Paganelli Giuseppe, Gioseffo, Antonio, *6 III 1710 Padwa, †ok. 1763 Madryt(?), włoski kompozytor i klawesynista. W latach 1731–32 był członkiem Accademia dei Geniali w Padwie, w której wykonano jego oratorium oraz 2 kantaty. W latach 1732–43 wystawiono w Wenecji 6 oper Paganelliego, m.in. La caduta di Leone. Nazywany „virtuoso dilettante di Padova” został klawesynistą trupy operowej A.M. Peruzziego, z którą w 1733 był w Augsburgu. W 1735 odwiedził Pragę, gdzie grano jego operę La pastorella regnante, w latach 1736–39 przebywał w Rheinsbergu i Brunszwiku, równocześnie w latach 1737–38 pełnił obowiązki kapelmistrza na dworze w Bayreuth, następnie przebywał na różnych niemieckich dworach, m.in. w Baden Durlach. W późniejszych wydaniach (od 1756) Paganelli określany jest jako dyrektor muzyki kameralnej króla Hiszpanii, co sugeruje, że mógł być następcą D. Scarlattiego na dworze w Madrycie.
W twórczości Paganelliego dominowała muzyka instrumentalna – sonata triowa na 2 skrzypiec lub 2 flety z basso continuo oraz sonata solowa na skrzypce i klawesyn. Komponując Paganelli ograniczał się często do małych form, które zyskały znaczną popularność, także dzięki lekkiej, śpiewnej melodyce. Na uwagę zasługuje wirtuozowska technika klawesynowa w jego sonatach solowych, która przyczyniła się do wzbogacenia stylu galant.
Literatura: E. Schenk Giuseppe Antonio Paganelli, Salzburg 1928; W.S. Newman Sonata in the Classic Era, Chapel Hill 1963, zrewid. 21972; K. Findler Findbuch zum Bestand Musikalien des herzoglichen Theaters in Braunschweig 18.–19. Jh (46 Alt), Wolfenbüttel 1990.
Kompozycje:
6 sinfonii a 4 op. 1, wyd. Norymberga ok. 1760
2 koncerty – skrzypcowy i fletowy
24 sonaty op. 1, 2, 3, 7, na 2 skrzypiec lub 2 flety i b.c., wyd. Paryż ok. 1740–42
sonaty op. 10, na 2 skrzypiec lub 2 flety i b.c., wyd. Paryż ok. 1745 (zaginione)
30 duos op. 4, 5, 13, na 2 skrzypiec lub 2 flety, wyd. Paryż ok. 1742–64
Duos na 2 instrumenty basowe, wyd. Paryż ok. 1760
6 sonat op. 16, na flet i b.c., wyd. Paryż ok. 1750
Minuets op. 9, na skrzypce i b.c., wyd. Paryż ok. 1750 (zaginione)
klawesynowe:
Divertissement musical contenant XXX airs, wyd. Augsburg 1756
XXX ariae na organy lub klawesyn, wyd. Augsburg 1756
3 sonaty, w: J.U. Haffner Raccolta musicale, t. II–IV, wyd. Norymberga 1757–62
Divertissement de le beau sexe ou six sonatines, wyd. Amsterdam 1757
Wokalno-instrumentalne:
Il figliuol prodigo, oratorium, wyk. Padwa 1731
2 kantaty, sł. G. Zangarini: Narciso al fonte oraz Apoteosi di Alcide, wyk. Padwa 1731
Q. Horatii Flacci odae sex selectae op. 8, na sopran i instrumenty strunowe, wyd. Paryż ok. 1745
Premier recueil d’ariettes italiennes et françoises avec simfonie op. 9, wyd. Paryż ok. 1745
Sceniczne:
opery:
La caduta di Leone, imperator d’Oriente, libretto C. Pagani Cesa, wyst. Wenecja 1732
L’asilo d’animo, libretto P. Metastasio, wyst. Brunszwik 1732
Tigrane, libretto B. Vitturi oraz Ginestra e Lichetto, libretto L. Giusti, wyst. Wenecja 1733
La pastorella regnante, wyst. Praga 1735
Artaserse, libretto P. Metastasio, wyst. Brunszwik 1737
Tirsi, libretto F. de Lemene, wyst. Wolfenbüttel 1737
Farnace, libretto A.M. Lucchini, wyst. Brunszwik 1738
Barsina, libretto F. Silvani wg Statiry J. Pradona, wyst. Wenecja 1742
Engelberta, libretto A. Zeno i P. Pariati oraz La forza del sangue, libretto B. Vitturi, wyst. Wenecja 1743
Edycja:
Divertissement de le beau sexe (D, G, F, d, B, A), wyd. G. Tagliapietra, Mediolan 1936
