Capriccio, 2. Fantaisie (przed 1869), 3. Fugue (1869), 4. Adagietto (ok. 1898), 5. Improvisation (napisana na konkurs czytania a prima vista w konserwatorium w Paryżu, 1902), 6. Fugue (przed 1869), 7. Allégresse (przed 1902), 8. Nocturne (przed 1902)

Suita orkiestrowa lub Symfonia F-dur op. 20, 1872–73, prawyk. Paryż 16 V 1874, wyd. cz. I w transkrypcji fortepianowej na 4 ręce L. Boëllmanna: Paryż, Hamelle

I Nokturn es-moll op. 33 nr 1 na fortepian, ok. 1875, wyd. Paryż Hamelle

I Sonata A-dur op. 13 na skrzypce i fortepian, 1875, prawyk. Paryż 27 I 1877, skrzypce  M. Tayau, fort. G. Fauré, wyd. Lipsk 1878 B & H

I Kwartet fortepianowy c-moll op. 15, 1876–79, prawyk. Paryż 14 II 1880, skrzypce  O. Musin, altówka Van Waefelghem, wiolonczela Mariotti, fortepian G. Fauré, wyd. Paryż Hamelle

Romans B-dur na skrzypce i fortepian   op. 28, 1877,  wyd. Paryż 1882 Hamelle, wersja na skrzypce i orkiestrę 1882

Koncert skrzypcowy op. 14, 1878–79, prawyk. Paryż 12 IV 1880, skrzypce O. Musin

Berceuse D-dur op. 16 na skrzypce i fortepian, 1879 (?), wyd. Paryż 1879 Hamelle, wersja na skrzypce i orkiestrę, Paryż ok. 1888 Hamelle

Andante B-dur op. 75 na skrzypce i fortepian, ok. 1880, wyd. Paryż 1897 Hamelle

Élégie c-moll op. 24 na wiolonczelę i fortepian, 1880, wyd. Paryż 1883 Hamelle, wersja na wiolonczelę i orkiestrę, wyd. Paryż ok. 1901 Hamelle

Souvenirs de Bayreuth na fortepian na 4 ręce, bez opusu, 1880 (Quadrille sur les motifs favoris de l’Anneau de Nibelung skomponowany przez G.F. i A. Messagera po powrocie z Monachium w 1879), wyd. Hamelle (oddzielnie i najwcześniej, w 1894, została wydana Berceuse)

Ballada Fis-dur op. 19 na fortepian i orkiestrę, 1881, prawyk. Paryż 23 IV 1881, fortepian G. Fauré, dyryg. E. Colonne, wyd. Paryż 1881 Hamelle, także w transkrypcji fortepianowej na 4 ręce; wersja na fortepian solo, 1879, wyd. Paryż Hamelle

I Impromptu Es-dur op. 25 na fortepian, 1881, prawyk. Paryż 9 XII 1882 C. Saint-Saëns, wyd. Hamelle

I Barkarola a-moll op. 26 na fortepian, 1882, wyd. Paryż Hamelle

I Valse-caprice A-dur op. 30 na fortepian, 1882, wyd. Paryż Hamelle

II Nokturn B-dur op. 33 nr 2  na fortepian, ok. 1882, wyd. Paryż Hamelle

III Nokturn As-dur op. 33 nr  3 na fortepian, ok. 1882, wyd. Paryż Hamelle

II Impromptu f-moll op. 31 na fortepian, 1883, prawyk. Paryż 10 1 1885, C. Saint-Saëns, wyd. Paryż Hamelle

Mazurek B-dur op. 32 na fortepian, ok. 1883, wyd. Paryż Hamelle

III Impromptu As-dur op. 34  na fortepian, 1883, prawyk. Paryż 10 1 1885, C. Saint-Saëns, wyd. Paryż Hamelle

IV Nokturn Es-dur op. 36 na fortepian, ok. 1884, wyd. Paryż Hamelle

V Nokturn B-dur op. 37 na fortepian, ok. 1884, wyd. Paryż Hamelle

II Valse-caprice Des-dur op. 38 na fortepian, 1884, wyd. Paryż Hamelle

Papillon A-dur op. 77 na wiolonczelę i fortepian, ok. 1884, wyd. Paryż 1898 Hamelle

Symfonia d-moll op. 40, 1884, prawyk. Paryż 15 III 1885

II Barkarola G-dur op. 41 na fortepian, 1885, wyd. Paryż Hamelle

II Kwartet fortepianowy g-moll op. 45, 1885–86 (?), prawyk. Paryż 22 I 1887, skrzypce Rémy, altówka Van Waefelghem, wiolonczela Delsart, fortepian G. Fauré, wyd. Paryż 1886 Hamelle

