Röder Johannes Michael, niemiecki budowniczy organów działający w latach 1713–45 w Brandenburgii i na Śląsku. Pierwsze twórcze lata spędził w Berlinie, kształcąc się w warsztacie czołowego przedstawiciela szkoły północnoniemieckiej Arpa Schnitgera i współpracując z nim przy budowie organów w kaplicy pałacowej w Charlotenburgu i w kościele św. Mikołaja w Berlinie (1706–08). Po zerwaniu kontaktów ze Schnitgerem Röder – dzięki pomocy króla pruskiego Fryderyka I – założył własną pracownię. Łączył surowość szkoły Schnitgera z barokowym przepychem brzmieniowym, a jego prospekty organowe były arcydziełami snycerstwa. W zakresie konstrukcji szedł jednak własną drogą i dystansował się od swego mistrza bardziej niż którykolwiek z jego uczniów. Wyjątkowe umiejętności techniczne przyniosły mu przydomek „Mechanicus”, choć jego innowacyjne wiatrownice i skomplikowana mechanika często sprawiały problemy techniczne już kilka lat po oddaniu instrumentów do użytku. W 1713 zbudował organy w Poczdamie (kościół św. Mikołaja, 2 manuały, 22 głosy), następnie 3 instrumenty w Berlinie: w 1713 w Alte Garnisonkirche (2 manuały, 23 głosy), w 1717 w kościele św. Doroty (1 manuał); w 1720 w Alte Schloss- und Domkirche (2 manuały, 31 głosów). W latach 1720–22 postawił organy w kościele Najświętszej Marii Panny w Krośnie Odrzańskim (3 manuały, 55 głosów), w latach 1721–25 w kościele św. Marii Magdaleny we Wrocławiu (3 manuały, 55 głosów), w latach 1727–29 w kościele Łaski pod wezwaniem Św. Krzyża w Jeleniej Górze (3 manuały, 50 głosów), w latach 1720–30 w kościele ewangelickim w Borku Strzelińskim (2 manuały, 22 głosy), w latach 1735–36 w kościele Najświętszej Marii Panny w Legnicy (2 manuały, 35 głosów), w 1745 w kościele Najświętszej Marii Panny w Prenzlau w Brandenburgii (2 manuały, 20 głosów) oraz w Stargardzie na Pomorzu (1 manuał, 19 głosów).
Röder był jednym z najwybitniejszych niemieckich organmistrzów I połowy XVIII w.; jego największym dziełem, wzbudzającym podziw J. Matthesona (Grundlage einer Ehren-Pforte), były organy w kościele św. Marii Magdaleny we Wrocławiu (prospekt rozebrano w 1888, lecz rzeźby zachowały się w Muzeum Narodowym we Wrocławiu), stanowiące zarazem szczytowe osiągnięcie budownictwa organowego na Śląsku; w dyspozycji widoczny był wpływ A. Schnitgera (silna obsada głosów języczkowych i mikstur), ale ich oryginalny prospekt zapoczątkował specyficzny typ śląskiego prospektu barokowego, stanowiąc wzór nie tylko dla późniejszych instrumentów Rödera (prospekt jeleniogórski), ale i dla twórców lokalnych (dzieła M., G. i J.G. Englerów, F.J. Eberhardta i J. G. Schefflera).
Literatura: L. Burgemeister Der Orgelbau in Schlesien, Strasburg 1925, Frankfurt n. Menem 21973; W. Kaufmann Die Orgeln des alten Herzogtums Oldenburg. Nordoldenburgische Orgeltopographie, Oldenburg 1962; G. Fock A. Schnitger und seine Schule, Kassel 1974; W. Bergelt Die Mark Brandenburg: eine wiederentdeckte Orgellandschaft, Berlin 1989; Zabytkowe organy śląskie, red. J. Stępowski, Legnica 1992; J. Stępowski Zabytkowe organy w kościele Mariackim w Legnicy, „Szkice Legnickie” XV, 1994; S. Gumiński Barokowe prospekty organowe kościołów wrocławskich, w: Architektura Wrocławia, t. 3, Świątynia, red. J. Rozpędowski, Wrocław 1997; M. Broniewski Barokowy prospekt organowy w kościele Łaski w Jeleniej Górze. Dzieło sztuki w obliczu konfliktów religijnych i politycznych, Poznań 2004; K. Czajka-Giełdon, K. Kirschke History and Overview of the Unique Architecture of Pipe Organs in St. Mary Magdalene’s Church in Wrocław (Poland) from the Middle Ages to the Present Day, „Arts” 14/5, 2025.
