Mangeot [manżʹo] Edouard Joseph, *24 IV 1835 Nancy, †31 V 1898 Paryż, francuski budowniczy fortepianów. W 1859 przejął wraz ze swoim bratem Alfredem Mangeotem fabrykę założoną w 1830 przez ich ojca Pierre’a Hyacinthe’a Mangeota. W latach 60. i 70. XIX w. firma zatrudniała ok. 60 osób i wyprodukowała blisko 400 instrumentów, dostarczanych do Francji i za granicę, głównie do Australii. Była paryskim dystrybutorem firmy Steinway & Sons i posiadała licencję na stosowanie w swoich fortepianach „système Steinway”; wkrótce jednak odkryto, że podrabiała amerykańskie instrumenty, a nawet stosowała ramy z wytłoczoną nazwą Steinway. Po 1880 Edouard Joseph Mangeot udzielał się w kręgach artystycznych Paryża i był aktywnym animatorem życia muzycznego. W 1889 założył „Le Monde Musical” – jedno z najważniejszych francuskich pism muzycznych tego czasu, a także (z A. Dandelotem) „Bureau des concerts Dandelot”, pierwsze paryskie biuro koncertowe. Dużą sensację wzbudził skonstruowany przez braci Mangeot według pomysłu pianisty J. Wieniawskiego (profesora Conservatoire Royal w Brukseli) i opatentowany w 1876 fortepian o dwóch lustrzanych klawiaturach („piano à claviers renversés”): jednej o zwykłym układzie klawiszy oraz drugiej, umieszczonej o 2 cm wyżej, z odwróconym ich układem (z klawiszami basowymi po prawej stronie), której odpowiadał osobny korpus rezonansowy z niezależnym naciągiem strun oraz dwoma pedałami. Fortepian taki umożliwiał grę w szybszym tempie oraz liczne efekty artykulacyjne, zwiększenie siły brzmienia i zagęszczenie faktury kompozycji, szybkie skoki między oddalonymi rejestrami, łatwiejsze wykonywanie skomplikowanych wielodźwięków w tym samym rejestrze, uzyskanie większej niezależności lewej ręki w rejestrze wiolinowym, zachowanie tego samego układu palców dla obu rąk w gamach i pasażach, a także grę jedną ręką na obu klawiaturach równocześnie (egzemplarz fortepianu znajduje się w Muzeum Instrumentów Muzycznych w Brukseli). Entuzjastą tego wynalazku był J. Zarębski, który 10 V 1878 na zaproszenie braci Mangeot zaprezentował instrument w Instytucie Muzycznym w Paryżu, a następnie koncertował z ogromnym powodzeniem w Paryżu, Wiedniu, Londynie, Żytomierzu, Warszawie, Kijowie, Wilnie i innych miastach, wykonując zarówno oryginalne, przeznaczone na ten instrument kompozycje, jak i transkrypcje znanych dzieł Liszta, Webera czy Berlioza. Zarębski napisał także podręcznik Le piano à claviers renversés de M.M. Mangeot Frères & Cie. Ses ressources au point du vue de la composition et de la virtuosité avec des examples à l’appuis, wydany przez firmę Mangeota (Paryż 1878). Na fortepianie Mangeota koncertowali również A. Kątski i uczeń Zarębskiego, H. Tibbe; z uwagi na ogromne trudności w opanowaniu gry na odwróconych klawiaturach wkrótce po śmierci Zarębskiego instrument popadł jednak w zapomnienie.
Literatura: C. Pierre Les Facteurs d’instruments de musique. Les luthiers et les facteurs d’instruments, précis historique, Paris 1893 (repr. 1976, 2018, 2022); M. Kwiatkowska Fortepian z podwójną klawiaturą i rola J. Zarębskiego w jego prezentacji, „Muzyka” XXIX/3, 1984 nr 3; R.D. Golianek Juliusz Zarębski. Człowiek – muzyka – kultura. Kraków 2004.
