Philidor, André

Philidor [filidʹor], Danican Philidor, właśc. Danican, André, zw. l’Aîné, *ok. 1652 Paryż(?), †11 VIII 1730 Dreux, francuski bibliotekarz muzyczny, kompozytor i instrumentalista, syn Jeana. W latach 1659–82 był członkiem królewskich zespołów muzycznych: od 1659 Cromornes et Trompettes Marines, w 1678 Fifres et Tambours, w 1681 ekskluzywnej grupy 12 Grands Hautbois du Roi; w latach 1667–77 oboista w korpusie królewskich muszkieterów. Grał na różnych instrumentach dętych oraz perkusyjnych. Posiadał kolekcję 33 instrumentów, m.in. oboje, flety, puzony, dudy dworskie i bębny.

W historii muzyki francuskiej zapisał się głównie jako bibliotekarz i kopista. Prawdopodobnie od 1684 pełnił funkcję królewskiego bibliotekarza, początkowo wspólnie ze skrzypkiem F. Fossardem, od 1702 samodzielnie. André Philidor kolekcjonował zarówno utwory współczesne (opery, balety, motety i inne), jak i pieśni, tańce, marsze, wykonywane na dworze od czasów króla Franciszka I; był świadomy historycznej wartości swojej pracy. Bez jego zapału do gromadzenia i kopiowania dawnych i współczesnych dzieł wiele z nich zaginęłoby. Z 59 tomów manuskryptów, pięknie oprawionych, z herbem Ludwika XIV (zawierały m.in. utwory J.-B. Lullyego, H. Desmaretsa, A. Campry, A.C. Destouchesa, Orlanda di Lasso, L. Roniego) zachowała się tylko połowa. Obecnie zbiór zwany Kolekcją Philidora znajduje się w Bibliothèque Nationale w Paryżu, drugi pokaźny zbiór posiada Bibliothèque Municipale w Wersalu.

Literatura: E.H. Fellowes The Philidor Manuscripts, „Music and Letters” XII, 1931; F. Waquet Philidor l’aîné, „Revue de Musicologie” LXVI, 1980; J.-F. i N. Dupont-Danican Philidor Les Philidor. Une dynastie de musiciens, Paryż 1995; N. Dupont-Danican Philidor Les Philidor. Répertoire des oeuvres, généalogie, bibliographie, Paryż 1997.