Matzke, Hermann

Matzke [mʹack^e] Hermann Karl Anton, *28 III 1890 Wrocław, †22 V 1976 Konstancja, niemiecki muzykolog, fizyk i organizator życia muzycznego. Od 1909 studiował muzykologię kolejno we Wrocławiu, Berlinie, Bernie (doktorat 1920 na podstawie pracy Die Aufklärung im Kurerzbistum Mainz und ihre besondere Wirkung auf die Einführung des deutschen Kirchengesangs, wyd. Moguncja 1920) i Bonn u O. Kinkeldeya, H. Kretschmara, M. Friedländera, O. Fleischera i J. Wolfa, ponadto ekonomię, prawo i fizykę. W latach 1917–19 działał w Archiwum Państwowym w Brukseli, następnie krótko jako dyrygent orkiestry miejskiej w Bückeburgu. W 1921 powrócił do Wrocławia, gdzie pracował początkowo jako krytyk muzyczny w „Schlesische Tagespost”, a od 1924 w Technische Hochschule, gdzie w 1930 uzyskał habilitację, a w 1938 został profesorem. W 1932 założył we Wrocławiu Institut für Musikalische Technologie, który odegrał ważną rolę w badaniach nad akustyczno-technologicznymi podstawami budowy instrumentów muzycznych. W latach 1925–27 redagował miesięcznik muzyczny „Das Taghorn”, a w latach 1934–43 – „Zeitschrift für Instrumentenbau”. Od 1946 aż do śmierci działał w Konstancji, gdzie nadal kierował przeniesionym z Wrocławia Institut für Musikalische Technologie oraz redagował periodyk „Instrumentenbau-Zeitschrift”, będący kontynuacją „Zeitschrift für Instrumentenbau” (ukazywał się nieregularnie w latach 1946–2022). W latach 1955–68 wykładał ponadto w Technische Hochschule w Stuttgarcie. Wszechstronne wykształcenie Matzkego pozwalało mu na prowadzenie rozległej działalności naukowej z zakresu historii muzyki, ekonomiki muzyki, technologii muzycznej i produkcji instrumentów muzycznych oraz krytyki muzycznej. Bibliografia jego prac naukowych i publicystycznych obejmuje ponad 700 pozycji. W publikacjach z okresu III Rzeszy prezentował nazistowskie koncepcje historiozoficzne, akcentując rolę germańskich i nordyckich cech rasowych w rozwoju muzyki niemieckiej. W latach 1989–2007 ukazały się drukiem jego wspomnienia (Erinnerungen: Ein Leben für Kunst und Wissenschaft in Schlesien und Europa), wydane przez współpracowników i rodzinę.

Wykaz prac Matzkego jest zawarty w „Instrumentenbau-Zeitschrift” 14, 1960 (Hermann-Matzke-Bibliographie: Bilanz eines Gelehrten- und Künstlerlebens; zum 70. Geburtstag des Begründers der Musikalischen Technologie).

Literatura: Prof. Dr. Hermann Matzke, “Der Schlesier” 1976, nr 24; W. Drey, Musikforscher – Universitäts-Lehrer – Publizist – Kulturpolitiker. Prof. Dr. Hermann Matzkes Lebenswerk wird lange nachwirken, „Instrumentenbau-Zeitschrift” 30, 1976, nr 6; F.K. Prieberg Handbuch Deutsche Musiker 1933–1945, CD-ROM-Lexikon, Kilonia 2009; A. Tuchowski Nacjonalizm, szowinizm, rasizm a europejska refleksja o muzyce i praktyka kompozytorska okresu międzywojennego, Wrocław 2015.