Nin-Culmell Joaquín María [~kulmʹel], *5 IX 1908 Berlin, amerykański kompozytor i pianista kubańskiego pochodzenia, syn Joaquína. Studiował w Paryżu w Schola Cantorum i w latach 1932–35 kompozycję u P. Dukasa w konserwatorium, ponadto w latach 1930–34 uczył się prywatnie u M. de Falli; w grze na fortepianie doskonalił się pod kierunkiem A. Cortota i R. Viñesa. W 1931 zadebiutował w Madrycie i koncertował w wielu krajach, głównie w repertuarze hiszpańskim. W 1938 osiedlił się w Stanach Zjednoczonych, w latach 1940–50 uczył w Williams College w Williamstown (Massachusetts), w latach 1950–74 w University of California w Berkeley. W 1962 został mianowany członkiem korespondentem Real Academia de San Fernando w Madrycie.
Joaquín Nin-Culmell uznawał za swego mistrza M. de Fallę i zachował trwałe związki z kulturą hiszpańską, widoczne m.in. w operze La Celestina, której libretto opracował według tragikomedii hiszpańskiej z XVI w. Materiał czerpany z hiszpańskich pieśni ludowych traktował niekiedy dość swobodnie, wyróżniającym się dziełem jest 4-częściowy cykl fortepianowy Tonadas, w którym oryginalnie wykorzystał wątki folklorystyczne.
Kompozycje
Instrumentalne:
orkiestrowe:
Homenaje a Falla 1932
3 piezas antiguas españolas 1959–61
Diferencias 1962
Koncert fortepianowy 1946
Koncert wiolonczelowy wg A. Della Violi, 1963
kamerlane:
Trio fortepianowe 1929
Kwintet fortepianowy 1936
6 Variations on a Theme of Luis de Milán na gitarę, 1945
2 Cuban Dances of Ignacio Cervantes na gitarę, 1947
Suita na wiolonczelę solo, 1964
Celebration for Julia na kwartet smyczk. i dzwonki, 1981
6 Variations on a Theme of Bach na organy, 1987
Symphony of the Mysteries na organy, 1994
fortepianowe:
3 impressions 1929
Sonata breve 1932
3 homenajes 1941–90
Tonadas I–IV 1956–61
Alejandro y Luis 1983
12 Cuban Dances 1985
Wokalno-instrumentalne:
3 canciones místicas na głos i fortepian, 1929
2 poemas de Jorge Manrique na sopran i kwartet smyczkowy, 1936
3 poemas de Gil Vincente na głos i fortepian, 1950
Missa in honorem Sanctae Rosae na chór i instrumenty dęte blaszane, 1963
Cantata na mezzosopran, harfę, klawesyn i smyczki, sł. J. Pradas, 1966
Dedication Mass (na poświęcenie St Mary’s Cathedral w San Francisco) na chór i organy, 1970
12 canciones populares sefardíes na głos i fortepian1982
Canciones de la Barraca na głos i fortepian 1998
inne zbiory opracowań hiszpańskich pieśni ludowych na głos i fortepian
Sceniczne:
Don Juan, balet, 1959
La Celestina, opera, 1965, 2. wersja 1985
El burlador de Sevilla, balet wg Tirsa de Molina, 1965
