Mason, Henry

Mason [mˊejs^en] Henry, *10 X 1831 Boston, †15 V 1890 Boston, amerykański producent fortepianów i fisharmonii, syn Lowella Masona. W 1854 założył wspólnie z E. Hamlinem (1821–1885) fabrykę fortepianów i fisharmonii w Bostonie, działającą pn. Mason & Hamlin. Firma początkowo produkowała wyłącznie małe fisharmonie typu melodeon, później również większe, 2-manuałowe odmiany z pedałem i dużą liczbą głosów, zaopatrzone w pneumatyczny mechanizm podciśnieniowy (cottage-organ). Na wystawie w Paryżu w 1867 wytwórnia uzyskała 1 nagrodę, w latach 1880–1900 zaopatrywała już jedną czwartą rynku amerykańskiego. W 1883 rozpoczęła produkcję fortepianów i pianin, wprowadzając szereg technologicznych innowacji zapewniających większą stabilność stroju, m.in. regulowane pręty spajające ramę instrumentu (Centripetal Tension Resonator), opatentowane w 1900. W 1911 produkcję fisharmonii odstąpiono Aeolian Company. W latach 1900–20 wytwórnia należała do najważniejszych producentów fortepianów w USA, wypuszczając na rynek niewielką liczbę, lecz wysokiej jakości instrumentów, które mogły konkurować z fortepianami Steinwaya. W 1924 w wyniku niestabilności finansowej wytwórnia została wchłonięta przez American Piano Company (od 1932 Aeolian American Corporation) i przeniesiona do East Rochester. Produkowała fortepiany koncertowe pozwalające na uzyskanie ogromnej skali dynamiki; cieszyły się one uznaniem m.in. Ravela, Rachmaninowa i Rubinsteina. W 1959 firma została nabyta przez Winter & Company, w 1985 przez Sohmer & Company, a w 1989 przez Falcone Piano Company z Haverhill w Massachusetts. W 1994 fabryka zawiesiła produkcję i ogłosiła upadłość. W 1996 została kupiona przez braci Kirka i Gary’ego Burgettonów, twórców i producentów systemu PianoDisc, którzy wznowili produkcję fortepianów w oparciu o rozwiązania konstrukcyjne z początków XX w. Obecnie wytwarzana jest niewielka liczba wysokiej klasy instrumentów (ok. 300 fortepianów i 50 pianin rocznie) z wykorzystaniem mechanizmów firmy Wessell, Nickel & Gross, wykonanych z materiałów kompozytowych i włókien węglowych. Eksportowane są one do Kanady i Europy, a do Chin pod marką „Henry Mason”.

Literatura: A. Dolge Pianos and their Makers, Covina, Kalifornia, 1911, 2. wyd. 1972; R.F. Gellerman The American Reed Organ, Nowy Jork 1973; H.C. Roell The Piano in America, 1890–1940, Chapel Hill 1989; B. Clark An Insider’s History of Mason & Hamlin, https://www.pianobuyer.com; https://masonhamlin.com.