Robert, Pierre

Robert [rob´e:r] Pierre, *ok. 1618 Louvres (k. Paryża), †29 XII 1699 Paryż, francuski kompozytor, duchowny. Wykształcenie muzyczne odebrał w katedrze Notre-Dame w Paryżu, w 1648 wygrał cecyliański konkurs muzyczny w Le Mans, następnie pełnił funkcję maître de chapelle w katedrach: do 1650 w Senlis, w latach 1650–52 w Chartres, w latach 1653–63 w Notre-Dame w Paryżu. W IV 1663 został jednym z czterech sous-maîtres królewskiej kapeli Ludwika XIV, w latach 1672–83 był tam – z H. Du Montem – wicekapelmistrzem i otrzymał tytuł „compositeur de la musique de la chapelle et de la chambre du Roi”. Od 1671 pełnił obowiązki opata Chambon, a od 1678 do końca życia kierował opactwem Saint Pierre de Melun.

Mimo pełnienia przez Roberta obowiązków królewskiego kapelmistrza, zachowały się tylko jego dzieła religijne reprezentujące dwa najważniejsze dla francuskiej muzyki 2. połowy XVII w. gatunki – grand i petit motet. Wydany z polecenia Ludwika XIV zbiór motetów zawiera muzykę przeznaczoną na wielkie uroczystości dworskie. Razem z H. Du Montem Robert wykształcił wzór wielkoobsadowego motetu panegirycznego, do którego nawiązywali inni przedstawiciele tego gatunku – J.B. Lully i M.-R. Delalande. Motety te przeznaczone są na 6-głosowy grand choeur, 5-głosowy zespół solistów (petit choeur) i 5-głosową orkiestrę smyczkową; czynnik polifoniczny ulega tu znacznemu ograniczeniu, preferowana jest pełnobrzmieniowa faktura akordowa, dużą rolę odgrywa orkiestra i kontrasty barwowe. Bardziej indywidualny styl dochodzi do głosu w petit motets, w których Robert jawi się jako kontynuator wzorów G. Carissimiego. Większy nacisk położony jest tu na interpretację tekstu i wzmożoną ekspresję uzyskaną przez dysonanse, chromatykę, kontrasty faktury, tempa i tonacji oraz rozmaite efekty dynamiczne.

Literatura: H. Charnassé Un aspect du grand motet à la fin du XVII^e siècle. Pierre Robert, w: Le grand motet français (1663–1792), red. J.-R. Mongrédien i Y. Ferraton, Paryż 1987; T. Leconte La question instrumentale dans les motets à grand chœur de Pierre Robert w: L’orchestre à cordes sous Louis XIV: Instruments, répertoires, singularités, wyd. J. Duron, F. Gétreau, Paryż 2015; L. Delpech Les Motets pour la chapelle du roy à la cour de Saxe: Contours et enjeux d’un transfert musical (1697–1721) w: La circulation de la musique et des musiciens d’église: France (16e–18e siècle), wyd. X. Bisaro, F.Thoraval, G. Clément, Paryż 2017.