Reinagle, Alexander

Reinagle [rʹi:n^egl] Alexander, ochrzcz. 23 IV 1756 Portsmouth (Anglia), †21 IX 1809 Baltimore, angielski kompozytor, klawesynista, pianista, pedagog, impresario teatralny austriackiego pochodzenia. Ok. 1763 rodzina Reinagle przeniosła się do Edynburga. Lekcje muzyki Reinagle pobierał u ojca, trębacza Josepha Reinagle’a (†po 1775), a następnie u R. Taylora, dyrektora muzycznego Theatre Royal w Edynburgu, kompozytora i organisty. W 1770 po raz pierwszy wystąpił publicznie jako klawesynista. Od 1778 uczył gry na klawesynie w Glasgow; w latach 1780–81 wydał 2 zbiory łatwych utworów na instrument klawiszowy. Ok. 1784 Reinagle odwiedził Hamburg (poznał C.Ph.E. Bacha), nastepnie Lizbonę, gdzie przebywał przez kilka miesięcy i występował z bratem, wiolonczelistą Hugh Reinagle’em (ok. 1764–1785). W 1785 powrócił na krótko do Anglii; otrzymał członkostwo Royal Society of Musicians w Londynie. W 1786 Reinagle wyjechał do Nowego Jorku, a następnie do Filadelfii, gdzie zamieszkał na stałe (1803). Prowadził tu działalność kompozytorską i pedagogiczną, zorganizował serię koncertów (1786–87), prezentując publiczności amerykańskiej utwory kompozytorów europejskich i swoje. W latach 1788–92 Reinagle występował z koncertami w Nowym Jorku, Baltimore i Bostonie. Od 1790 lub 1791 do końca życia współzarządzał z Th. Wignellem (†1803) i innymi The New Company, przedsiębiorstwem teatralnym dysponującym scenami w Filadelfii i Baltimore, na których prezentowano zarówno sztuki teatralne, jak i spektakle muzyczne (opery i pantomimy). Na potrzeby obu scen Reinagle wiele komponował, a także aranżował utwory własne i innych autorów.

Reinagle był jedną z najważniejszych postaci wśród kompozytorów amerykańskich najwcześniejszego pokolenia. Położył równocześnie ogromne zasługi jako organizator życia muzycznego w Stanach Zjednoczonych i impresario teatralny oraz propagator pianistyki (zwolennik zastąpienia klawesynu fortepianem w codziennej praktyce wykonawczej). Dwuczęściowa budowa wcześniejszych sonat klawiszowych wskazuje na nawiązanie do muzyki J.Ch. Bacha, zaś 3-częściowość późniejszych sonat świadczy o wpływie C.Ph.E. Bacha. Twórczość sceniczna Reinagle’a zachowała się w postaci szczątkowej; rękopisy spłonęły w 1820 w czasie pożaru teatru w Filadelfii. Wydane arie z The Volunteers odpowiadają konwencji opery balladowej (2-częściowe arie stroficzne z instrumentalnymi introdukcjami i kodami).

Literatura: O.G.Th. Sonneck Zwei Briefe C.Ph.E. Bach’s an A. Reinagle, „Sammelbände der Internationalen Musikgesellschaft” VIII, 1906/07; R.R. Drummond Alexander Reinagle and His Connection with the Musical Life of Philadelphia, „German-American Annals” V, 1907; E. Krohn Alexander Reinagle as Sonatist, „The Musical Quarterly” XVIII, 1932; A. McClenny Alexander Reinagle. An 18th-Century Musician with Modern Ideas, „American Music Teacher” XIX, 1969/70; A. McClenny Krauss Alexander Reinagle, His Family Background and Early Professional Career, „American Music” IV, 1986.