III Barkarola Ges-dur op. 42 na fortepian, 1886, wyd. Paryż Hamelle

IV Barkarola As-dur op. 44 na fortepian, 1886, wyd. Paryż Hamelle

Pavane fis-moll op. 50, 1887, wyd. Paryż Hamelle

Petite pièce op. 49 na wiolonczelę i fortepian, ok. 1888

I Kwintet fortepianowy d-moll op. 89, 1891, 1903–05, prawyk. Bruksela 23 III 1906, Quatuor Ysaye, fortepian G. Fauré, wyd. Nowy Jork 1907 G. Schirmer

III Valse-caprice Ges-dur op. 59 na fortepian, 1893, wyd. Paryż Hamelle

IV Valse-caprice As-dur op. 62 na fortepian, 1893–94, wyd. Paryż Hamelle

Sicilienne g-moll op. 78 na wiolonczelę i fortepian, 1893, wyd. Londyn 1896 Metzler & Co (wykorzystana przez Faurégo w muzyce do sztuki Mieszczanin szlachcicem Moliera oraz w transkrypcji orkiestrowej włączona do suity orkiestrowej Peleas i Melizanda)

VI Nokturn Des-dur op. 63 na fortepian, 1894, wyd. Paryż Hamelle

V Barkarola fis-moll op. 66 na fortepian, 1894, wyd. Paryż Hamelle

Dolly. Six pièces op. 56 na fortepian na 4 ręce, 1894–96: 1. Berceuse, 2. Mi-a-ou, 3. Le jardin de Dolly, 4. Kitty-Valse, 5. Tendresse, 6. Le pas espagnol; transkrypcja na fortepian solo R. Howat, wyd. Editon Peters, Frankfurt am Main

Temat z wariacjami Cis-dur op. 73 na fortepian, 1895, wyd. Paryż Hamelle

VI Barkarola Es-dur op. 70 na fortepian, 1896, wyd. Londyn 1896 Metzler & Co.

VII Nokturn cis-moll op. 74 na fortepian, 1898, wyd. Paryż Hamelle

Fantaisie A-dur op. 79 na flet i fortepian, 1898, wyd. Paryż 1898 Hamelle

Pelléas et Mélisande, suita orkiestrowa op. 80, 1898, wyd. Paryż 1901 Hamelle

VIII Nokturn Des-dur op. 84 na fortepian, przed 1902, prawyk. Paryż 18 IV 1903 R. Viñes, wyd. Paryż 1903 Hamelle

Morceau de lecture à vue na skrzypce i fortepian, bez opusu, 1903

Impromptu Des-dur op. 86 na harfę, 1904, wyd. Paryż 1904 Durand, wersja na fortepian op. 86 bis, 1913, wyd. Paryż 1913 Durand

VII Barkarola d-moll op. 90 na fortepian, 1905, wyd. Paryż 1906 Heugel

IV Impromptu Des-dur op. 91 na fortepian, 1905, wyd. Paryż 1906 Heugel

VIII Barkarola Des-dur op. 96 na fortepian, 1908, prawyk. Paryż 12 I 1906 E. Risler, wyd. Paryż 1908 Heugel

IX Nokturn h-moll  op. 97 na fortepian, 1908, wyd. Paryż 1908 Heugel

X Nokturn e-moll op. 99 na fortepian, 1908, wyd. Paryż 1909 Heugel

Sérénade h-moll na wiolonczelę i fortepian, bez opusu, ok. 1908, wyd. Paryż 1908 Heugel

IX Barkarola a-moll op. 101 na fortepian, 1909, wyd. Paryż 1909 Heugel

V Impromptu fis-moll op. 102 na fortepian, 1909, wyd. Paryż 1909 Heugel

Preludia op. 103 na fortepian, 1910: 1. Des-dur, 2. cis-moll, 3. g-moll, 4. F-dur, 5. d-moll, 6. es-moll, 7. A-dur, 8. c-moll, 9. e-moll, wyd. nr 1–3: Paryż 1910 Heugel, wyd. nr 4–9: Paryż 1911 Heugel

XI Nokturn fis-moll op. 104 nr 1 na fortepian, 1913, wyd. Paryż 1913 Durand

X Barkarola a-moll op. 104 nr 2 na fortepian, 1913, wyd. Paryż 1913 Durand

XI Barkarola g-moll op. 105 na fortepian, 1913, wyd. Paryż 1914 Durand

XII Barkarola Es-dur op. 106 bis lub 105 nr 2 na fortepian, 1915, wyd. Paryż 1916 Durand

