Schemelli [sze~] Georg Christian, *ok. 1680 Herzberg, †5 III 1762 Zeitz, niemiecki muzyk. Śpiewał w kapeli dworskiej w Dreźnie, w latach 1695–1700 uczył się w szkole św. Tomasza w Lipsku. W latach 1707–26 był śpiewakiem dworskim w Treuenbrietzen, następnie do 1758 w Zeitz. Opublikował śpiewnik ewangelicki pt. Musicalisches Gesang-Buch darinnen 954 geistreiche, sowohl alte als neue Lieder und Arien, mit wohlgesetzten Melodien in Discant und Bass befindlich sind (wyd. Lipsk 1736). Śpiewnik Schemelliego nie odbiega treścią i poziomem od ówczesnych wydań tego typu publikacji; historcy zwrócili nań uwagę ze względu na prawdopodobny udział J.S. Bacha w jego opracowaniu, wyrażający się w autorstwie jednej arii (Vergiss mein nicht), przypuszczalnym autorstwie dwóch innych (Dir, dir, Jehova, will ich singen i Komm, süsser Tod) oraz prawdopodobnym udziale w opracowaniu basu cyfrowanego do 69 melodii. Schemelli poznał zapewne J.S. Bacha przez swego syna, który w latach 1730–34 uczył się w szkole św. Tomasza w Lipsku.
Literatura: C. von Winterfeld Der Kirchengesang und sein Verhältnis zur Kunst der Tonsatzes, 3 cz., Lipsk 1847; A. Schering Bach und das Schemellische Gesangbuch, BachJahrbuch XX, 1924; F. Hamel Die Kompositionen J.S. Bachs im Schemellischen Gesangbuch, „Zeitschrift für Musikwissenschaft” XII, 1929/30; G.L. Kinsky Die Originalausgaben der Werke J.S. Bachs, Wieden 1937, przedr. Hilversum 1968; G. Butler J.S. Bach and the Schemelli. Gesangbuch Revisited, „Studi musicali” XIII, 1984.
Musicalisches Gesang-Buch darinnen 954 geistreiche, sowohl alte als neue Lieder und Arien… (Lipsk 1736), przedr. Hildesheim 1975
wybór utworów (m.in. J.S. Bacha) ze śpiewnika Schemelliego:
20 geistliche Lieder der Schemellischen Sammlung entnommen, wyd. R. Franz, Lipsk ok. 1890
w: Bachs Choräle VIII, wyd. W. Bargiel, Berlin ok. 1892
w: Die Gesamtausgabe der Werke Bachs, t. 39: Motetten, Choräle und Lieder, wyd. F. Wüllner, Lipsk 1892
83 geistliche Lieder und Arien aus Schemellis Gesangbuch und dem Notenbuch der Anna Magdalena Bach, Lipsk ok. 1900
Geistliche Lieder aus Schemellis Gesangbuch und dem Notenbuch der Anna Magdalena Bach, wyd. L. Landshoff, Lipsk 1905
Geistliche Lieder (aus dem Schemellischen Gesangbuch), wyd. H. Roth, Lipsk ok. 1915
J.S. Bachs Gesänge zu G.Ch. Schemellis „Musicalischem Gesangbuch”, wyd. M. Seiffert, Berlin 1925 Kassel 21935
10 Schemelli Chorales, wyd. W.E. Buszin, St. Louis ok. 1945
69 geistliche Lieder und Arien mit beziffertem Bass aus G.Chr. Schemellis „Musicalischem Gesangbuch”, Leipzig 1736, Lipsk 1949
J.S. Bach. Denket doch ihr Menschkinder, faksymile, wyd. W. Wiemer, Kassel 1984
w: J.S. Bach und seine Schule. Neu entdeckte Choral- und Liedsätze aus der Bach-Choral Sammlung (1780) von C.F. Penzel, wyd. W. Wiemer, Kassel 1985
w «Neue Bach-Ausgabe», seria III, t. 2 cz. 1: Choräle und Geistliche Lieder, wyd. F. Rempp, Kassel 1991
