Kunzen, Johann Paul

Kunzen [kʹunc^en], Kuntzen, Johann Paul, *31 VIII 1696 Leisnig (Saksonia), †20 III 1757 Lubeka, niemiecki kompozytor i organista. W 1705 uczęszczał do szkoły w Torgau, następnie we Freibergu, gdzie uczył się też gry na skrzypcach i instrumentach klawiszowych. W latach 1716–18 studiował na uniwersytecie w Lipsku i jednocześnie uczył się u J. Kuhnaua. W 1718 został kapelmistrzem w Zerbst, w 1719 założył w Wittenberdze towarzystwo koncertowe. W latach 1723–25 był dyrektorem opery w Hamburgu, później działał tam jako nauczyciel muzyki. W latach 1728–29 odbył z synem Adolphem Carlem podróż koncertową do Holandii i Anglii, gdzie poznał J.Ch. Pepuscha i G.F. Händla. W IX 1732 został organistą w kościele Najświętszej Maryi Panny w Lubece, gdzie osiadł i działał jako kompozytor i dyrygent, a także organizator życia muzycznego. W 1747 został członkiem Societät der musikalischen Wissenschaften L.Ch. Mizlera, działającego w Lipsku.

Większość kompozycji Johanna Paula Kunzena zaginęła. Główny nurt jego twórczości stanowiły oratoria na Abendmusiken (koncerty wieczorne). Traktowanie partii chóralnej w Der verlorene Sohn wskazuje na pokrewieństwo z oratoriami Händla. Johann Paul Kunzen przyczynił się wydatnie do rozwoju życia koncertowego w Lubece; zorganizował Abendmusiken w kościele Najświętszej Maryi Panny oraz wprowadził w 1752 zwyczaj płatnych wstępów na próby odbywające się w sali giełdy w piątki.

Literatura: J. Mattheson Grundlage einer Ehren-Pforte, Hamburg 1740, wyd. nowe red. M. Schneider, Berlin 1910, przedr. 1969 (zawiera szkic autobiografii Johanna Paula Kunzena); C.A. Martienssen Holger Danske, „Zeitschrift der Interenationalen Musikgesellschaft” XIII, 1911–12, W. Stahl Die Lübecker Abendmusiken im 17. und 18. Jahrhunderts, Lubeka 1937; J. Hennings Adolf Karl Kunzen und seine „Lieder zum unschuldigen Zeitvertreib”, „Die Musikforschung” III, 1950; A. Edler Der nordelbische Organist, Kassel 1982; V. Scherliess, A. Schnoor Theater-Music in der Kirche w: Zur Geschichte der Lübecker Abendmusiken, Lubeka 2003.