Rust, Wilhelm
Rust Friedrich Wilhelm, *6 VII 1739 Wörlitz (koło Dessau), †28 II 1796 Dessau, niemiecki kompozytor i organizator życia muzycznego. Od 1758 studiował na uniwersytecie w Halle (prawo) oraz uczył się muzyki u W.F. Bacha. Kontynuował studia muzyczne w Zerbst u C. Hoeckha, następnie w Berlinie i w latach 1763–64 w Poczdamie u F. Bendy (skrzypce) i C.Ph.E. Bacha (instrumenty klawiszowe) oraz od 1765 do 1766 we Włoszech. Od 1766 działał w Dessau na dworze ks. Leopolda III von Anhalt-Dessau (w 1775 otrzymał tytuł dyrektora muzycznego), od 1769 organizował cykle koncertów publicznych, w 1775 założył teatr muzyczny.
W obfitej i zróżnicowanej twórczości kompozytorskiej Rusta wyróżniają się pieśni, zapowiadające rozwój liryki romantycznej oraz sonaty fortepianowe, urozmaicone formalnie, bogate pod względem melodycznym i harmonicznym.
Literatura: R. Czach Friedrich Wilhelm Rust, Essen 1927 (zawiera katalog tematyczny dzieł Friedricha Wilhelma Rusta); P.C. Ridgway The keyboard sonatas of Friedrich Wilhelm Rust, dysertacja na University Ann Arbor 1982; L. Buchmann Friedrich Wilhelm Rust (1739–1796)…, dysertacja Halle-Wittenberg Universität, Halle 1987 (zawiera autobiografię Friedricha Wilhelma Rusta); L. Buchmann Friedrich Wilhelm Rust (1739–1796). Versuch einer verspäteten Laudatio, „Ars Musica”, 1990.
Kompozycje:
Instrumentalne:
5 kwartetów na różne obsady, rękopis w Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz w Berlinie
2 tria na różne obsady, rękopis w Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz w Berlinie
25 sonat na fortepian i skrzypce obbligato, rękopis w Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz w Berlinie
24 sonaty skrzypcowe z towarzyszeniem fortepianu, rękopis w Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz w Berlinie
7 duetów skrzypcowych, rękopis w Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz w Berlinie
14 utworów na skrzypce solo, altówkę lub violę d’amore, rękopis w Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz w Berlinie
sonata na wiolonczelę i b.c., rękopis w Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz w Berlinie
5 sonat lutniowych, rękopis w Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz w Berlinie
4 sonaty na harfę, rękopis w Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz w Berlinie
sonaty na instrument klawiszowy, rękopis w Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz w Berlinie
wariacje na instrument klawiszowy, rękopis w Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz w Berlinie
suity na instrument klawiszowy, rękopis w Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz w Berlinie
Wokalno-instrumentalne:
7 kantat (5 religijnych) na głosy solowe, chór i orkiestrę, rękopis w Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz w Berlinie
Psalm XXXIV na głosy solowe, chór i orkiestrę, rękopis w Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz w Berlinie
Sceniczne:
6 dzieł scenicznych (wystwione w Dessau), m.in.:
Inkle und Yariko, duodrama, libr. J.E Schink, 1777, rękopis w Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz w Berlinie
Colma, monodramat, wg J. Macphersona, 1777, rękopis w Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz w Berlinie
Korylas und Lalage, pastorale, 1786, rękopis w Staatsbibliothek Preussischer Kulturbesitz w Berlinie
Edycje:
Friedrich Wilhelm Rust Werke für Klavier und Streichinstrumente,wyd. R. Czach, «Das Erbe Deutscher Musik», 2. seria, I, Wolfenbüttel 1939
5 sonat lutniowych, wyd. J. Klima, Maria Enzersdorf (koło Wiednia) 1981
2 sonaty na altówkę, 2 rogi i wiolonczelę, wyd. B. Päuler, Winterthur 1988