Marino, Carlo Antonio

Marino, Marini, Carlo Antonio, *ochrzcz. 10 IX 1670 Bergamo, †13 IX 1735 Crema, włoski kompozytor, skrzypek i wiolonczelista. Wywodził się z rodziny muzyków. W latach 1681–84 był śpiewakiem w chórze chłopięcym, a od 1683 do 1707 także skrzypkiem w katedrze S. Maria Maggiore w Bergamo, gdzie prawdopodobnie był pierwszym nauczycielem P. Locatellego. Był aktywny jako skrzypek lub koncertmistrz różnych orkiestr kościelnych i operowych w północnych Włoszech. Od 16 XI 1709 do końca życia był kapelmistrzem katedry w Cremie.

Marino był przedstawicielem bergamaskiej szkoły skrzypcowej, kontynuatorem tradycji T. Meruli, M. Cazzatiego i G. Legrenziego. Jego zainteresowania skupiły się na sonacie, zarówno da chiesa, jak i da camera. Większość sonat da chiesa zbudowana jest z 4–5 części o typowym następstwie: wolna – szybka – wolna – szybka. Zjawiskiem wyjątkowym są przeważające w całym op. 3 układy zdominowane przez części wolne: wolna – wolna – wolna – szybka; wolna – wolna – wolna – wolna – szybka. W sonatach tych obok fantazyjnych, homofonizujących części grave Marino posłużył się także techniką fugowaną, zarówno w częściach szybkich, jak i wolnych. Sonaty da camera z op. 1 są jeszcze 2-częściowymi cyklami złożonymi z balletto (lub sinfonii) i tańca, w op. 2 pojawiają się już 4-częściowe suity o układzie: balletto, corrente, giga, minuet, a w op. 5 – overtura, corrente, giga, gavotta. W niektórych sonatach zespołowych wyeksponowany czynnik solowy stanowi zapowiedź koncertu skrzypcowego. W opusach 3, 6 i 7 partia wiolonczeli traktowana jest na równi ze skrzypcami, zaś kwartetowe i kwintetowe sonaty z altówką ujawniają cechy concerto grosso, gdy skrzypcom i wiolonczeli przeciwstawione jest 4-głosowe tutti. Wzorem kompozytorów bolońskich Marino wykonywał te sonaty orkiestrowe w katedrze w Bergamo. Instrumentalna twórczość Marino cieszyła się dużym powodzeniem; reprinty opusów 6, 7 i 8 pojawiły się w niedługim czasie – obok dzieł A. Corellego, G. Torellego, A. Veraciniego i T. Albinoniego – w Amsterdamie. Sprawność rzemiosła kompozytorskiego ujawnił Marino także na polu muzyki wokalnej. Rozbudowane kantaty solowe z op. 4 cechuje przemyślana konstrukcja, rozwinięta kantylena, siła wyrazu i humor. Dorobek Marino, rozproszony po różnych bibliotekach europejskich, nie doczekał się jeszcze opracowania.

Literatura: R. Bowman Musical information in the archives of the church of S. Maria Maggiore, Bergamo 1649–1720, w Dart Festschrift, red. I.D. Bent, Londyn 1981; P.J. Everett A Roman concerto repertory: Ottoboni’s „what not?”, „Proceedings of the Royal Musical Association” CX, 1983/84; W. Apel Italian Violin Music in the 17th Century, Indiana 1990; A. Firrincieli Carlo Antonio Marino. Vita, opere ed edizione degli opera omnia, dysertacja, uniwersytet w Pawii, 2001.