Insanguine [insʹaŋguinɛ] Giacomo, zw. Monopoli, *22 III 1728 Monopoli k. Bari, †1 II 1795 Neapol, włoski kompozytor i pedagog. Przez całe życie działał w Neapolu. W 1743 studiował w tamtejszym Conservatorio dei Poveri di Gesù Cristo u F. Fea i G. Abosa. W związku z likwidacją szkoły w końcu 1743 przeniósł się do Conservatorio di S. Onofrio, gdzie do 1749 był uczniem m.in. F. Durantego. Przez następne 6 lat działał tam jako mastricello. Do obowiązków pedagogicznych w S. Onofrio powrócił w 1767, pełniąc od 1774 funkcję secondo maestro, a od 1785 (aż do śmierci) primo maestro. Jednocześnie od 1774 działał także jako organista w katedrze w Neapolu, awansując w 1781 na stanowisko kapelmistrza. Skomponował w latach 1756–82 ok. 20 oper głównie dla scen neapolitańskich (jedynie 4 opery seria miały premiery w Rzymie, Wenecji i Turynie). Na przełomie lat 50. i 60. zajął się opracowywaniem oper innych twórców, co przyniosło mu pogardliwe miano maestro delle pezze. Szczególny sukces odniosły jego dwie opery buffa: Lo fùnnaco revotato (1756, libretto w dialekcie neapolitańskim) i L’osteria di Marechiaro (1768) oraz dwie opery seria do librett P. Metastasia: Didone abbandonata (1770) i Adriano in Siria (1773). Do dorobku kompozytorskiego Insanguinego należą ponadto dwie kantaty kościelne, 9 mszy, 3 Miserere, 2 Te Deum, kilka psalmów oraz innych utworów religijnych, 1 kantata świecka, 4 dzieła dydaktyczne (solfeggi i inne).
