Logotypy FERC, RP, dofinansowanie ze środków UE

Godard, Benjamin

Biogram i literatura

Godard [godʹa:r] Benjamin Louis Paul, *18 VIII 1849 Paryż, †10 I 1895 Cannes, francuski kompozytor i skrzypek. Początkowo uczył się gry na skrzypcach u R. Hammera i H. Vieuxtemps’a, a mając 14 lat, został uczniem H. Rebera w konserwatorium w Paryżu. W 1866 i 1867 brał udział w konkursach Prix de Rome, lecz bez sukcesu. Grał jako skrzypek w zespołach kameralnych; pod koniec lat 60. zaczął publikować swoje utwory kameralne. W 1876 został wykonawcą Kinderszenen R. Schumanna opracowanego przez Godarda na orkiestrę. Jego symfonia dramatyczna Le Tasse przyjęta została entuzjastycznie w 1878 i uzyskała nagrodę miasta Paryża. Wiele utworów Godarda wykonywały orkiestry towarzystw koncertowych: Concerts du Châtelet i Concerts Populaires Pasdeloup, a w 1882 Godard prowadził w Cirque d’Été festiwal złożony z własnych dzieł. Od 1887 był profesorem klasy zespołów instrumentalnych w konserwatorium; w 1889 został Kawalerem Legii Honorowej. W latach 80. Godard zwrócił się także do komponowania oper, ale na tym polu osiągnął raczej mierne rezultaty, choć jego opery były wystawiane w Paryżu, Antwerpii, Brukseli; jedynie Kołysanka z Jocelyne zyskała popularność. Następnie próbował sił w operze komicznej, lecz śmierć przerwała pracę nad La vivandière.

W latach 70. XIX w. Godard budził we francuskim środowisku muzycznym duże nadzieje jako symfonik, zwłaszcza po wykonaniu Tassa. Cieszył się m.in. admiracją J.E. Pasdeloupa. W niektórych dziełach orkiestrowych, także w muzyce kameralnej (kwartety smyczkowe, sonaty skrzypcowe), utrzymanej w stylu Mendelssohna, starał się dorównać osiągnięciom muzyki europejskiej swego czasu. Ale łatwość komponowania i zadowolenie się sławą ulubieńca salonów pozbawiła jego twórczość głębi substancjalnej i wyrazowej. Widoczne jest to przede wszystkim w bogatej ilościowo twórczości fortepianowej, która wykazuje cechy sentymentalizmu, naiwności i schematyzmu. Jedynie etiudy op. 42 i 107 godne są przypomnienia. Z literatury skrzypcowej utrzymuje się w repertuarze koncertowym Canzonetta z Concert romantique.

Literatura: M. Clerjot Benjamin Godard, Paryż 1902; H. Imbert Medaillons contemporains, Paryż 1902; M. Clavié Benjamin Godard, étude biographique ; suivie d'un catalogue complet de ses œuvres, Paryż 1906; J. Tiersot Un demi-siècle de la musique française, Paryż 1918, 21924, H. Boissy d’Anglas Benjamin Godard : biographie, généalogie, vie, oeuvre, Nîmes 2021.

Kompozycje

Instrumentalne:

orkiestrowe:

I Symfonia, wyd. Berlin b.r.

I Koncert fortepianowy A-dur op. 31, wyd. Paryż 1870

II Symfonia B-dur 1880, wyd Paryż b. d.

Scènes poétiques op. 46,1878, wyd. Paryż 1880

Brésilienne, Kermesse, Marche funèbre op. 51 nr 1–3, wyd. Paryż 1880, także opracowane na fortepian

Introduction et Allegro na fortepian i orkiestrę op. 49, wyd. Paryż 1881

Symphonie-ballet, wyd. Paryż 1882, także opracowane na fortepian

Symphonie gothique op. 23, wyd. Monachium 1883

Symphonie orientale op. 84, wyd. Berlin 1884

Concert romantique na skrzypce i orkiestrę op. 35, wyd. Paryż 1887

Suite de danses anciennes et modernes op. 103, wyd. Paryż(?) 1890

II Koncert skrzypcowy g-moll op. 131, wyd. Berlin 1892

II Koncert fortepianowy G-dur op. 148, wyd. Paryż 1899

Scènes écossaises na obój i orkiestrę (lub fortepian) op. 138, wyd. Paryż b. d.