XII Nokturn e-moll op. 107 na fortepian, 1915, wyd. Paryż 1916 Durand

II Sonata e-moll op. 108 na skrzypce i fortepian, 1916, prawyk. Paryż 10 XI 1917, skrzypce L. Capet, fortepian G. Fauré, wyd. Paryż 1917 Durand

I Sonata d-moll op. 109 na wiolonczelę i fortepian, 1917, prawyk. Paryż 10 XI 1917, wiolonczela G. Hekking, fortepian A. Cortot, wyd. Paryż 1918 Durand

Une châtelaine en sa tour op. 110 na harfę, 1918, wyd. Paryż 1918 Durand

Fantaisie G-dur op. 111 na fortepian i orkiestrę, 1919, prawyk. Paryż 14 V 1919, fortepian A. Cortot, wyd. Paryż 1919 Durand

Masques et bergamasques, suita orkiestrowa op. 112, 1919, prawyk. Paryż 10 IV 1919 (prawyk. w Operze Monte Carlo jako divertissement choréographique, wyst. R. Gunsbourg, libr. wg wiersza R. Fauchois), wyd. partytury i wyciągu fortepianowego na 4 ręce: Paryż 1919 Durand

II Kwintet fortepianowy c-moll op. 115, 1919–21, prawyk. Paryż 12 V 1921, fortepian R. Lortat, skrzypce Toürret, altówka  M. Vieux, wiolonczela G. Hekking, wyd. Paryż 1921 Durand

XIII Barkarola C-dur op. 116 na fortepian, 1921, wyd. Paryż 1921 Durand

II Sonata g-moll op. 117 na wiolonczelę i fortepian, 1921, prawyk. Paryż 13 V 1922, wiolonczela G. Hekking, fortepian A. Cortot, wyd. Paryż 1922 Durand

XIII Nokturn b-moll op. 119 na fortepian, 1921, wyd. Paryż 1922 Durand

Chant funéraire na orkiestrę, instr. G. Balay, bez opusu, 1921, prawyk. Paryż 5 V 1921; wykorzystane w transkrypcji Faurégo w Andante z II Sonaty wiolonczelowej

Trio d-moll op. 120 na fortepian, skrzypce i wiolonczelę, 1922–23, prawyk. Paryż 12 V 1923, fortepian T. de Sanzévitch, skrzypce R. Krettly, wiolonczela Patte, wyd. Paryż 1923 Durand

Kwartet smyczkowy e-moll op. 121, 1923–24, prawyk. Paryż 12 VI 1925, skrzypce J. Thibaud, skrzypce R. Krettly, altówka M. Vieux, wiolonczela G. Hekking, wyd. Paryż 1925 Durand.

Wokalno-instrumentalne:

pieśni:

Le papillon op. 1 nr 1 na głos i fortepian, sł. V. Hugo, ok.  1862, wyd. Paryż 1869 Choudens

Mai op. 1 nr 2 na głos i fortepian, sł. V. Hugo, ok. 1862, wyd. Paryż 1871 Hartmann

Dans les ruines d'une abbaye op. 2 nr 1 na głos i fortepian, sł. V. Hugo, ok. 1862, wyd. Paryż 1869 Choudens

Les matelots op. 2 nr 2 na głos i fortepian, sł. T. Gautier, ok. 1865, wyd. Paryż 1871 Hartmann

Seule op. 3 nr 1 na głos i fortepian, sł. Th. Gautier, ok. 1871, wyd. Paryż 1871 Hartmann

Sérénade toscane op. 3 nr 2 na głos i fortepian, sł. R. Bussine, 1878, wyd. Paryż 1879 Choudens

Chanson du pêcheur. Lamento op. 4 nr 1 na głos i fortepian, sł. T. Gautier, 1875, wyd. Paryż Choudens

Ave Maria na 3-głosowy chór męski, bez opusu, 1871

Lydia op. 4 nr 2 na głos i fortepian, sł. Leconte de Lisle, ok. 1871, wyd. Paryż 1871 Hartmann

Chant d'automne op. 5 nr 1 na głos i fortepian, sł. Ch. Baudelaire, ok. 1875, wyd. Paryż 1879 Choudens

Rêve d'amour op. 5 nr 2 na głos i fortepian, sł. V. Hugo, ok. 1871, wyd. Paryż 1875 Choudens

