Navarro, Juan I

Navarro, Nabarro, Juan I, *ok. 1530 Sewilla lub Marchena, †25 IX 1580 Palencia, hiszpański kompozytor. Śpiewał w prowadzonej przez C. de Moralesa kapeli księcia Arcos (1549) w Marchena, w chórze katedry w Jaén, a w okresie II 1553–X 1555 w Maladze, początkowo znów pod kierunkiem C. de Moralesa, po którego śmierci starał się bezskutecznie o kapelmistrzostwo. Funkcję maestro di capilla pełnił od IX 1562 do III 1564 w kolegiacie w Valladolid, a w latach 1564–66 w katedrze w Ávila, gdzie był prawdopodobnie nauczycielem T.L. de Victorii. XI 1566 objął kapelmistrzostwo przy katedrze w Salamance. Tu współpracował w badaniach gatunku enharmonicznego z F. de Salinasem, prawdopodobnie weryfikując (eksperymentalnie z chórem) teorie tego uczonego. Zwolniony 2 I 1574, kierował następnie zespołem katedry w Ciudad Rodrigo, a od 1578 chórem katedry w Palencii, gdzie za sprawą biskupa Alvara de Mendozy cieszył się znacznymi przywilejami i gdzie został pochowany.

Druk z 1590 zawiera części nieszporów i innych nabożeństw: 12 psalmów (opracowania wybranych wersetów), 28 hymnów (wybrane strofy), 8 magnifikatów w kolejnych tonach (wersety nieparzyste) i dziewiąty (wersety parzyste) w I tonie oraz 4 antyfony maryjne. 3 antyfony są 5- i 6-głosowe, 3 psalmy – trzychórowe, a pozostałe utwory przeznaczone są w zasadzie na zespół 4-głosowy, ale w poszczególnych odcinkach liczba głosów zmniejsza się do 3 lub (w ostatnich odcinkach) – zwiększa do 5 i 6. Kompozycje pomyślane do wykonania alternatim, oparte są na melodiach chorałowych. W niektórych pojawia się technika kanoniczna, np. w cyklu magnifikatów Navarro wprowadził kanony w interwałach odpowiadających numerom tonów.

Literatura: R. Casimiri Melchior Robledo, maestro a Saragozza. Juan Navarro, maestro ad Avila nel 1547, „Note d’archivio per la storia musicale” XI, 1934; J. Lopéz-Calo La música en la catedral de Palencia, 2 t., Palencia 1980–81; J.M. Lloréns Cisteró La música española en la segunda mitad del siglo XVI. Polifonia, música instrumental, tratadistas, w: España en la Música de Occidente, t. 1, red. E. Casares Rodicio i inni, Madryt 1987; R.M. Stevenson Spanish Polyphonists in the Age of the Armada, „Inter-American Music Review” XII, 1991/92. R.J. Snow Liturgical Reform and Musical Revisions. Reworkings of the Vespers Hymns by Guerrero, Navarro and Durán de la Cueva, ks. pamiątkowa M. Santiago Kastnera, Lizbona 1992; A. Gómez Pintor Fuentes documentales inéditas sobre la figura del polifonista Juan Navarro el Hispalensis, „Cuadernos de Arte” XXVI, 1995.