Logotypy FERC, RP, dofinansowanie ze środków UE

Phinot, Dominique

Biogram i literatura

Phinot [fin´o], Finot, Finotto, Dominique, Dominico, *ok. 1510, †ok. 1556, franko-flamandzki kompozytor. Dedykacje druków chansons Phinota sugerują, że znał dobrze środowisko Lyonu. Zachowane dokumenty wiążą go jednak z Urbino, gdzie w V 1544 książę Guidubaldo II protegował go na stanowisko kantora w katedrze i gdzie prawdopodobnie w latach 1545–55 był członkiem kapeli książęcej. Według H. Cardana (Theonoston, 1663) ścięto go za jakiś nieobyczajny czyn.

Twórczość Phinota, wysoko oceniana przez XVI- i XVII-wiecznych komentatorów (m.in. P. Pontio, Hermann Finck, P. Cerone), swoją renomę zawdzięcza motetom polichóralnym. Mimo że należą one do najwcześniejszych przykładów tego gatunku, charakteryzują się dojrzałością i pomysłowością w wykorzystaniu muzycznych i dramaturgicznych możliwości cori spezzati. Niewykluczone, że motety Phinota oddziałały na kompozycje Orlanda di Lasso i twórców szkoły rzymskiej. W stylu polichóralnym utrzymane są również niektóre chansons i jeden z madrygałów (Simili a questi smisurati monti), będący wczesnym przykładem włoskiego dialogo. Msze, należące do typu ad imitationem oraz 5-głosowe motety dowodzą znakomitego opanowania niderlandzkiej polifonii imitacyjnej. Zróżnicowane fakturalnie chansons obejmują natomiast zarówno utwory w stylu deklamacyjnym, jak i motetowym. W niektórych z nich Phinot wprowadza kanony i elementy symboliki muzycznej.

Literatura: P. Hansen The Double-Chorus Motets of Dominique Phinot, „Renaissance News” III, 1950; V.L. Saulnier Dominique Phinot et D. Lupi, musiciens de C. Marot et des marotiques, „Revue de Musicologie” XLIII, 1959; J. Höfler Dominique Phinot i počeci renesansnog višehorskog pevanja, „Zvuk” C, 1969; C.A. Miller J. Cardan on Gombert, Phinot, and Carpentras, „The Musical Quarterly” LVIII, 1972; R. Jacob Dominique Phinot, w: Cultural Aspects of the Italian Renaissance, ks. pamiątkowa P.O. Kristellera, red. C.H. Clough, Manchester 1976; F. Piperno L’immagine del Duca. Musica e spettacolo alia corte di Guidubaldo II duca d’Urbino, Florencja 2001.

Kompozycje i edycje

Kompozycje:

religijne:

2 msze 4-głosowe w drukach zbiorowych z 1544

Pleni sunt coeli, 2-głosowe, w druku zbiorowym z 1543

Liber primus mutetarum, 29 utworów 5-głosowych, wyd. Lyon 1547; ks. 2, 25 utworów 5-głosowych, wyd. Pesaro 1554

Liber secundus mutetarum sex, septem et octo vocum, 15 utworów, wyd. Lyon 1548

16 motetów 5-głosowych, 8 motetów 4-głosowych i 1 motet 3-głosowy w drukach zbiorowych z lat 1538–53

I sacri et santi salmi de David profeta, 13 psalmów i 1 magnifikat, 4-głosowe, wyd. Wenecja 1554, pt. Il primo libro di salmi..., poszerz. o dwa 4-głosowe magnifikaty 21555

2 psalmy 4-głosowe w druku zbiorowym z 1550

świeckie:

Premier livre contenant (...) chansons, 57 utworów 4-głosowych, 4 utwory 8-głosowe, 2 utwory 5- i jeden 12-głosowy, ks. 1, wyd. Lyon 1548, ks. 2, wyd. Lyon 1548

2 madrygały, 6- i 8-głosowe w drukach zbiorowych z 1541 i 1561

 

Edycje:

Dominici Phinot. opera omnia, t. 1: motety z ks. 1, t. 2: motety 5-głosowe z ks. 2, wyd. J. Höfler, t. 3 (2 cz.): chansons i madrygały, t. 4: motety 6–8-głosowe z ks. 2, wyd. R. Jacob, «Corpus Mensurabilis Musicae» LIX, Neuhausen 1972–82

5 motetów w The Gardane Motet Anthologies i 2 motety w The Buglhat Motet Anthologies, wyd. M.S. Lewis, 2 motety w The Susato Motet Anthologies, wyd. R. Sherr, «Sixteenth-Century Motet» XIII i XIV, XVIII, Nowy Jork 1993 i 1995, 1997