Mach, Ernst

Mach Ernst, *12 II 1838 Chirlitz-Turas (obec. Chrlice, dzielnica Brna), †19 II 1916 Vaterstetten (k. Monachium), austriacki fizyk, psycholog i filozof. W 1860 uzyskał doktorat na uniwersytecie w Wiedniu na podstawie rozprawy poświęconej zjawiskom elektrycznym. W latach 1864–67 profesor matematyki na uniwersytecie w Grazu (Austria), od 1867 do 1895 profesor fizyki na uniwersytecie Karola w Pradze, od 1895 profesor filozofii na uniwersytecie w Wiedniu; po przejściu na emeryturę w 1901 nominowany do izby wyższej parlamentu austriackiego. Prowadził badania z zakresu elektryczności, mechaniki, fizjologii i psychologii, dochodząc do uogólnień natury filozoficznej. Jako jeden z głównych twórców empiriokrytycyzmu głosił, że wszelka wiedza wywodzi się z analizy wrażeń zmysłowych. W mechanice objaśnił ruch z prędkościami naddźwiękowymi oraz fale uderzeniowe; jego nazwisko noszą liczba Macha –stosunek prędkości ciała do prędkości dźwięku – oraz stożek Macha: powierzchnia fal uderzeniowych wytwarzanych przez ciało poruszające się z prędkością naddźwiękową. W dziedzinie fizjologii przyczynił się do wyjaśnienia roli kanałów półkolistych ucha wewnętrznego w percepcji ruchu i utrzymaniu równowagi. Dla współczesnej teorii słyszenia istotne są również jego obserwacje dotyczące percepcji wzrokowej, stanowiące model interpretacji analogicznych mechanizmów przetwarzania bodźców w układzie słuchowym. Wiążą się one z pojęciem tzw. wstęg Macha, czyli zjawiska kontrastu percepcyjnego występującego na granicy obszarów o różnym stopniu pobudzenia.