Reubke [r´ojpke] Adolf, *6 XII 1805 Halberstadt, †3 III 1875 Hausneindorf (k. Quedlinburga), niemiecki budowniczy organów. Jego pierwszym instrumentem były 7-głosowe organy dla kaplicy w hucie w Thale k. Quedlinburga (1837), w których zastosował bardzo nowoczesny na owe czasy system pneumatyczny. Największymi jego dziełami były organy dla kościoła św. Jakuba (1855–58) i dla katedry (1856–61) w Magdeburgu, bardzo wysoko cenione przez współczesnych. Późniejsze instrumenty to organy dla Gewandhausu w Lipsku (1860) oraz kościołów w Gross-Salze (1864), Calbe (1869), Quedlinburgu (1870) i Kyritz (1873). Reubke był jednym z najbardziej znaczących – obok F. Ladegasta, W. Sauera i E.F. Walckera – XIX-wiecznych organmistrzów niemieckich. Jego instrumenty charakteryzowały się potężnym, głębokim brzmieniem, które miało naśladować barwy pełnej orkiestry symfonicznej. Jako jeden z pierwszych w Niemczech eksperymentował z trakturą pneumatyczną. Jego opus magnum to organy w katedrze w Magdeburgu (3 manuały, 2 pedały i 81 głosów, powiększone później o dodatkowy manuał i 7 głosów); były największym wówczas instrumentem w Prusach i ugruntowały renomę Reubkego; w 1905 zostały zastąpione 100-głosowymi organami Ernsta Rövera, które uległy zniszczeniu podczas II wojny światowej. Współpracownikiem Adolfa był od 1860 jego syn Emil (1836–1884), który po śmierci ojca przejął firmę (działała wówczas pod nazwą Adolf Reubke & Sohn), rozwijając nowe systemy pneumatyczne. Łącznie z ich warsztatu wyszło ok. 100 instrumentów, spośród których 13 przetrwało w dużej mierze w oryginalnym stanie, z czego 10 w Saksonii-Anhalt. Wszystkie zostały odrestaurowane i nadają się do gry, największe w Kyritz (40 głosów, 3 manuały). W 1884 firmę przejął E. Röver (1857–1923) i prowadził ją do 1921.
Starszy syn Reubkego Julius (1834–1858), był wybitnie uzdolnionym kompozytorem i pianistą; kształcił się w Berlinie u A. B. Marxa i w Weimarze u F. Liszta, którego twórczość silnie zaważyła na stylistyce jego dzieł. Trzeci syn, Otto (1842–1913), studiował grę na fortepianie w Berlinie, później także u Liszta, a kompozycję u M. Hauptmanna w Lipsku. Następnie działał w Halle jako dyrektor muzyczny uniwersytetu, kantor i organista. Był szczególnie ceniony za dar improwizacji, choć pozostawił też kilkanaście kompozycji.
Literatura: D.W. Chorzempa Julius Reubke: Life and Works (dysertacja, University of Minnesota, 1971); Die Orgelbaufamilie Reubke aus Hausneindorf, wyd. Kultur- und Heimat-Geschichts-Verein Hausneindorf, Quedlinburg 1994; M. Gailit Julius Reubke: Leben und Werk, Langen 1995; L. Wille 350 Jahre Orgelgeschichte in der St. Laurentius-Kirche zu Benneckenstein: 1660–2010, Benneckenstein 2010; Lexikon norddeutscher Orgelbauer. Band 3: Sachsen-Anhalt und Umgebung, red. U. Pape, W. Hackel, Berlin 2015; L. Wille Die Orgelbauwerkstatt Reubke in Hausneindorf am Harz und ihre Instrumente 1838–1884, red. E. Rüber-Schütte, Landesamt für Denkmalpflege und Archäologie Sachsen-Anhalt, Halle 2017; https://reubke-orgel.de/; https://www.musikland-sachsenanhalt.de/beitraege/reubke-und-sohn-orgelbauwerkstatt-in-hausneindorf/.
