Romero, Mateo

Romero Mateo, Mathias, Matheo, zw. Capitán lub Maestro Capitán, właściwie Rosmarin Matthieu, *ok. 1575 Liège, †10 V 1647 Madryt, hiszpański kompozytor flamandzkiego pochodzenia. Od dzieciństwa związany z Capilla Flamenca w Madrycie, tam uczył się pod kierunkiem Ph. Rogiera i od 1 X 1585 był chórzystą, a od 1594 kantorem. W latach 1598–1633 pełnił obowiązki maestro di capilla na dworze Filipa III i Filipa IV, kierował zespołem dworskich músicos de cámara, był także nauczycielem muzyki i języka francuskiego przyszłego króla Filipa IV. W 1605 przyjął święcenia kapłańskie, został królewskim kapelanem i członkiem Zakonu Złotego Runa, a w 1624 kapelanem Reyes Nuevos katedry w Toledo. W 1638 przebywał w Vila Viçosa na dworze księcia Bragança – przyszłego króla portugalskiego João IV, który w 1644 przyznał mu tytuł capellán cantor de la corona. Romero był ostatnim z przedstawicieli flamandzkiej szkoły kompozytorskiej, działających na hiszpańskim dworze.

Romero był jednym z najwybitniejszych muzyków dworu hiszpańskiego pierwszej ćwierci XVII w. W jego muzyce religijnej widać silne wpływy szkoły flamandzkiej; missae parodiae, oparte na tematach chansons i motetów C. Janequina, Josquina des Prés i Orlanda di Lasso, oraz motety a cappella. Stanowią przykłady bardzo sprawnego władania techniką imitacyjną i wyrafinowanego kontrapunktu. Kontrasty formy, faktury i barwy brzmienia w dziełach polichóralnych i koncertujących z basso seguente lub basso continuo wskazują na nawiązanie do wczesnobarokowych tradycji weneckich. W muzyce świeckiej, często do tekstów Lopego de Vega, Romero sięga po środki seconda pratica. Romanse, canciones i folie pozostają pod wpływem muzyki popularnej i włoskiego madrygału. W celach wyrazowych Romero podkreśla wybrane fragmenty tekstu deklamacją w fakturze akordowej i swobodnym traktowaniem dysonansów; sięga też po chromatykę i inne środki malarstwa dźwiękowego.

Literatura: P. Becquart M. Romero ou M. Rosmarin (1575–1647), maître de chapelle et compositeur de Philippe III et Philippe IV, «Archives, Bibliothèques et Musées de Belgique» XXXIV, 1963; M. Querol Gavaldá La produción musical del compositor Mateo.Romero w: Renaissance-muziek 1400–1600 donum natalicium René Bernard Lenaerts, red. J. Robijns, W. Elders, R. Lagas, G. Persoons, Leuven 1969; P. Becquart Matheo Romero - Matthieu Rosmarin (Liège v. 1575-Madrid 1647), „Bulletin de la Société Liégeoise de Musicologie” XLI, 1983; P. Becquart Ph. Rogier et son école à la cour des Philippe d’Espagne. Un ultime foyer de la création musicale des Pays-Bas (1560–1647), w: Musique des Pays-Bas ancienne – Musique espagnole ancienne, red. P. Becquart i H. Vanhulst, «Colloquia Europalia» III, Louvain 1988; P. Becquart Une introduction à la musique profane espagnole du XVIIe siècle: Les chansons du compositeur liégeois Matheo Romero, „Revue belge de musicologie” XLVII, 1993; L. Jambou De M. Romero (ca 1575–1647) à J. Hidalgo (ca 1614–1685). Les leçons musicales des actes notariés, „La Revue du XVII^e siècle” 1999 nr 208; L.A. González Marín Pastor, a los campos diles: Villancico de Navidad de Matheo Romero y Jusepe Ximénez, „Anuario musical: Revista de musicología del C.S.I.C.” LVII, 2002; A. Vera Aguilera Matheo Romero, „Maestro Capitán” (ca. 1575–1647), „Revista de la Fundación Juan March” 2011 nr 400.