Trasuntino, Trasontini, Trasuntinus, Trazentinus, de Trasuntinis, włoscy budowniczowie klawesynów, klawikordów, regałów i organów, o trudnych do ustalenia stosunkach pokrewieństwa, działający w Wenecji w XVI i XVII w. Do najważniejszych przedstawicieli należą Alessandro (*ok. 1485 Bergamo, †ok. 1545) oraz Vito (Vitus, Vido, Guido, *1526 Treviso, †po 1606). Alessandro, zwany Alessandro da gli organi i notowany w Wenecji już w 1507, był cenionym organmistrzem, lecz żadne zbudowane przez niego organy się nie zachowały; wiadomo jednak, że w 1542 wykonał organy do komnaty papieskiej w Watykanie, a rok później odrestaurował organy kościoła św. Mikołaja w Wenecji oraz katedry w Treviso. Zachowało się 6 klawesynów sygnowanych jego imieniem, ale tylko 3, datowane na 1530, 1531 i 1538, są uznawane za autentyczne (zachowane w Sienie, Londynie i Brukseli). Reprezentują one styl weneckiego budownictwa klawesynowego, z rejestrem 8- i 4-stopowym oraz zakresem czterech oktaw z krótką oktawą; w późniejszym czasie (nawet w XVIII w.) poddawano je różnym modyfikacjom. Z zachowanych dokumentów wynika, że Alessandro budował także klawesyny dla Ercole II d’Este, księcia Ferrary. Vito, którego nazwisko rodowe brzmiało Frassoni lub Frassonio, notowany jest w Wenecji od 1543; swe nowe nazwisko przyjął od Alessandra Trasuntina, u którego prawdopodobnie odbywał praktykę. Utrzymywał kontakty z muzykami i producentami instrumentów, a także przedstawicielami weneckich elit (Thomaso Garzoni, Leonardo Fioravanti), którzy wypowiadali się o nim z wielkim uznaniem. Nie ma pewności co do liczby instrumentów jego autorstwa; autentyczność potwierdzono jedynie w przypadku 3 klawesynów z 1560, 1572 i 1591 (zachowanych w Berlinie, Brukseli i Londynie), w tym jednego umożliwiającego uzyskanie 19 dźwięków w oktawie. Wszystkie mają jeden manuał o zakresie 4 oktaw (w tym oktawa krótka), rejestr 8- i 4-stopowy lub dwa rejestry 8-stopowe i zakres dźwiękowy C/E–f 3 (lub G1/H1–c3). Zachowany w Bolonii klawesyn o nazwie clavemusicum omnitonum, zbudowany w 1606 dla Camillo Gonzagi, również jednomanuałowy, ma czarne klawisze podzielone na 4 części, co pozwala uzyskać łącznie 31 dźwięków w oktawie. Przypomina on archicembalo z traktatu N. Vicentina (L’antica musica ridotta alla prattica moderna, 1555), lecz przypuszczalnie nie był na nim wzorowany. Autorstwo pozostałych sygnowanych instrumentów Vita, w tym także klawikordów, jest kwestionowane. Nie zachowały się żadne organy z jego warsztatu, ale wiadomo, że dokonywał naprawy i oceny instrumentów innych budowniczych.
Literatura: R. Lunelli Der Orgelbau in Italien, Moguncja 1956; R. Russell The Harpsichord and Clavichord, Londyn 1959; J. Barnes The Specious Uniformity of Italian Harpsichords, w: Keyboard Instruments, red. E.M. Ripin, Edynburg 1971, 21977; D. Wraight Vincentius and the earliest harpsichords, „Early Music” XIV/4, 1986; C. Stembridge The Cimbalo Cromatico and Other Italian Keyboard Instruments with Ninteen or More Division to the Octave (Surviving Specimens and Documentary Evidence), „Performance Practice Review” VI/1, 1993; N. Mitchell The 1531 Trasuntino Harpsichord in a Universal European Pitch System, „Harpsichord & Fortepiano” IX/1, 2001; P. Bavington Two Trasuntino Harpsichord Copies, „Early Music” XXXII/2, 2004; P. Barbieri Enharmonic Instruments and Music 1470-1900, Latina 2008; G. Montanari Strumenti a corde a tastiera della Guardaroba medicea nel XVII secolo, „Informazione Organistica” XXI/22 i 23, 2009; M. di Pasquale Benedetto Floriani, Alessandro e Vito Trasuntino: Nova et vetera, „Informazione Organistica” XXIX/2, 2017; D. Wright The tuning of Trasuntino’s „Clavemusicum Omnitonum” and Zarlino’s enharmonic system, www.denzilwraight.com/Clavemusicum.pdf; Trasuntino, „Boalch-Mould Online”, https://boalch.org/instruments/makers.