Symphonie descriptive (niepublikowana)

kameralne:

5 sonat na skrzypce i fortepian – c-moll op. 1, wyd. Paryż 1865(?), a-moll op. 2, wyd. Paryż 1875, g-moll op. 9, wyd. Paryż 1878, As-dur op. 12, wyd. Berlin 1881, d-moll op. 78, wyd. Paryż b.r.

utwory na fortepian, skrzypce i wiolonczelę, m.in. op. 5, wyd. Paryż 1868

Légende et scherzo na skrzypce i fortepian, op. 3, wyd. Paryż 1878

Aubade et scherzo na wiolonczelę i fortepian, op. 61, wyd. Paryż 1882

I Kwartet smyczkowy g-moll op. 33, wyd. Paryż 1883

Suite de 3 morceaux na skrzypce i fortepian, op. 78, wyd. Berlin 1884

II Kwartet smyczkowy A-dur op. 37, wyd Paryż 1884

Sonata d-moll op. 104, wyd. Paryż 1887

III Kwartet smyczkowy A-dur op. 136, wyd. Lipsk 1893

En plein air. Suite de 5 morceaux na skrzypce i fortepian, wyd. Berlin 1893

6 morceaux na skrzypce i fortepian, op. 128, wyd. Paryż b. d.

2 utwory na wiolonczelę i fortepian, op. 36, wyd. Paryż b. d.

Valse na fortepian i klarnet op. 116, wyd. Paryż b. d.

Suite de 13 morceaux na fortepian i flet, wyd. Paryż b. d.

fortepianowe:

Les contes de Perrault op. 6, wyd. Paryż 1868

Menuet-Andante-Gavotte op. 16, wyd. Paryż 1874

12 études artistiques op. 42, wyd. Paryż 1879

Duo symphonique, 2 duety fortepianowe, wyd. 1880

Lanterne magique op. 50, 55, 66, 110, wyd. Paryż od 1880

[4] Pièces symphoniques na fortepian na 4 ręce, op. 28, wyd. Berlin 1881

Chemin faisant, 6 caprices op. 53, wyd. Paryż 1881

Contes de la veillée na fortepian na 4 ręce, op. 67, wyd. Paryż 1883

Sonate fantastique op. 63 i II Sonate op. 94, wyd. Paryż b. d.

12 nouvelles études artistiques op. 107, wyd. Paryż 1892(?)

[12] Scènes italiennes op. 126, wyd. Paryż b. d.

ponad 100 innych utworów, m.in. mazurki, walce

Wokalne:

ponad 100 pieśni, m.in.: Nouvelles chansons du vieux temps op. 24, wyd. Paryż 1876

Diane, poème antique, wyd. Paryż b. d.

Hymne à la liberté na chór

Symphonie légendaire na głos solowy i chór żeński, op. 99, wyd. Paryż 1886

Sceniczne:

Les Guelfes, grand opera, libretto L. Gallet, 1880–82, wyst. Rouen 1902, wyciąg fortepianowy wyd. Paryż 1898

Pedro de Zalaméa, opera, libretto L. Détroyat, A. Silvestre wg Calderona, wyst. Antwerpia 1884, wyciąg fortepianowy wyd. Paryż 1884

muzyka do Wiele hałasu o nic, libretto L. Legendre wg Szekspira, wyst. Paryż 1887

Jocelyne, opera, libretto V. Capoul, A. Silvestre wg Lamartine’a, wyst. Bruksela 1888 wyciąg fortepianowy wyd. Paryż 1888

Dante et Béatrice, dramat liryczny, libretto E. Blau, wyst. i wyciąg fortepianowy wyd. Paryż 1890

Jeanne d’Arc, dramat historyczny, libretto J. Fabre, wyst. i wyciąg fortepianowy wyd. Paryż 1893(?)

La vivandière, opera komiczna, libretto H. Cain, nieukończona, orkiestracja P.A. Vidal, wyst. i wyciąg fortepianowy wyd. Paryż 1895