Nowaczyk Erwin, *17 XII 1911 Frankfurt n. Odrą, †24 IX 1996 Poznań, polski muzykolog, pedagog, dyrygent. Od 1919 wraz z rodziną mieszkał w Poznaniu. Po złożeniu matury w latach 1930–32 uczęszczał na Państwowy Kurs Nauczycielski. Od 1932 pracował jako nauczyciel w Bydgoszczy i Poznaniu. W latach 1936–39 studiował na wydziale pedagogicznym Państwowego Konserwatorium Muzycznego w Poznaniu. W IX 1939 uczestniczył w kampanii wojennej w stopniu podporucznika. Wysiedlony wraz z rodziną do Wieliczki, brał udział w tajnym nauczaniu. W latach 1945–50 studiował muzykologię na uniwersytecie w Poznaniu u A. Chybińskiego. Równocześnie od 1947 uczył w Państwowej Średniej Szkole Muzycznej, w której w latach 1952–73 pełnił funkcję dyrektora. Od 1953 był kierownikiem Okręgowego Zespołu Metodyczno-Programowego Szkolnictwa Artystycznego. W latach 1956–60 wykładał na organizowanym w miesiącach letnich zaocznym Studium Centralnej Poradni Amatorskiego Ruchu Artystycznego. Współpracował także z Państwowym Liceum Muzycznym im. M. Karłowicza i Zakładem Muzykologii Uniwersytetu Adama Mickiewicza. Zajmował się reformą kształcenia na lekcjach wychowania muzycznego, metodyką nauczania w szkołach artystycznych, strukturą organizacyjną szkolnictwa muzycznego, a także metodami badań uzdolnień muzycznych. Działał społecznie w Stowarzyszeniu Polskich Artystów Muzyków i Związku Nauczycielstwa Polskiego oraz jako członek komisji kultury Rady Narodowej w Poznaniu. Odznaczony w 1961 Złotym Krzyżem Zasługi, w 1964 Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, w 1972 otrzymał nagrodę I st. ministra oświaty i wychowania, a w 1982 dyplom honorowy Zasłużonego Nauczyciela PRL.
Zainteresowania badawcze Nowaczyka skupiały się na twórczości Moniuszki, w 1951 rozpoczął prace źródłowe nad jego twórczością wokalną. Opracowany przez Nowaczyka katalog tematyczny pieśni solowych Moniuszki oraz wydane 6 tomów pieśni solowych i tom utworów chóralnych w dziełach wszystkich Moniuszki odznaczają się rzetelnością dokumentacji, umożliwiając wgląd w obfitą spuściznę twórcy polskiej pieśni narodowej. Na zlecenie Państwowego Wydawnictwa Muzycznego w latach 1975–95 opracował na podstawie wyciągów fortepianowych i autoryzowanej kopii rękopisu partytury oper Moniuszki (oprócz Hrabiny); materiały te – zgodnie z wolą spadkobierców – zostały przekazane w 1997 do biblioteki Teatru Narodowego w Warszawie.
Literatura: W. Jamroziak Życie na dwóch zmianach, „Nurt” 1979 nr 12; T. Świtała E. Nowaczyk „Kronika miasta Poznania” 1986 nr 1.
Pieśni solowe Moniuszki. Katalog tematyczny, Kraków 1954
Szkolnictwo muzyczne w Czechosłowacji, Warszawa 1959
Kształcenie politechniczne w szkołach artystycznych, Warszawa 1961
wydania:
S. Moniuszko. Dzieła, seria A, t. 1–6: Pieśni, Kraków 1965–74, seria B, bez nru tomu: Halka (2-akt.), wyciąg fortepianowy, Kraków 1985, seria D, t. 25: Drobne utwory chóralne, Kraków 1979
w serii «Musica Viva»:
S. Moniuszko. Liryki i romanse, Kraków 1981, 2. wyd. 1987
Ballady i śpiewy dramatyczne, Kraków 1982
Dumki i piosnki sielskie, Kraków 1982, 2. wyd. 1987
Trzy pieśni chóralne, Kraków 1983