Knappertsbusch [knˊapertsbusz] Hans, *12 III 1888 Elberfeld, †25 X 1965 Monachium, niemiecki dyrygent. Studiował filozofię na uniwersytecie w Bonn, w latach 1908–12 kształcił się równolegle w konserwatorium w Kolonii pod kierunkiem F. Steinbacha i O. Löhsego (dyrygentura). W latach 1910–12 był kapelmistrzem teatru w Mühlheim, większe jednak znaczenie dla jego artystycznego rozwoju miała w tym czasie asystentura u boku S. Wagnera i H. Richtera w Bayreuth. W latach 1913–18 pełnił funkcję dyrektora teatru operowego w Elberfeld, następnie był kapelmistrzem w Lipsku (1918–19) i w Dessau (1919–22), a w 1922 został zaangażowany do opery w Monachium jako następca B. Waltera. Po dojściu hitlerowców do władzy przeniósł się do Wiednia, gdzie przez 9 lat był kapelmistrzem Staatsoper, dyrygował też koncertami w filharmonii (1937–44). Po wojnie wrócił do Monachium; dał szereg znakomitych kreacji dyrygenckich na tamtejszych festiwalach operowych. Był czołową osobistością pośród kapelmistrzów na festiwalach w Salzburgu (1947–55) i Bayreuth (od 1951). Występował gościnnie w wielu krajach Europy. Twardy, niezależny charakter przysparzał mu czasem kłopotów, jednakże sugestywne, monumentalne kreacje dyrygenckie, zwłaszcza mistrzowskie interpretacje dzieł Wagnera oraz Brucknera, jednały mu rzesze wielbicieli.
Literatura: R. Betz, W. Panofsky Knappertsbusch, Ingolstadt 1958.