L'absent op. 5 nr 3 na głos i fortepian, sł. V. Hugo, 1871, wyd. Paryż Choudens

Aubade op. 6 nr 1 na głos i fortepian, sł. L. Pommey, ok. 1879, wyd. Paryż Choudens

Tristesse op. 6 nr 2 na głos i fortepian, sł. T. Gautier, ok. 1876, wyd. Paryż 1876 Choudens

Sylvie op. 6 nr 3 na głos i fortepian, sł. P. de Choudens, 1878,wyd. Paryż Choudens

Après un rêve op. 7 nr 1 na głos i fortepian, sł. R. Bussine, 1878, wyd. Paryż Choudens

Hymne op. 7 nr 2 na głos i fortepian, sł. Ch. Baudelaire,  ok. 1870, wyd. Paryż 1871 Hartmann

Barcarolle op. 7 nr 3 na głos i fortepian, sł. M. Monnier, ok. 1876, wyd. Paryż 1877 Choudens

Au bord de l'eau op. 8 nr 1 na głos i fortepian, sł. Sully Prudhomme, 1875, wyd. Paryż 1877 Choudens

La rançon op. 8 nr 2 na głos i fortepian, sł. Ch. Baudelaire, 1878, wyd. Paryż Choudens

Ici-bas! op. 8 nr 3 na głos i fortepian, sł. Sully Prudhomme, 1877, wyd. Paryż Choudens

Puisque ici-bas op. 10 nr 1 na 2 soprany i fortepian, sł. V. Hugo, 1874, wyd. Paryż 1879 Choudens

Tarentelle op. 10 nr 2 na 2 soprany i fortepian, sł. M. Monnier, 1874, wyd. Paryż 1879 Choudens

Cantique de Racine op. 11 na 4-głosowy chór mieszany i organy lub fortepian, 1864, wyd. Paryż 1873 Schoen; wersja na 4-głosowy chór, fisharmonię i kwintet smyczkowy, 1866, wyd. Paryż Hamelle

Les Djinns op. 12 na 4-głosowy chór mieszany i orkiestrę lub fortepian, sł. V. Hugo, 1875, wyd. Paryż 1875 Hamelle

Nell op. 18 nr 1 na głos i fortepian, sł. Leconte de Lisle, 1878, wyd. Paryż Hamelle

Le voyageur op. 18 nr 2 na głos i fortepian, sł. A. Silvestre, 1878, wyd. Paryż Hamelle

Automne  op. 18 nr 3 na głos i fortepian, sł. A. Silvestre, 1878, wyd. Paryż Hamelle

Poème d'un jour op. 21 na głos i fortepian, sł. Ch. Grandmougin, 1880: 1. Rencontre, 2. Toujours, 3. Adieu, wyd. Paryż Hamelle

Le Ruisseau op. 22 na 2-głosowy chór żeński i małą orkiestrę lub fortepian, sł. anonim, 1881, wyd. Paryż Hamelle

Les berceaux op. 23 nr 1 na głos i fortepian, sł. Sully Prudhomme, 1879, wyd. Paryż Hamelle

Notre amour op. 23 nr 2 na głos i fortepian, sł. A. Silvestre, 1880, wyd. Paryż Hamelle

Le secret op. 23 nr 3, sł. A. Silvestre, 1881, wyd. Paryż Hamelle

Messe basse na 3 głosy żeńskie i organy, bez opusu, 1881: 1. Kyrie, 2. Sanctus, 3. Benedictus, 4. Agnus Dei, prawyk. 4 IX 1881, wyd. Paryż 1907 Heugel (Kyrie Faurégo z 1881 pozostaje w rękopisie; do wydania Heugela zostało włączone Kyrie A. Messagera, w którego instrumentacji wykonywana była także cała Messe basse w 1882 w kościele w Villerville)

Chanson d'amour op. 27 nr 1 na głos i fortepian, sł. A. Silvestre, 1882, wyd. Paryż Hamelle

La fée aux chansons op. 27 nr 2 na głos i fortepian, sł. A. Silvestre, 1882, wyd. Paryż Hamelle

La naissance de Vénus, scena mitologiczna op. 29 na głosy solowe, chór i orkiestrę, sł. P. Colin, 1883, wyd. Paryż Hamelle

Madrigal op. 35 na sopran, alt, tenor, bas lub chór i orkiestrę lub fortepian, sł. A. Silvestre, 1883, wyd. Paryż Hamelle

Aurore op. 39 nr 1 na głos i fortepian, sł. A. Silvestre, 1884, wyd. Paryż Hamelle

