Sala Nicola, *7 IV 1713 Tocco Gaudio (k. Benewentu), †31 VIII 1801 Neapol, włoski pedagog i kompozytor. Od 1732 studiował w Neapolu u N. Faga i L. Lea w Conservatorio della Pietà dei Turchini, gdzie następnie uczył – od 1787 jako drugi, a w latach 1793–99 pierwszy kapelmistrz. Kształcił wielu kompozytorów neapolitańskich, m.in. G. Farinellego i prawdopodobnie G. Spontiniego; metodę praktycznego stosowania zasad kompozytorskich przedkładał nad wykład teoretyczny. Najszerzej znany i ceniony traktat Sali, Regole del contrappunto pratico, zawiera głównie przykłady muzyczne (przy niewielkiej ilości tekstu objaśniającego), obejmujące zarówno podstawowe zasady, jak i złożone problemy kontrapunktu. Sala był autorytetem w sprawach pedagogiki kompozytorskiej, natomiast jako kompozytor (zwłaszcza muzyki scenicznej) nie odnosił większych sukcesów; jedynie Stabat Mater znalazło uznanie jako najlepszy z jego utworów religijnych.
Kompozycje:
Wokalne i wokalno-instrumentalne:
Giuditta ossia La Betulia liberata, oratorium, tekst P Metastasio, 1780
kantaty
4 msze, m.in. Introduzione-Messa B-dur na 4 głosy i instrumenty
Magnificat na 4 głosy a cappella
2 litanie na głosy i instrumentalne
Responsori, mercoledì, giovedì, venerdì santo na 4 głosy i organy
5 Dixit Dominus na 4–5 głosów a cappella lub z instrumentami
12 Miserere na chór podwójny
Justus ut palma na 4 głosy a cappella
Stabat Mater na 2 soprany, smyczki i b.c.
pedagogiczne:
11 fug na 2–4 głosy, w: Regole…
Protexisti me, fuga, 1745
„segue un sonetto”, fuga na 2 głosy
75 kanonów na 2 głosy
Canone sopra canone
Solfeggios na 2 głosy, 1778
Disposizioni imitate a soggetto e contrasoggetto oraz Fughe con soggetto e contrasoggetto a suono plagale
Sceniczne:
Vologeso, opera seria, libretto A. Zeno, wyst. Rzym 1737
Zenobia, opera seria, libretto P Metastasio, wyst. Neapol 1761
Demetrio, opera seria, libretto P Metastasio, wyst. Neapol 1762
Il giudizio d’Apollo, serenata, libretto G. Fenizia, wyst. Neapol 1768
Merope, opera seria, libretto A. Zeno, wyst. Neapol 1769
prolog La bella eroina, wyst. Neapol 1769
Prace:
Regole del contrappunto pratico, 3 t., wyd. Neapol 1794, t. 2 i 3 wyd. A. Choron w: Principes de composition des écoles d’Italie, Paryż 1808 (z dodatkowymi przykładami, niewłączonymi do Regole…)
Principi di contrappunto (…) per uso di Ercole Paganini, biblioteka Royal College of Music w Londynie
Elementi per ben suonare il cembalo, rękopis w Conservatorio di Musica S. Pietro a Majella w Neapolu
Disposizione a 3 per introduzione alle fughe di tre parti, rękopis w Conservatorio di Musica S. Pietro a Majella w Neapolu
Il modo di disporre a tre sopra la scala diatonica, rękopis w Conservatorio di Musica S. Pietro a Majella w Neapolu
Il modo di fare la fuga a due voci per li studiosi scolari, rękopis w Conservatorio di Musica S. Pietro a Majella w Neapolu
