Wesołowski Franciszek, *10 January 1914 Borki (Chełmno County), †31 July 2007 Łódź, Polish music theorist, organist, and teacher. He studied at the State Conservatory of Music in Warsaw with B. Rutkowski (organ) and K. Sikorski (music theory, composition), and obtained diplomas in organ performance and music theory from the State Higher School of Music in Łódź in 1947. During the years 1936–39, he was organist at the Holy Spirit Hospital in Warsaw and a teacher of Gregorian chant at the Marian Theological Seminary in Bielany; from 1939 to 1941, he worked as an organist of the Jesuit Church and was a social worker for the Central Welfare Council; he belonged to the Union of Armed Struggle (later the Home Army). Between 1945 and 1947, he taught organ and theoretical subjects at a secondary music school in Bydgoszcz. From 1947, he lived in Łódź, where he worked as organist in the Church of the Holy Spirit (1948–50), a teacher at the State Secondary School of Music (he served as its director from 1950–53), and a director of the State Primary School of Music and the State Secondary School of Music (1953–57). From 1949, he was associated with the State Higher School of Music (currently the Grażyna and Kiejstut Bacewicz University of Music) in Łódź. In 1957–78, he was a vice-rector of that university, from 1960 to 1980 a head of the Department of Composition and Music Theory, and in 1978–80 a dean of the Faculty of Composition and Music Theory. In 1999, he received an honorary doctorate from the Academy of Music in Łódź. He was awarded, among others, the Knight’s Cross (1964), the Officer’s Cross (1976) and the Commander’s Cross of the Order of Polonia Restituta (1995), and the Medal of the Commission of National Education (2001).
As a pioneer in research on early music performance in Poland, Wesołowski published approximately 80 articles on the subject, organised five international academic sessions at the Academy of Music in Łódź under the common title Obecny stan badań nad wykonawstwem muzyki dawnej [The Current State of Research on Early Music Performance] (1978, 1981, 1983, 1985, 1987), and contributed to the establishment (1994) and development of the Department of Organ, Harpsichord, and Early Music at that university. His most significant theoretical achievements, however, are his textbooks and methodological studies on harmony, counterpoint, basso continuo practice, ear training, and the theoretical foundations of music.
Literature: Arcana musicae, a book of works dedicated to F. Wesołowski on the occasion of his 85th birthday, ed. M. Szoka, Łódź 1999; A. Bęben, E. Kowalska-Zając, M. Szoka Łódzkie środowisko kompozytorskie 1945–2000. Leksykon, Łódź 2001; L. Cieślak Profesor Franciszek Wesołowski, Łódź 2004
Compositions:
Instrumental:
Variations for organ solo, 1937–38
String Quartet, 1938
Sonata Allegro for organ solo, 1939
Fantasia e fughetta for organ solo, 1939
50 Chorale Preludes for organ solo, 1993–2000, published as Chorale Preludes, vol. 1–2, Łódź 2019
30 Little Preludes and Fugues for organ solo, 1994
18 Little Pieces for organ solo, 1996–2000
Vocal and vocal-instrumental:
Song to St. Cecilia for choir a cappella, 1933
Latin Mass for choir a cappella, 1935
Ecce Sacerdos magnus for choir and organ, 1942
Regina caeli laetare for choir and organ, 1942
Królu wieczności i czasu for choir and organ, 1988
O Jezu mój, padam kornie for choir and organ, 1998
Matka for choir a cappella, words by K. Wojtyła, 1999
Serce me płacze cicho, words by the composer, 1999
numerous harmonisation studies of church songs
Works:
Zasady muzyki, Kraków 1960, 9th ed. 1998
Materiały do ćwiczeń harmonicznych, Kraków 1969, 3rd ed. 1996
Nauka harmonii, Łódź 1991, 8th ed. 2019
Materiały do nauki o skalach muzycznych, Kraków 1997
Materiały do kształcenia słuchu z zasadami muzyki, Warsaw 1997
Basso continuo. Teoria i praktyka, Łódź 2002, 3rd ed. 2006
Rozwój systemu tonalnego dur-moll, Warsaw 2006
Nauka kontrapunktu, Warsaw 2008
articles:
Wprowadzenie do retoryki muzycznej, 2 parts, «Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej we Wrocławiu» No. 21, 1979 and No. 23, 1980
Uwagi na temat artykulacji w muzyce baroku, «Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej we Wrocławiu» No. 42, 1986
Barokowa „teoria afektów” w praktyce muzycznej, «Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej we Wrocławiu» No. 63, 1994
„Il transilvano” G. Diruty i znaczenie jego dzieła dla dzisiejszego wykonawcy, Kompozycje organowe Henry’ego Purcella and W poszukiwaniu artykulacji bachowskiej w grze na organach, «Organy I Muzyka Organowa» III, IV and VIII, in: «Prace Specjalne Akademii Muzycznej w Gdańsku» No. 20, 1980, No. 27, 1982 and No. 47, 1991
Stosunek słowa do muzyki w okresie renesansu, Kształt francuskich przedstawień operowych za Ludwika XIV i Ludwika XV and Wskazania Georga Muffata dla dzisiejszego wykonawcy, «Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej w Łodzi» No. 9, 1981, No. 14, 1987 and No. 20, 1991
Pièces de clavecin en concerts von J.Ph. Rameau als Beispiel der französischen Kammermusik für Klavier mit Begleitung anderer Instrumente, «Studien zur Aufführungspraxis und Interpretation der Musik des 18. Jahrhunderts» book 22, Blankenburg (Harz) 1983
Französische Vokalornamentik in der ersten Hälfte des 18. Jahrhunderts, «Studien zur Aufführungspraxis und Interpretation der Musik des 18. Jahrhunderts» book 31, Blankenburg (Harz) 1987
Mozarts Opern in polnischen Musiktheatern, «Studien zur Aufführungspraxis und Interpretation der Musik des 18. Jahrhunderts» book 44, Blankenburg (Harz) 1991
Polnische Publikationen seit 1950 zur Aujführungspraxis des 18. Jahrhunderts, «Studien zur Aufführungspraxis und Interpretation der Musik des 18. Jahrhunderts» book 43, Blankenburg (Harz) 1992
Polskie publikacje dotyczące muzyki baroku, “Canor” 1991 No. 1
Uwagi na temat tzw. „autentyczności” dzisiejszego wykonawstwa muzyki dawnej, «Zeszyty Naukowe Akademii Muzycznej w Poznaniu» No. 6, 1994
O znaczeniu łuku artykulacyjnego i hierarchii rytmicznej u W.A. Mozarta (na przykładzie Sonaty C-dur KV 545), «Muzyka Fortepianowa» XI, in «Prace Specjalne Akademii Muzycznej w Gdańsku» No. 56, 1998
Zadumanie nad scenicznym dziełem muzycznym francuskiego baroku, in: Muzyka w kontekście kultury, commemorative book of M. Tomaszewski, ed. M. Janicka-Słysz, T. Małecka and K. Szwajgier, Kraków 2001
Vorspiele i Zwischenspiele podczas wykonywania chorałów w liturgii ewangelickiej w ujęciu J.Ch. Kittela, in: Muzyka sztuką przezwyciężania czasu, commemorative book of W. Rudziński, ed. M. Demska-Trębacz, Warsaw 2003
Praktyka alternatim w liturgii chrześcijańskich kościołów Europy Zachodniej, «Wokalistyka i Pedagogika Wokalna» book 4, Wrocław 2005
Retoryka gestu, czyli ruch sceniczny w barokowym teatrze francuskim, «Wokalistyka w Polsce i na Świecie» book 4, Wrocław 2006
