Niedermeyer, Louis

Niedermeyer [nʹi:d^ermaj^er] Louis Abraham, *27 IV 1802 Nyon, †15 III 1861 Paryż, szwajcarski kompozytor i pedagog. Początkowo uczył się muzyki u ojca, w latach 1817–19 u I. Moschelesa i E.A. Förstera w Wiedniu, w latach 1819–20 u V. Fioravantiego w Rzymie i N.A. Zingarellego w Neapolu, gdzie zaprzyjaźnił się z G. Rossinim. Od 1821 był nauczycielem gry fortepianowej, w Genewie, 1834-36 w instytucie Gaggii w Brukseli. Od 1836 mieszkał w Paryżu, gdzie w 1852 istniejącą od 1818 szkołę A.E. Chorona przekształcił w nową szkołę muzyki kościelnej, nazwaną École Niedermeyer, w której uczyli się organiści i kompozytorzy muzyki kościelnej. Dzięki dotacjom państwa oraz energii i kompetencji Niedermeyera szkoła ta, będąca jedynym we Francji ośrodkiem kształcenia młodzieży w zakresie chorału rzymskiego i klasycznej polifonii, stała się jedną z najlepszych uczelni muzycznych w kraju i niebawem zyskała znaczny międzynarodowy rozgłos. Niedermeyer zajmował się także organizowaniem wykonań dawnej muzyki religijnej oraz jej wydawaniem, działając tym samym na rzecz reformy muzyki kościelnej i w badaniach nad chorałem i liturgią rzymską prowadzonych przez benedyktynów w Solesmes. W latach 1857–62 prowadził wraz z J. d’Ortigue’em założone wspólnie czasopismo „La Maîtrise”, poświęcone problemom muzyki kościelnej.

Niedermeyer zapisał się w historii muzyki przede wszystkim jako twórca École Niedermeyer. Działalność kompozytorską rozpoczął z inspiracji i z pomocą G. Rossiniego od twórczości operowej, ale po niepowodzeniu niemal wszystkich wystawień operowych poświęcił się tworzeniu muzyki religijnej. Mimo iż był protestantem, położył znaczne zasługi dla wszechstronnego rozwoju muzyki kościoła katolickiego we Francji. Najwyżej ceniony jest jednak za dorobek w dziedzinie pieśni solowej. Zrywając z dotychczasową tradycją francuskiego romansu wysunął na plan pierwszy znaczenie tekstu słownego (pisał do słów wybitnych poetów, m.in. A. de Lamartine’a, V. Hugo) i związków słowno-muzycznych; stworzył typ pieśni o płynnej melodyce, co dało początek nowemu stylowi pieśniowemu, jaki zaistniał w twórczości m.in. H. Duparca, C. Debussy’ego, G. Faurégo.

Literatura: A. Niedermeyer Niedermeyer, son oeuvre et son école, Paryż 1867; [A. Niedermeyer] Vie d’un compositeur moderne, Fontainebleau 1892, przedr. Paryż 1893; H. Kling Le Centenaire d’un compositeur suisse célèbre. Louis Niedermeyer, Paryż 1902; M. Galerne L’Ecole Niedermeyer, Paryż 1928, J.C. Kidd, H. Vredeveld Louis Niedermayer's system for Gregorian chant accompaniment as a compositional source for Gabriel Fauré, dysertacja na Uniwersytecie w Chicago (Illinois) 1973; B. Lespinard Les passions du chœur : la musique chorale et ses pratiques en France, 1800–1950, Paryż 2018.