Fleur jetée op. 39 nr 2 na głos i fortepian, sł. A. Silvestre, ok. 1884, wyd. Paryż Hamelle

Le pays des rêves op. 39 nr 3 na głos i fortepian, sł. A. Silvestre, ok. 1884, wyd. Paryż Hamelle

Les roses d'Ispahan op. 39 nr 4 na głos i fortepian, sł. Leconte de Lisle, ok. 1884, wyd. Paryż Hamelle, także wersja z orkiestrą

Tu es Petrus na baryton solo lub 4-głosowy chór mieszany, bez opusu, 1884, wyd. Paryż Durand

Noël op. 43 nr 1 na głos i fortepian (akompaniament fortepianu i fisharmonii ad libitum), sł. V. Wilder, 1886, wyd. Paryż Hamelle

Nocturne op. 42 nr 2 na głos i fortepian, sł. Villiers de Lisle-Adam, 1886, wyd. Paryż Hamelle

Les présents op. 46 nr 1 na głos i fortepian, sł. Villiers de Lisle-Adam, 1887, wyd. Paryż Hamelle

Clair de lune op. 46 nr 2 na głos i fortepian, sł. P. Verlaine, 1887, wyd. Paryż Hamelle, także wersja z orkiestrą

O salutaris op. 47 nr 1 na głos i organy, 1887, wyd. Paryż Hamelle

Maria Mater Gratiae op. 47 na 2 głosy i fortepian, 1888, wyd. Paryż Hamelle

Messe de Requiem op. 48 na sopran, baryton, chór mieszany, organy i orkiestrę: 1. Introit et Kyrie, 2. Offertoire, 3. Sanctus, 4. Pie Jesu, 5. Agnus Dei, 6. Libera me, 7. In Paradisum, 1. wersja 1877 (nie miała cz. 2. i 6. na baryton solo), wyk. 16 I 1888, 2. wersja 1888–91, wyk. 28 I 1892, baryton L. Ballard; wyd. Paryż 1900 Hamelle: wyd. nowe: Gabriel Urbain Fauré Requiem : in full score, Nowy Jork 1992

Pavane op. 50 na chór i orkiestrę, sł. R. de Montesquieu, 1887, także wersja na fortepian solo, 1887, wyd. Paryż Hamelle

Larmes op. 51 nr 1 na głos i fortepian, sł. J. Richepin, 1888, wyd. Paryż Hamelle

Au cimetière op. 51 nr 2 na głos i fortepian, sł. J. Richepin, 1888, wyd. Paryż Hamelle

Spleen op. 51 nr 3 na głos i fortepian, sł. P. Verlaine, 1888, wyd. Paryż Hamelle

La rose op. 51 nr 4 na głos i fortepian, sł. Leconte de Lisle, ok. 1888, wyd. Paryż 1891 Hamelle

Ecce fidelis servus op. 54 na 3 głosy solowe i instrument, ok. 1890, wyd. Paryż 1894 Hamelle

Tantum ergo op. 55 na sopran lub tenor, 4-głosowy chór i organy, harfę lub fortepian, kontrabas lub pedał organowy, ok. 1890, wyd. Paryż Hamelle

Chanson et Madrigal op. 57, sł. E. Haraucourt, 1889, wyd. Paryż 1890 Hamelle; oprac. na głos i fortepian 1 i 3 cz. z muzyki do Shylocka E. Haraucourta; zob. muzyka sceniczna

En prière na głos i fortepian, bez opusu, sł. S. Bordèse, 1890, wyd. Paryż 1890 Durand

Cinq mélodies, zw. De Venise op. 58 na głos i fortepian, sł. P. Verlaine, 1891: 1. Mandoline, 2. En sourdine, 3. Green, 4. À Clymène, 5. C’est l’extase, wyd. Paryż 1891 Hamelle

La bonne chanson op. 61 na głos i fortepian (istnieje także w wersji autorskiej na głos, fortepian i kwartet smyczkowy, 1898), sł. P. Verlaine, 1892: 1. Une sainte en son auréole, 2. Puisque l’aube grandit, 3. La lune blanche, 4. J’allais par des chemins perfides, 5. J’ai presque peur, 6. Avant que tu ne t’en ailles, 7. Donc, ce sera par un clair jour d’été, 8. N’est-ce pas, 9. L’hiver a cessé, wyd. Paryż Hamelle

Sérénade na głos i fortepian (pochodzi z muzyki do sztuki Mieszczanin szlachcicem Moliera), bez opusu, 1893

