Logotypy FERC, RP, dofinansowanie ze środków UE

Berson, Seweryn

Biogram i literatura

Berson Seweryn, *1858 Nowy Sącz, †4 III 1917 Lwów (pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim), polski, kompozytor i krytyk muzyczny, zawodu prawnik. Studia odbywał w Krakowie na Uniwersytecie Jagiellońskim (prawo) oraz w konserwatorium u W. Żeleńskiego (kompozycja). Po ukończeniu studiów był adwokatem w Przemyślu. Ok. 1890 wyjechał do Berlina na 4-letnie studia kompozytorskie u H. Urbana. W 1891 założył tam Stowarzyszenie Uczniów Urbana. Po powrocie do kraju działał w Krakowie, w 1898/99 osiadł na stałe we Lwowie, objąwszy stanowisko radcy Wyższego Sądu Krajowego. Pisał recenzje w krakowskiej „Nowej Reformie” i „Życiu” (1898), w „Gazecie Lwowskiej” (od 1899) i „Gazecie Porannej” (ok. 1912) wydawanych we Lwowie. W 1899 założył Spółkę Kompozytorów Polskich. W latach 1899–1903 był prezesem Lwowskiego Towarzystwa Śpiewaczego Echo, dyrygentem zespołu Filharmonii Lwowskiej (przy Teatrze Wielkim we Lwowie), oraz drugim dyrygentem Polskiego Towarzystwa Śpiewaczego „Lutnia-Macierz”, a w 1910 współorganizatorem I Zjazdu Muzyków Polskich we Lwowie. W 1906 roku został wybrany na prezesa Klubu Cyklistów i Motorzystów we Lwowie.

Literatura: J. Gall Seweryn Berson, „Wiadomości Artystyczne” 1901 nr 4, M. Dęboróg-Bylczyński Życie muzyczne galicyjskiego Lwowa, „Cracovia Leopolis” (kwartalnik Towarzystwa Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich) LI nr 3 (2007); Seweryn Berson [biogram] w: M. Piekarski Muzyka we Lwowie. Od Mozarta do Majerskiego. Kompozytorzy, muzycy, instytucje, Warszawa 2018, s. 212–213, J. Wąsacz-Krztoń Prawnik czy muzyk? Refleksje o wszechstronnej działalności Seweryna Bersona, w: Żydzi w kulturze muzycznej Galicji, publikacja materiałów z konferencji 28 II–1 III 2025 na Uniwersytecie Rzeszowskim (w przygotowaniu).

Kompozycje

Instrumentalne:

orkiestrowe:

Mazur i krakowiak na orkiestrę, 1894

Tańce charakterystyczne na orkiestrę, 1899

Romans A-dur na skrzypce i orkiestrę, 1899

Suita tańców polskich na orkiestrę, 1906

Serenada na orkiestrę smyczkową

kameralne:

Bagatelles de concert na fortepian, op. 2, wyd. Lipsk 1892–97 Leuckart

Z rojeń dziewczęcia na fortepian, op. 7, wyd. Kraków 1898–1903 A. Piwarski

Wokalne i wokalno-instrumentalne:

Lieder eines Einsammen op. 1, sł. H. Ibsen, wyd. Berlin 1892–97 Challier

Pieśń starofrancuska op. 3, wyd. Lwów 1895 Jakubowski i Zadurowicz

Pięć pieśni do słów K.M. Górskiego op. 6, wyd. Lwów ok. 1900 Gubrynowicz i Schmidt

pieśni na chór męski

Sceniczne:

operetki:

Żołnierz królowej Madagaskaru, libretto A. Kitschmann wg S. Dobrzańskiego, 1901

Lekcja tańców, libretto M. Winiarski, wyst. Lwów 1902

muzyka do sztuk teatralnych:

Cud dziewica Z. Sarneckiego, 1896

Szklana góra Z. Sarneckiego, wyst. Kraków 1897

Czarodziejski testament J.N. Popławskiego i S. Knake-Zawadzkiego, wyst. Kraków 1896

Widziadło S. Dorowskiego, wyst. Kraków 1897

Baśń nocy świętojańskiej J. Kasprowicza, wyst. Lwów 1900