Pseudo-Dionizy

Pseudo-Dionizy, V w., filozof i teolog piszący po grecku, działający najprawdopodobniej w Syrii. Podawał swoje traktaty za pisma Dionizego-Areopagity (ucznia św. Pawła Apostoła), błędnie utożsamianego w średniowieczu ze św. Dionizym, pierwszym biskupem Paryża. Napisał 4 rozprawy (O imionach Bożych, O teologii mistycznej, O hierarchii niebieskiej i O hierarchii kościelnej), w których przeszczepił idee neoplatońskie na grunt myśli chrześcijańskiej. Odegrał decydującą rolę w formowaniu się mistyki chrześcijańskiej. Ujmował Boga jako jedność, podkreślał hierarchiczny ustrój bytu. Według Pseudo-Dionizego sztuka miała naśladować (mimesis) piękno i doskonałość świata wyższego, nie zaś odwoływać się do ziemskich wzorów. Akcentował oczyszczający charakter śpiewów i tekstów liturgicznych. Jego teksty znane były na zachodzie od IX w. w łacińskim tłumaczeniu Jana Szkota Eriugeny.

Literatura: U.R. Jeck Mystische Kontemplation und sakrale Musik bei Ps.-Dionysios Areopagites und seinen Kommentatoren, w: Musik, und die Geschichte der Philosophie und Naturwissenschaften im Mittelalter: Fragen zur Wechselwirkung von musica und philosophia im Mittelalter, wyd. F. Hentschel, «Studien und Texte zur Gestersgeschichte des Mittelalters» LXII, Leiden-Boston 1998.