Hymne à Apollon op. 63 bis na sopran, flet, 2 klarnety, harfę lub fortepian, tekst grecki z II w. p.n.e., 1894, wyd. Paryż 1894 Bornemann

Ave verum op. 65 nr 1 na 2 głosy żeńskie (lub chór) i organy, 1894

Tantum ergo op. 65 nr 2 na głosy solowe i 3-głosowy chór żeński, 1894, wyd. Paryż Hamelle

Salve Regina op. 67 nr 1 na głos i organy, 1894, wyd. Paryż Hamelle

Ave Maria op. 67 nr 2 na głos i organy, 1894, wyd. Paryż Hamelle

Pleurs d’or op. 72 na mezzosopran, baryton i fortepian, sł. A. Samain, 1896, wyd. Paryż Hamelle

Le parfum impérissable op. 76 nr 1 na głos i fortepian, sł. Leconte de Lisle 1895, wyd. Paryż 1897 Hamelle

Arpège op. 76 nr 2 na głos i fortepian, sł. A. Samain, 1897, wyd. Paryż 1897 Hamelle

Prison op. 83 nr l na głos i fortepian, sł. P. Verlaine, 1894, wyd. Paryż 1896 Fromont; wyd. przez E. Fromonta jako op. 51 nr 1 (razem z Soir)

Soir op. 83 nr 2 na głos i fortepian, sł. A. Samain, 1896, wyd. Paryż 1896 Fromont; wyd. przez E. Fromonta jako op. 68 nr 2 (razem z Prison)

Dans la forêt de septembre op. 85 nr 1 na głos i fortepian, sł. C. Mendès, 1902, wyd. Paryż Hamelle

La fleur qui va sur l’eau op. 85 nr 2 na głos i fortepian, sł. C. Mendès, 1902, wyd. Paryż Hamelle

Accompagnement op. 85 nr 3 na głos i fortepian, sł. A. Samain, 1902, wyd. Paryż Hamelle

Le plus doux chemin op. 87 nr 1 na głos i fortepian, sł. A. Silvestre, 1904, wyd. Paryż 1907 Hamelle

Le ramier op. 87 nr 2 na głos i fortepian, sł. A. Silvestre, 1904, wyd. Mediolan 1904 The Gramophone Co.

Tantum ergo Ges-dur na sopran lub tenor i chór mieszany, bez opusu, 1904, wyd. Paryż 1905 Durand

Le don silencieux op. 92 na głos i fortepian, sł. J. Dominique, 1906, wyd. Paryż 1906 Heugel

Ave Maria op. 93 na 2 soprany i fortepian lub organy, 1876–1906, 1906, wyd. Paryż Heugel

Chanson op. 94 na głos i fortepian, sł. H. de Régnier, 1907, wyd. Paryż 1907 Heugel

Pénélope, 3-aktowy dramat liryczny, libretto R. Fauchois, 1907–13, prawyk. Monte Carlo 4 III 1913, dyryg. L. Jehin, wyd. 1903 Heugel (wyd. oddzielnie przez Heugela: Prélude na orkiestrę, 12 scen i arii na głos i fortepian oraz transkrypcje fragmentów opery dokonane przez C. Samazeuilha na fortepian, fortepian na 4 ręce, skrzypce i flet z towarzyszeniem fortepianu)

Vocalise  na głos i fortepian, 1907, wyd. Paryż 1907 Leduc

La chanson d’Ève op. 95 na głos i fortepian, sł. Ch. van Lerberghe, 1906–10: 1. Paradis, 2. Prima verba, 3. Roses ardentes, 4. Comme Dieu rayonne, 5. L’aube blanche, 6. Eau vivante, 7. Veilles-tu, ma senteur de soleil, 8. Dans un parfum de roses blanches, 9. Crépuscule, 10. O mort, poussière d’étoiles, wyd. Paryż 1906–10 Heugel

Le jardin clos op. 106 na głos i fortepian, sł. Ch. van Lerberghe, 1914: 1. Exaucement, 2. Quand tu plonges tes yeux, 3. La messagère, 4. Je me poserai sur ton coeur, 5. Dans la nymphée, 6. Dans le pénombre, 7. Il m’est cher, Amour le bandeau, 8. Inscription sur le sable, wyd. Paryż 1915 Durand

Mirages op. 113 na głos i fortepian, sł. baron de Brimont, 1919: 1. Cygne sur Veau, 2. Reflets dans l’eau, 3. Jardin nocturne, 4. Danseuse, wyd. Paryż 1919 Durand

