Taletas, Thaletas z Gortyny (Kreta), grecki muzyk i poeta żyjący prawdopodobnie na przełomie VII–VI w. p.n.e. i działający w Sparcie. Pisał poświęcone głównie Apollinowi i należące do greckiej liryki chóralnej peany (paian), złożone z licznych strof, zakończonych refrenową aklamacją „Iô paian”; uważa się go też za twórcę hiporchematów – gatunku poetyckiego z wierszami opartymi na 5-morowych stopach metrycznych, zwanych peonami lub kretykami, będącego połączeniem muzyki, pieśni i tańca (głównie wojennego), wykonywanego przez mężczyzn i chłopców podczas ustanowionych w 665 p.n.e. gymnopedii. Jego muzyce przypisywano siłę uzdrawiającą, niektóre utwory wykazują wpływy pieśni Archilochosa z Paros. Liczne wzmianki o Taletasie zawierają dzieła m.in. Arystotelesa (który błędnie uważał go za nauczyciela Likurga), Filodemosa, Atenajosa, Strabona, Plutarcha, a także scholie do tekstów Pindara.
Literatura: T. Sinko Literatura grecka, t. 1, cz. 1: Literatura archaiczna (w. IX–VI), Kraków 1931; M. Wegner Das Musikleben der Griechen, Berlin 1949; Musikgeschichte in Bildern, t. 2: Musik des Altertums, z. 4: Griechenland, wyd. M. Wegner, Lipsk [1962], M.L. West Muzyka starożytnej Grecji, Kraków 2003.
