Niżankowski Andrzej, *1591 lub 1592, †3 IV 1655 Kraków, polski organista, OP. 23 VII 1610 złożył śluby zakonne w klasztorze św. Trójcy w Krakowie, według V. Litvanidesa studiował u G. Frescobaldiego w Rzymie i przez trzy lata był organistą tamtejszego kościoła S. Maria sopra Minerva. Z Catalogus fratrum profitentium conv. Cracoviensis ab an. 1509 wynika, że studia te odbył prawdopodobnie w latach 1615–28 lub w 1634–39, mógł zatem być jednym z polskich uczniów mieszkających w 1625 w domu Frescobaldiego. Od 1639 stale przebywał w macierzystym klasztorze w Krakowie, przyciągając swą grą rzesze słuchaczy i popularyzując w Polsce muzykę Frescobaldiego. Ze świadectwa Litvanidesa wynika, że Niżankowski działał w Krakowie przez wiele lat, a w grze na organach „nie miał sobie równych” w całej epoce, nie zachowała się jednak żadna jego kompozycja. Domniemana twórczość Niżankowskiego mogła spłonąć w 1850 w wielkim pożarze kościoła Dominikanów. Niepoparte żadnymi dowodami próby J. Surzyńskiego przypisania Niżankowskiemu autorstwa anonimowych utworów z Warszawskiej Tabulatury Organowej (ok. 1660) należy uznać za bezpodstawne.
Literatura: V. Litvanides Necrographia fratrum generalium, wyd. H.R. Zeissberg w: Kleinere Geschichtsquellen Polens in Mittelalter, Wiedeń 1877; J. Surzyński Muzyka figuralna w kościołach polskich od XV do XVIII wieku, Poznań 1889; H. Feicht Muzyka w okresie polskiego baroku, w: Z dziejów polskiej kultury muzycznej, t. 1, red. Z.M. Szweykowski, Kraków 1958; R. Świętochowski Tradycje muzyczne zakonu kaznodziejskiego w Polsce, „Muzyka” 1963 nr 4; J. Gołos Polskie organy i muzyka organowa, Warszawa 1972.