C’est la paix op. 114 na głos i fortepian, sł. G. Debladis, 1919, wyd. Paryż 1920 Durand

L’horizon chimérique op. 118 na głos i fortepian, sł. J. de la Ville de Mirmont, 1921: 1. La mer est infinie, 2. Je me suis embarqué, 3. Diane, Séléné, 4. Vaisseaux, nous vous aurons aimés..., wyd. Paryż 1922 Durand

Sceniczne:

Caligula op. 52, tekst A. Dumas ojciec, 1888: 1. Prologue, 2. Les heures du jour, les heures de la nuit, 3. Andante, 4. Choeur, Air de danse, 5. Mélodrame et choeur, 6. Choeur final (Andante); prawyk. 8 XI 1888, wyd. Paryż 1888 Hamelle

Shylock op. 57 (istnieje wersja koncertowa na tenor solo i orkiestrę symfoniczną), tekst E. Haraucourt wg Szekspira, 1889: 1. Chanson, 2. Entr’acte, 3. Madrigal, 4. Épithalame, 5. Nocturne, 6. Finale; prawyk. 17 XII 1889, dyryg. G. Fauré, wyd. Paryż 1890 Hamelle

Le bourgeois gentilhomme, tekst Molier

Pelléas et Mélisande op. 80, tekst M. Maeterlinck, 1898: 1. Prélude, 2. Fileuse, 3. Molto adagio  („Mort de Mélisande”) instr. Ch. Koechlin; prawyk. Londyn 21 VI 1901, dyryg. G. Fauré (pieśń Melizandy z III aktu nie została wykonana w Londynie; wyd. przez Hamelle’a dopiero w 1937 pt. Melisand’s Song), wyd. Paryż Hamelle

Prométhée op. 82, tragedia liryczna na głosy solowe, głosy recytujące, chóry, 3 orkiestry dęte, orkiestrę smyczkową i 18 harf, instr. Ch. Eustace, tekst J. Lorrain i F. A. Ferdinand wg Ajschylosa, 1899–1900, prawyk. Béziers 27 VIII 1900, dyryg. G. Fauré, wyd. Paryż Hamelle

Jules César (Fauré przejął tu fragment z muzyki do Caliguli op. 52), bez opusu, tekst wg Szekspira, prawyk. Orange 7 VIII 1905, dyryg. E. Colonne

Fortepianowe transkrypcje utworów C. Saint-Saënsa (wyd. Durand):

Uwertura do La Princesse Jaune na fortepian na 4 ręce

Suite Algérienne na fortepian na 4 ręce

Septuor na fortepian na 4 ręce

IV Koncert fortepianowy c-moll na 2 fortepiany

Uwertura do La Princesse Jaune, Suite pour orchestre na 2 fortepiany na 8 rąk

Kadencje (wyd. Schneider 1927):

do Koncertu fortepianowego c-moll Beethovena (1869)

do Koncertu fortepianowego c-moll KV 491 Mozarta (1902).

***

Edition Peters, Frankfurt am Main i Londyn pod redakcją Roya Howata publikuje od roku 1990 nowe krytyczne wydanie urtextowe dzieł wszystkich Gabriela Fauré

 

Prace:

Lettre à propos de la réforme de la musique religieuse, „Le Monde Musical” 15 XII 1903

Joachim, „Musica” kwiecień 1906

Lucienne Bréval. J. Raunay, „Musica” styczeń 1908

Édouard Lalo, „Le Courrier Musical” 15 IV 1908

André Messager, „Musica” wrzesień 1908

wstęp do Dogmes musicaux J. Hurégo, Paryż 1909

Réponse à l’enquête sur la musique moderne italienne de L. Borgex, „Comoedia” 31 I 1910

wstęp do La nouvelle édition des oeuvres classiques pour piano, wyd. L Philipp, Paryż b.r.

wstęp do Décentralisation musicale H. Auriola, „Comoedia” 26 XII 1912

wstęp do La musique française d’aujourd’hui G. Jean-Aubry’ego, Paryż 1916

Camille Saint-Saëns, „La Revue Musicale” 1 II 1922

Souvenirs, „La Revue Musicale” 1 X 1922

Hommage à E. Gigout, Paryż 1923

wstęp do Musiques d’aujourd’hui E. Vuillermoza, Paryż 1923

wstęp do Les quatuors de Beethoven J. de Marliave’a, Paryż 1925

Opinions musicales, wstęp P. B. Gheusi, Paryż 1930 (zbiór artykułów i recenzji publikowanych w „Le Figaro” 1903–21)

 

Dyskografia:

nagrania archiwalne:

I Barcarolle, III Romance sans paroles: fortepian G. Fauré /Columbia, Telefunken, Allegro/.

