Parsons [pa:snz] Robert, *ok. 1535, †25 I 1572 Newark-upon-Trent, angielski kompozytor. Co najmniej od 1560–61 związany był z dworem królewskim, być może sprawując opiekę nad chłopcami śpiewającymi w chórze Chapel Royal. Członkiem tego zespołu został 17 X 1563. Po przedwczesnej śmierci Parsonsa (utonął w rzece Trent) jego miejsce w Chapel Royal zajął W. Byrd. Niektóre utwory, sygnowane tylko nazwiskiem Parsonsa, mogą być również dziełem Williama Parsonsa, twórcy motetów, anthems i 4-głosowych opracowań psalmów, który działał w Wells w 2. połowie XVI w.
Oba services Parsonsa wyróżnia duża liczba głosów, melizmatyczne traktowanie tekstu (typ great service) oraz wprowadzenie motywów czołowych, które spajają cykl melodycznie. Większą wartość przyznaje się jego utworom do tekstów łacińskich, które ukazują biegłość Parsonsa w operowaniu techniką przeimitowania, pomysłowość harmoniczną oraz kunszt kontrapunktyczny (kanon w Magnificat). Twórczość instrumentalna Parsonsa odegrała ważną rolę w rozwoju muzyki zespołowej (consort music). Uwagę zwracają zwłaszcza 7-głosowe opracowania In Nomine o gęstej kontrapunktycznie konstrukcji oraz oryginalna 6-głosowa Songe called Trumpets, w której wyższe głosy, naśladujące grę trąbek, były być może powierzone skrzypcom.
Literatura: P. Oboussier Turpyn’s Book of Lute-Songs, „Music and Letters” XXXIV, 1953; A. Smith The Gentlemen and Children of the Chapel Royal of Elizabeth I. An Annotated Register, „Royal Musical Association. Research Chronicle” V, 1965; D. Baker The Instrumental Consort Music of Robert Parsons, „Chelys” VII, 1977; G. Dodd Thematic Index of Music for Viols, 6 t., Londyn 1980-82; J. Aplin Cyclic Techniques in the Earliest Anglican Services, „Journal of the American Musicological Society” XXXV, 1982; P. Holman Four and Twenty Fiddlers. The Violin at the English Court, 1540–1690, Oksford 1993, 21995.
Kompozycje (zachowane głównie w rękopisach)
Wokalne i wokalno-instrumentalne:
religijne z tekstem łacińskim:
4 motety 6-głosowe (2 we fragmentach)
4 motety 5-głosowe (1 we fragmentach)
1 motet 3-głosowy (przypisywany także J. Tavernerowi)
magnificat 6–7-głosowy (1 głos w kanonie ad libitum)
religijne z tekstem angielskim:
2 cykle services, 4–7-głoswe na cały dzień, 7-częściowe w zbiorze drukowanym 1641; 5-głosowe bez śpiewów wieczornych
anthem 6-głosowy, w zbiorze drukowanym 1641
anthem 5-głosowy
2 services, 5- i 2-częściowe, autorstwo wątpliwe, zach. niekompletnie
świeckie:
1 pieśń na głos solo i 4 wiole
2 pieśni na głos solo i lutnię
5 pieśni, zach. niekompletnie i/lub o autorstwie wątpliwym
Instrumentalne:
2 In Nomine, 4-głosowe
1 In Nomine, 5-głosowe
2 In Nomine, 7-głosowe
1 utwór 6-głosowy
2 utwory 5-głosowe
1 utwór 4-głosowy
1 utwór 3-głosowy
Edycje:
Robert Parsons. Latin Sacred Music, wyd. P. Doe, «Early English Church Music» XL, 1994
Deliver me, anthem, wyd. P. Oboussier, Oksford 1954
Nunc dimittis z First service, w: Treasury of English Church Music, t. 2, wyd. G.H. Knight, W.L. Reed, Londyn 1965
2 pieśni w: Consort Songs, wyd. Ph. Brett, «Musica Britannica» XXII, 1967
utwory instrumentalne w: Elizabethan Consort Music, t. 1, wyd. P. Doe, «Musica Britannica» XLIV, 1979
