Horsley, Charles Edward

Horsley [hʹo:^rsly], Charles Edward, *16 XII 1822 Londyn, †28 II 1876 Nowy Jork, angielski organista i kompozytor, syn Williama Horsleya, wnuk Johna Wall Callcotta. Gry na fortepianie uczył się u ojca, a następnie u I. Moschelesa. Za radą Mendelssohna, który był zaprzyjaźniony z rodziną, Horsley udał się w 1839 do Kassel, aby studiować u M. Hauptmanna. W latach 1841–43 przebywał w Lipsku, gdzie pozostawał w kontaktach z Mendelssohnem i zaprzyjaźnił się z L. Spohrem. Napisał wówczas wiele utworów instrumentalnych, m.in. Trio na fortepian, skrzypce i wiolonczelę, Symfonię d-moll oraz Uwerturę, którą wykonano w Kassel w 1845.

Po powrocie do Londynu zajął się nauczaniem muzyki, zyskał uznanie jako wykonawca muzyki fortepianowej i organowej i nadal komponował. Ok. 1850 przeniósł się do Liverpoolu. Na zamówienie Liverpool Philharmonic Society skomponował dwa oratoria: Dawid (1848) i Joseph (1851) oraz anthem I Was Glad, na konsekrację Fairfield Church, następnie wrócił do Londynu, gdzie w latach 1853–57 był organistą kościoła St. John’s w Notting Hill. W 1856, wspierany przez Williama S. Bennetta, kandydował – bez powodzenia – do profesury w Cambridge. W 1860 został poproszony o napisanie muzyki na Międzynarodową Wystawę w Londynie; z kolei na festiwal w Glasgow skomponował swoje trzecie oratorium Gideon.

W 1861wyemigrował do Australii, przez pół roku był organistą w Christ Church, a od 1865 w St. Stephen’s Church w Melbourne. W latach 1862–65 był dyrygentem Melbourne Philharmonic Society. 7 grudnia 1862 w Melbourne miało miejsce wykonanie jego kantaty Comus, a 30 czerwca 1863 prawykonanie oratorium Dawid. W 1866 podczas ceremonii otwarcia wystawy w Melbourne Horsley zorganizował festiwal, dyrygował wystawieniem lirycznej maski R.H. Horna The South Sea Sisters, do której skomponował muzykę. Po festiwalu ogłosił upadłość finansową i zamiar powrotu do Anglii. Wcześniej jednak udał się do Sydney, gdzie dał recital na otwarcie nowych organów w St. Andrew’s Cathedral. W 1870 wrócił jeszcze na krótko do Melbourne, pracował jako organista w St. Francis’s Church. W kwietniu na zamówienie burmistrza Melbourne skomponował kantatę Euterpe, wykonaną 9 sierpnia na otwarciu Melbourne Town Hall (oraz w 1876 w Chrystal Palace w Londynie). W maju 1871 dał pożegnalny koncert, przyjęty owacjami. Na krótko wrócił do Anglii, w Liverpoolu założył The Ballad and Madrigal Troup. W 1873 osiadł w Nowym Jorku, gdzie aż do śmierci był organistą St. John’s Chapel oraz dyrygentem Church Music Association. Pisał patriotyczne i sentymentalne pieśni. Zgodnie ze swoją wolą został pochowany w Kensal Green Cemetary w Londynie.

W twórczości Horsleya, dziś już zapomnianej, widoczne są wyraźne wpływy Mendelssohna. Początkowo Horsley komponował głównie muzykę instrumentalną: utwory kameralne – w tym sonaty na flet, skrzypce, wiolonczelę, duety, tria, kwartety smyczkowe, utwory fortepianowe – a także utwory orkiestrowe: symfonie, koncert fortepianowy i skrzypcowy, uwertury. W późniejszej twórczości przeważały wokalno-instrumentalne formy o charakterze religijnym, w tym oratoria, kantaty, hymny chóralne oraz pieśni solowe. Najwyżej oceniana była jego muzyka religijna. Prawykonanie Koncertu skrzypcowego d-moll Op. 29 z 1849 odbyło się 11 października 2016 w Fayetteville (Arkansas).W czasie pobytu w Melbourne Horsley pisał obszerne komentarze do prasy nt. ważnych wydarzeń muzycznych. Był pierwowzorem postaci kompozytora w powieści E.S. Shepperd Charles Anchester (1853).

Literatura: T. Radic Horsley, Cherles Edward(1822–1876), w: Australian Dictionary of Biography, Australian National University, https://adb.anu.edu.au/biography/horsley-charles-edward-3800/text6021; C. Brown Charles Edward Horsley, w: A portrait of Mendelssohn, New Haven 2003, s. 261–266.