Kunzen, Friedrich Ludwig Aemilius

Kunzen [kʹunc^en], Kuntzen, Friedrich Ludwig Aemilius, *4 IX 1761 Lubeka, †28 I 1817 Kopenhaga, niemiecki kompozytor, syn Adolpha Carla. Pierwsze lekcje muzyki pobierał u ojca. W 1768 grał jako cudowne dziecko w Londynie. W 1781 rozpoczął studia prawnicze w Kilonii. Tu poznał kompozytora i dyrygenta, J.A.P. Schulza, który zachęcił go do wyjazdu do Kopenhagi. W latach 1784–89 mieszkał tam i działał jako kompozytor, pianista i organizator koncertów. Po niepowodzeniu jego opery Holger Danske (1789) wyjechał do Berlina, gdzie otworzył z J.F. Reichardtem sklep muzyczny. W 1792 został kapelmistrzem teatru we Frankfurcie nad Menem, a w 1794 w Pradze. W 1793 ożenił się ze śpiewaczką J.M.A. Zuccarini. Od 1795 był królewskim kapelmistrzem w Kopenhadze oraz kierował towarzystwem oratoryjnym Det Harmoniske Selskab.

Friedrich Ludwig Kunzen pozostawał jako kompozytor pod wpływem swojego protektora J.A.P. Schulza, który był jego doradcą m.in. przy komponowaniu opery Holger Danske. Wpływ ten najwyraźniej zaznaczył się w pieśniach ze zbioru Weisen und lyrische Gesänge, nawiązujących w melodyce i ekspresji do pieśni Schulza. W singspielach natomiast kompozytor naśladował K. Dittersdorfa; stosował prostą melodykę z niewyszukaną harmonizacją. W twórczości operowej czerpał z dzieł Mozarta i Glucka. W Holger Danske zręcznie połączył styl grand opery i singspielu. Jego wielkie oratoria (Opstandelsen i Das Halleluja der Schöpfung) cechuje pomysłowa instrumentacja i umiejętne operowanie potężnymi chórami, przypominającymi oratoria Händla.

Literatura: J. Mattheson Grundlage einer Ehren-Pforte, Hamburg 1740, wyd. nowe red. M. Schneider, Berlin 1910, przedr. 1969 (zawiera szkic autobiografii Johanna Paula Kunzena); C.A. Martienssen Holger Danske, „Zeitschrift der Interenationalen Musikgesellschaft” XIII, 1911–12, W. Stahl Die Lübecker Abendmusiken im 17. und 18. Jahrhunderts, Lubeka 1937; J. Hennings Adolf Karl Kunzen und seine „Lieder zum unschuldigen Zeitvertreib”, „Die Musikforschung” III, 1950; A. Edler Der nordelbische Organist, Kassel 1982; H.W. Schwab Friedrich Ludwig Aemilius Kunzen (1761–1817): Stationen seines Lebens und Wirkens, Heide 1995; V. Scherliess, A. Schnoor Theater-Music in der Kirche w: Zur Geschichte der Lübecker Abendmusiken, Lubeka 2003.