Élégie: wiolonczela M. Gendron, orkiestra opery w Monte Carlo, dyryg. R. Benzi /Philips/

Ballade: fortepian M. Long, dyryg. A. Cluytens /Plaisir Musical/

Fantaisie: fortepian F. Blumenthal /Columbia/; fortepian G. Johannesen, dyryg. E. Goossens /VSM/

Utwory na fortepian solo oraz na cztery ręce: fortepian R. Howat z udziałem E. Kilpatrick /ABC Classics/

utwory kameralne:

kwartet „Via Nova”: fortepian J. Hubeau, skrzypce R. Gallois-Montbrun, altówka G. Lequien, wiolonczela A. Navarra, 5 płyt /Erato/; fortepian J. Eymar, skrzypce G. Kehr, W. Neuhaus, altówka E. Sichermann, wiolonczela B. Braunholz; Quatuor Lowenguth, 3 płyty /Vox/ (utwory kameralne wszystkie)

I Kwartet fortepianowy: fortepian M. Long, Trio Pasquier /Plaisir Musical, Columbia/; fortepian R. Casadesus, Quatuor Calvet /VSM/

II Kwartet fortepianowy: fortepian M. Long, skrzypce J. Thibaud, altówka M. Vieux, wiolonczela P. Fournier /Columbia/

Kwintety fortepianowe:  fortepian G. Thyssens-Valentin, Quatuor ORTF /Charlin/

Sonaty skrzypcowe: skrzypce J. Thibaud, fortepian A. Cortot /Columbia/; skrzypce C. Ferras, fortepian P. Barbizet /VSM/

Sonata A-dur na skrzypce i fortepian op. 13: skrzypce K. Jakowicz, fortepian W. Malicki /DUX/; skrzypce Ji-yoon Park, fortepian Ilya Rashkovskly /DUX

Romance op. 28, transkrypcja skrzypcowa Romance sans paroles: skrzypce J. P. Wallez, fortepian B. Rigutto /Classic/.

Wszystkie utwory na skrzypce i fortepian: skrzypce A. Beikirche, fortepian R. Howat /BMG, Arte Nova/

II Sonata wiolonczelowa: wiolonczela R. Albin, fortepian C. Helffer /Musidisc/

utwory fortepianowe (wszystkie):

É. Crochet, 6 płyt /Vox/

J. Doyen, 5 płyt /Erato/

II Impromptu, II, VI Ballades: M. Long /Plaisir Musical/

Nocturnes, Thème et Variations: E. Heidsieck /VSM/

Nocturnes: G. Thyssens-Valentin /Testament/; M. Kurcab /CD Akademia Muzyczna w Krakowie/

Barcarolles: J. Ph. Collard /EMI/

utwory na harfę (transkrypcje):

Impromptu: A. Chalan /Columbia/

Une châtelaine en sa tour: N. Zabaleta /DGG/

pieśni (wszystkie):

Dumont-Sureau, B. Kruysen, C. Maurane, G. Souzay, 5 płyt /Pléiade/

pozostałe utwory często nieopusowane:

Messe basse, Maria Mater Gratiae: chór S. Caillat, organy J. Langlais /Erato/

Messe basse, Tantum ergo: chór St. John’s College, Cambridge /Argo/

Messe basse, Cantique de Racine, Maria Mater Gratiae, Ave verum, Tantum ergo, Ave Maria, En prière i 2 fragmenty z Requiem /Turtu/

Messe basse Chór Filharmonii Łódzkiej, dyryg. D. Ber /DUX/

Requiem i Cantique de Racine: dyryg. L. Frémaux /Erato/; dyryg. M. Corboz /Erato/; dyryg. É. Martin /Charlin, Nonesuch/; dyryg. A. Cluytens /Candide/; dyryg. E. Ansermet /Decca/.

Pelléas, Masques, Dolly: Orchestre de Paris, dyryg. S. Baudo /VSM/

Pelléas, Masques, Prélude (z Pénélope): Orchestre de Suisse Romande, dyryg. E. Ansermet /Decca/

Pelléas: Philadelphia Orchestra, dyryg. Ch. Munch /CBS/

Shylock, Pavane, Madrigal, Caligula: tenor M. Sénéchal, Orchestre de chambre ORTF, Choeurs de l’Opéra, dyryg. A. de Almeida /Inédits ORTF/