Stabinger, Mathias

Stabinger [stʹa~], Stabingher, Staubinger, Mathias, *7 IV 1739 Florencja, †ok. 1815 Wenecja(?), włoski kompozytor, dyrygent i flecista prawdopodobnie niemieckiego pochodzenia. Naukę muzyki przypuszczalnie pobierał u ojca, Melchiora, oboisty kapeli dworskiej Medyceuszy we Florencji. W 1772 przebywał w Paryżu, gdzie wydawano jego muzykę instrumentalną, oraz w Lyonie; w obu tych miastach koncertował jako flecista wirtuoz. W latach 1778–81 był dyrygentem orkiestr baletowych w teatrach włoskich (m.in. w Mediolanie, Wenecji, Rzymie, Palermo), jednocześnie zajmował się komponowaniem, głównie muzyki baletowej dla tych scen. Następnie, prawdopodobnie w 1782, był klawesynistą w Teatrze Wielkim w Warszawie. W latach 1782–83 oraz 1785–ok. 1800 przebywał w Rosji; krótko w Petersburgu (1782), a od 1783 dyrygował orkiestrą włoskiej trupy operowej w Teatrze Pietrowskim i udzielał lekcji muzyki w domach arystokracji w Moskwie. Dla sceny w Moskwie skomponował kilka oper, niektóre do librett w języku rosyjskim. Ok. 1800 powrócił do Włoch, w 1805 prawdopodobnie zatrudniony był na dworze w Lukce, w 1814 osiadł w Wenecji.

Stabinger zależnie od pełnionych funkcji, początkowo tworzył muzykę baletową; pierwszą operę skomponował w Rosji po objęciu stanowiska dyrygenta tamtejszej opery włoskiej. Większość jego utworów zaginęła, z muzyki wokalno-instrumentalnej zachowały się jedynie dwie kompozycje – opera L’astuzie di Bettina i oratorium Betulia liberata, utrzymane w stylu wczesnoklasycznym. W muzyce instrumentalnej (przeważnie z użyciem fletu), nieskomplikowanej formalnie i melodycznie, wyróżniają się Sei quartetti notturni, uznawane za najwcześniejsze tego typu kompozycje bez basso continuo.

Literatura: T. Liwanowa Russkaja muzykalnaja kultura XVIII wieka w jejo swiaziach s litieraturoj, tieatrom i bytom. Issledowanija i matieriały, t. 2, Moskwa 1953; J. Kiełdysz i inni Istorija russkoj muzyki w dziesiati tomach, t. 3, Moskwa 1985; N. Delius Mathias Stabinger ed il suo contributo al flautismo italiano, w: La musica strumentale nel Veneto fia Settecento ed Ottocento, księdze kongresu w Padwie 1996, red. L. Boscolo i S. Durante, „Rassegna veneta di studi musicali” XIII–XIV, 1997/98 (nr specjalny).