Lao-cy

Lao-cy, Lao Tan (‘mistrz Lao’), ok. VI w. p.n.e., chiński filozof, legendarny twórca taoizmu. Głównym źródłem informacji o jego życiu są Sz-yki (‘zapiski historyka’) autorstwa Sy-ma Tan i Sy-ma Cien (II w. p.n.e.). Według tradycji Lao-cy pochodził ze wschodniej części prowincji Honan, przebywał na dworze dynastii Czou, gdzie zajmował się astrologią i studiowaniem świętych ksiąg, a następnie udał się w długą podróż na wschód, podczas której miał napisać Tao-te-cing (‘księga drogi i cnoty’), zawierającą podstawowe doktryny filozoficzno-religijne i etyczne taoizmu. Współcześni badacze kwestionują autorstwo Lao-cy, uważając to dzieło za kompilację powstałą nie wcześniej niż w III w. p.n.e. Tao-te-cing spisane zostało w formie epigramatu. Przedstawiona w nim doktryna wu-wei (niedziałania) nawołuje do nieingerencji w prawa natury i sprawy ludzkie, głosi pochwałę skromności oraz zaleca stosowanie się do praw rządzących przyrodą i wszechświatem (tao).  Aforystyczne sformułowania autora Tao-te-cing na temat dźwięków („wielki dźwięk jest niesłyszalny”, „pięć dźwięków, czyni człowieka głuchym”) wyrażają jego dystans wobec muzyki postrzeganej zmysłami, stawiając go w opozycji do poglądów konfucjańskich.

Literatura: K. Reinhard Die chinesische Musik, Kassel 1956; R. Mazur Wielki Dźwięk nie brzmi. Daoistyczna praktyka dźwiękowa w kontekście wybranych nurtów współczesnej sztuki i filozofii, Kraków 2019; D. Rogacz Inaudible Sounds and Nonhuman Harmony: On Daoist Mysticism of Music, „Journal for the Study of Religions and Ideologies” XXI/61, 2022; M. Lu, L. Tan On Daoist Philosophies of Music: Laozi and Zhuangzi w: The Oxford Handbook of Asian Philosophies in Music Education, red. C. V. Fung, L. Tan, Oxford 2024.