Ronga Luigi, *19 VI 1901 Turyn, †11 IX 1983 Turyn, włoski muzykolog. Po studiach humanistycznych na uniwersytecie w Turynie, zakończonych pracą poświęconą pismom R. Schumanna, studiował muzykologię na uniwersytecie w Dreźnie. W latach 1926–30 uczył historii muzyki w konserwatorium w Palermo. Po otrzymaniu docentury w 1930 wykładał w Accademia Nazionale di Santa Cecilia i w Pontificio Istituto di Musica Sacra w Rzymie; od 1938 profesor kontraktowy, a w latach 1958–71 zwyczajny w University La Sapienza w Rzymie. Był redaktorem naczelnym „Rassegna musicale” (1928–29) oraz „Rivista musicale Italiana” (1954–55), przewodniczącym Istituto Italiano per la Storia della Musica, członkiem Accademia Nazionale di Santa Cecilia, Accademia dei Lincei oraz Accademia delle Scienze w Turynie.
Ronga był jednym z najwybitniejszych muzykologów włoskiego pokolenia międzywojennego, erudytą o bardzo rozległej wiedzy humanistycznej, obdarzonym dużą zdolnością syntetyzowania. Swój warsztat naukowy oparł na metodologii B. Crocego i niemieckiej szkoły filologicznej, krytykował muzykologię posługującą się hermetycznym językiem i skupioną na technicznych dywagacjach, sam uważał się za historyka muzyki, a nie muzykologa. Swe poglądy przedstawił najszerzej w L’esperienza storica della musica. Starał się patrzeć na muzykę w szerokiej perspektywie kulturowej, historycznej i socjologicznej (np. Bach, Mozart, Beethoven...), często opierał się na intuicji, nie unikał sądów wartościujących sztukę muzyczną. Styl pisarstwa Rongi cechuje elokwencja, bogactwo języka, jasne i odważne formułowanie sądów. Jego warsztat i zainteresowania najlepiej przedstawia zbiór esejów pt. Arte egusto nella musica. Prace i wykłady Rongi cieszyły się ogromnym zainteresowaniem i uznaniem środowisk pozamuzycznych.
Literatura: Scritti in onore di Luigi Ronga, Mediolan 1973; R. Meloncelli Ricordo di Luigi Ronga, „Nuova Rivista Musicale Italiana” XVIII, 1984.
Per la critica wagneriana, Turyn 1928
G. Frescobaldi, organista vaticano, 1583–1643, nella storia della musica strumentale, Turyn 1930
Rossini, Florencja 1939
Lezioni di storia della musica, 3 t., Rzym 1933–35
Nuove tendenze nella critica musicale europea, w księdze I międzynarodowego kongresu muzycznego 1933 we Florencji, Florencja 1935
Lineamenti del romanticismo musicale, Rzym 1943
La musica nell’antichità, Rzym 1945
C. Debussy e l’impressionismo musicale, Rzym 1946
Il dramma musicale di R. Wagner, Rzym 1947
Arte e gusto nella musica dall’Ars Nova a Debussy, Mediolan 1956
Bach, Mozart, Beethoven. Tre problemi critici, Wenecja 1956
I generi nella critica musicale, w: M. Fubini Critica e poesia, Bari 1956, 2. wyd. 1966
The Meeting of Poetry and Music, Nowy Jork 1956
Tasso e la musica, w: T. Tasso, red. A. Buzzoni, Mediolan 1957
La musica, w: La civiltà veneziana nell’età barocca, red. A. Malraux, Florencja 1959
Il linguaggio musicale romantico, Rzym 1960
L’esperienza storica della musica, Bari 1960
Introduzione a „La Diana schernita” di Conacchioli, Rzym 1961
La musica europea nella seconda metà dell’Ottocento, Rzym 1961
Storia della musica, 2 t., Rzym 1962–63
L’opera metastasiana, w: P. Metastasio. Opere, red. M. Fubini, Mediolan 1968
G. Rossini nel 1. centenario della morte, Rzym 1969
Dafne a Prato d’Arno, ad altri piaceri musicali, Mediolan 1974
tłumaczenie:
R. Schumann Scritti sulla musica e sui musicisti (wyd. oryg. Gesammelte Schriften über Musik und Musiker, Lipsk 1854), Mediolan 1925, przedr. 1942 pt. La musica romantica, 4. wyd. 1958