Skowroneck, Martin

Skowroneck [~nek] Martin, *21 XII 1926 Berlin, †14 V 2014 Brema, niemiecki budowniczy instrumentów klawiszowych i fletów. Jego antenaci przybyli ok. 1800 do Berlina z terenów Polski. Po studiach muzycznych w Bremie (w klasie fletu) Skowroneck rozpoczął tam w 1949 produkcję fletów podłużnych i poprzecznych, a następnie instrumentów klawiszowych wiernych historycznym wzorcom – w 1952 klawikordów, w 1953 klawesynów, w 1991 fortepianów. W dziedzinie budownictwa instrumentów autodydakta, pracował samodzielnie, studiując eksponaty w kolekcjach muzycznych. Chociaż konstrukcja jego pierwszych instrumentów opierała się na modelach XX-wiecznych, wkrótce zainteresował się historycznymi wzorcami. Budował w oparciu o egzemplarze klawesynów z różnych szkół, zarówno flamandzkiej (Ruckers, Dulcken) i francuskiej (Blanchet, Taskin), jak i niemieckiej (Mietke, Zell), włoskiej i angielskiej. W przeciwieństwie do masowo produkowanych klawesynów o uwspółcześnionej konstrukcji, popularnych w połowie XX w., instrumenty Skowronecka były oryginalnymi, autorskimi interpretacjami tworzonymi z pełnym poszanowaniem historycznych zasad budowy. Nie produkował instrumentów seryjnie, ale wyłącznie unikatowe egzemplarze, których konstrukcję nieustannie udoskonalał; wszystkie elementy wykonał samodzielnie, łącznie z malowaniem obudowy i płyty rezonansowej. Zbudował blisko 90 klawesynów, 3 fortepiany (Hammerflügel) i niewielką liczbą szpinetów, wirginałów i klawikordów. Jego instrumenty cechuje niezwykła precyzja wykonania, stabilność stroju, użycie znakomitych materiałów i dbałość o szczegóły dekoracyjne. Współpracował z wybitnymi klawesynistami XX w., m.in. z G. Leonhardtem, który grał na zbudowanych przez niego instrumentach przez wiele dekad. Prowadził też działalność dydaktyczną i naukową; wykładał w Niemczech, Belgii, Szwecji i Stanach Zjednoczonych, publikował prace na temat budownictwa i restauratorstwa instrumentów muzycznych. Był jednym z pionierów budowy instrumentów historycznych w Niemczech i kluczową postacią w ruchu autentycznego wykonawstwa. Podsumowaniem jego wieloletnich doświadczeń jest książka Cembalobau: Erfahrungen und Erkenntnisse aus der Werkstattpraxis.

Literatura: E.L. Kottick A History of the Harpsichord, Bloomington 2003; M. Elste From Landowska to Leonhardt, from Pleyel to Skowroneck: historicizing the harpsichord, from stringed organ to mechanical lute, „Early Music” 42 nr 1, 2014; C. Price On the Shoulders of Giants: Harpsichord Making Today: Part I, „The Galpin Society Newsletter” LXIII, 2022.