Platti Giovanni Benedetto, *przed 1692 lub 9 VII 1697 Padwa lub Wenecja, †11 I 1763 Würzburg, włoski kompozytor. Jego ojciec Carlo Platti (ok. 1661–po 1727) był wiolistą w kapeli bazyliki S. Marco w Wenecji. Wykształcenie muzuczne otrzymał Platti prawdopodobnie w Wenecji. W 1722 wyjechał z muzykami weneckimi pod dyrekcją F. Chelleriego do Würzburga, gdzie działał na dworze arcybiskupa Johanna Philippa Franza von Schönborn, w latach 1722–49 jako tenor, później do ok. 1761 jako virtuoso di camera (grał na klawesynie, skrzypcach, wiolonczeli, oboju i flecie), był też nauczycielem śpiewu i cenionym kompozytorem. W 1723 poślubił śpiewaczkę Marię Theresę Lambrucker lub Langprückner.
Kompozycje wokalno-instrumentalne, tworzone dla dworu arcybiskupa w Würzburgu (oratoria, kantaty, msze i inne utwory religijne), utrzymane są w stylu koncertującym. Części wolne o śpiewnych tematach kształtowane są za pomocą rozbudowanej pracy motywicznej. Części szybkie o witalnej rytmice charakteryzują się użyciem synkopacji, ozdobnych, o szerokiej skali figuracji oraz bogatej harmonii z częstym użyciem modulacji (zwłaszcza w finałowych fragmentach utworów).
Platti skomponował ok. 120 utworów instrumentalnych, m.in. koncerty wiolonczelowe oraz klawesynowe, reprezentujące stadium przejściowe od późnego baroku (koncerty nr 3–5) do wczesnego klasycyzmu (np. nr 6–9). Wczesne sonaty (z op. 1) utrzymane są w konwencji 4-częściowej sonaty da chiesa, od ok. 1743 (op. 3) w muzyce Plattiego wyraźnie zaznacza się wpływ C.Ph.E. Bacha. Utwory klawesynowe Plattiego reprezentują styl galant, o prostej fakturze homofonicznej, finezyjnym brzmieniu i bogatej ornamentyce. W rozwoju formy sonatowej kompozytor nawiązywał do osiągnięć D. Scarlattiego.
Literatura: F. Torrefranca La creazione della sonata drammatica moderna rivendicata all’Italia. Giovanni Platti. Il grande, „Rivista Musicale Italiana” XVII, 1910; A. Bonaccorsi Giovanni Platti, w: Le celebrazioni del 1963 e alcune nuove indagini sulla musica italiana del XVIII e XIX secolo, red. M. Fabbri, «Accademia Musicale Chigiana» XX, Florencja 1963; M. Fabbri Una nuova fonte per la conoscenza di Giovanni Platti e del suo „Miserere”, „Chigiana” XXIV, 1967; A. Iesuè Le opere a stampa e manoscritte di Giovanni Benedetto Platti, Il concerto con il cembalo solista nel XVIII secolo in Italia oraz E l’unico ritratto di Platti?, „Nuova Rivista Musicale Italiana” IX, XX, XXII, 1975, 1986, 1988; S.H. Hansell Italian Prosody as a Guide to Musical Structure. Accent, Articulation and Accompaniment in the Flute Sonatas of Giovanni Platti, w: Fluting and Dancing, księdze pamiątkowej B. Bang Mather, red. D. Lasocki, Nowy Jork 1992; A. Iesuè Giovanni Benedetto Platti, Mediolan 1997 (zawiera katalog utworów Plattiego).
Kompozycje
Instrumentalne:
koncerty:
9 na klawesyn i instrumenty smyczkowe, rękopis Dettelbach, Franziskanerkloster, 6 z nich pt. VI Concerti de quali si espone presentemente op. 2, wyd. Norymberga 1742
28 na wiolonczelę, instrumenty smyczkowe i b.c. (4 zachowane we fragmentach)
1 na skrzypce i instrumenty smyczkowe, rękopis Drezno, Sächsische Landesbibliothek
1 na obój, instrumenty smyczkowe i klawesyn
sonaty:
22 triowe (1 zachowana we fragmentach)
VI Sonate a flauto traversière solo con violoncello overo cembalo op. 3, wyd. Norymberga 1743
12 na wiolonczelę i b.c., ok. 1725
1 na skrzypce i bas
1 na flet, obój i b.c.
VI Sonate pour le clavessin sur le goût italien op. 1, wyd. Norymberga 1742
VI Sonate per il cembalo solo op. 4, wyd. Norymberga 1746
8 sonat i innych utworów na klawesyn
4 ricercary na skrzypce i wiolonczelę
utwory na obój solo i bas
Wokalne i wokalno-instrumentalne:
3 msze 4-głosowe – 2 z instrumentami, 1 a cappella
Requiem na 4 głosy solowe i instrumenty smyczkowe
Offertorium na 8-głosów, 2 skrzypiec, wiolę i organy
Stabat Mater na bas, flet, obój, 2 wiole i organy
Miserere (psalm L) na głosy solowe, chór, obój, instrumenty smyczkowe i organy, 1734, rękopis Florencja, Conservatorio di Musica L. Cherubini
Già libero già sciolto oraz Sdegni e disprezzi, amori e vezzi, kantata na sopran i instrumenty smyczkowe
Corre dal bosco al prato, kantata na sopran, klawesyn obbligato i instrumenty smyczkowe
utwory zaginione:
Franchonia cristiana, oratorium, zachowane libretto
Sant’Elena al Calvario, oratorium, 1732
Sedecia, Serenata, azione sacra, 1729, zachowane libretto
Arianna, opera, wyst. Würzburg 1729
Edycje:
koncerty klawesynowy: nr 1 i 2 wyd. F. Torrefranca, Mediolan 1949, 1953, nr 5 i 6 wyd. D.E. Freeman, «Recent Researches in the Music of the Classical Era» XXXVII, Madison (Wisconsin) 1991
sonaty klawesynowe: op. 1 i op. 4, wyd. L. Hoffmann-Erbrecht, «Mitteldeutsches Musikarchiv» 1. seria, III–IV, Lipsk 1957 oraz wyd. G. Pestelli, Mediolan 1978, 1986, ponadto 6 sonat, wyd. i wstęp F. Torrefranca, «Istituzioni e Monumenti dell’Arte Musicale Italiana» 2. seria, II, Mediolan 1963, 2 wyd. A. Iesuè, Rzym 1982, 1984
sonaty fletowe op. 3: nr 1 wyd. E. Schenck i H. Ruf, Mediolan 1955, nr 2–3 i 4 wyd. Ph. Jamach, Moguncja 1924 i 1936, nr 4 i 6 wyd. H. Ruf, Baden-Baden 1954 i Moguncja 1963
4 ricercary na skrzypce i wiolonczelę, wyd. F. Zobeley, «Hortus Musicus» LXXXVII–LXXXVIII, Kassel 1951
Miserere, wyd. R. Lupi, Mediolan 1967
sonata na flet, obój i b.c., wyd. H. Kölbel, Wilhelmshaven 1978
Arioso, Allegro i Fantasia-gavotta na klawesyn, wyd. A. Iesuè, Rzym 1984
Requiem, wyd. L. Bettarini, Rzym 1985
