Logotypy FERC, RP, dofinansowanie ze środków UE

McFerrin, Bobby

Biogram

McFerrin [mekf ˊeryn] Bobby, właściwie Robert Keith McFerrin Jr, *11 III 1950 Nowy Jork, amerykański wokalista i kompozytor jazzowy. Rodzice McFerrina byli śpiewakami operowymi; jego ojciec, Robert, był pierwszym Afroamerykaninem, który podpisał kontrakt z nowojorską Metropolitan Opera.

McFerrin uczęszczał do Cerritos College, a następnie studiował na California State University w Sacramento. W I połowie lat 70. grał na fortepianie, występując w klubach jazzowych jako akompaniator, sideman i solista. W roli wokalisty zadebiutował w 1978 w zespole Astral Project; wkrótce został członkiem kwartetu wokalnego J. Hendricksa, z którym koncertował w Nowym Jorku. Pierwszy sukces odniósł w 1981 podczas Kool Jazz Festival; w 1982 wystąpił w koncercie młodych talentów w Carnegie Hall; w tym samym roku ukazał się Bobby McFerrin, jego debiutancki krążek, zawierający utwory utrzymane w zróżnicowanej stylistyce (bebop, soul, country, pop). W 1983 dał swój pierwszy recital solowy; w 1984 nagrał album The Voice, który ukazywał nowe, w pełni ukształtowane oblicze McFerrina jako improwizującego wokalisty; na płycie, obok standardów jazzowych, znalazły się jego własne kompozycje (m.in. I’m My Own Walkman) oraz utwór Beatlesów Blackbird. W 1985, wspólnie z wokalistką U. Dudziak, wystąpił na Jazz Jamboree. W 1988 ukazał się Simple Pleasures, kolejny solowy album artysty z opracowaniami tematów muzyki pop i jego największym hitem Don’t Worry Be Happy. W latach 90. nagrał on m.in. Medicine Man (1990), Bang! Zoom (1995) i Circlesongs (1997). Był również aktywny jako dyrygent – współpracował z orkiestrami symfonicznymi w San Francisco, Chicago, Cleveland, Detroit, Filadelfii, New Jersey, Wiedniu i Londynie; w 1995 prowadził orkiestrę Filharmonii Nowojorskiej podczas koncertu w Central Parku przy 70-tysięcznej widowni. Własne wersje utworów klasycznych (m.in. Mozarta, Bacha, Vivaldiego, Strawińskiego) utrwalił w 1996 na płycie Paper Music (jednocześnie dyrygował zespołem kameralnym i śpiewał partie wybranych instrumentów). W 2010 ukazał się album Vocabularies, wspólne, powstające przez siedem lat, dzieło McFerrina i kompozytora R. Treece’a. McFerrin chętnie współpracuje z różnymi wykonawcami, nagrał płyty z m.in. G. Bensonem, J. Scofieldem, H. Hancockiem, C. Coreą (Play, 1992), J. Zawinulem, Y.-Y. Ma (Hush, 1992). Wielokrotnie występował w Polsce (m.in. w Warszawie, Gdańsku, Krakowie, Zabrzu, Bielsku-Białej, Legnicy).

Od początku lat 80. McFerrin jest uważany za największą indywidualność światowej wokalistyki jazzowej. Jego muzyczne inspiracje sięgają od jazzu (B. Carter, M. Davis z okresu Bitches Brew) i popu (V. Morrison, The Beatles, Cream) po muzykę klasyczną, natomiast bezpośrednim impulsem do uprawiania improwizowanego śpiewu a cappella był album K. Jarretta The Köln Concert. Wypracował on technikę wokalną polegającą na równoczesnym realizowaniu warstwy melodycznej, harmonicznej i rytmicznej utworu; ten ostatni element podkreśla dodatkowo uderzeniami dłoni o klatkę piersiową. Dysponuje głosem o rozległej skali (często śpiewa falsetem), nienagannej intonacji i zmieniającej się barwie. Wykorzystuje bogatą artykulację, frazowanie, dynamikę i całą gamę efektów brzmieniowych, uzyskiwanych poprzez różne sposoby modulowania głosu. Jego interpretacje łączą klasyczną improwizację jazzową, spontaniczną ekspresję i muzyczny humor. Jego dokonania miały duży wpływ na rozwój beatboxingu, szeroko wykorzystywanego m.in. w muzyce hip-hopowej.