Joplin, Janis

Joplin [dżʹoplyn] Janis, *19 I 1943 Port Artur (Teksas), †4 X 1970 Los Angeles, amerykańska wokalistka bluesowa i rockowa, kompozytorka i autorka tekstów. W 1961 przyjechała do Kalifornii; do 1966 śpiewała w nocnych lokalach i klubach Zachodniego Wybrzeża. W 1966 w San Francisco związała się z zespołem Big Brother and the Holding Company. W 1967 po znakomitym występie podczas International Pop Festival w Monterey w Kanadzie zyskała wśród młodzieży ogromną popularność. Od 1968 pracowała z bardziej dojrzałym muzycznie zespołem The Full Tilt Boogie Band, z którym odbyła tournée po Europie i w 1969 wystąpiła na festiwalu w Woodstock. Zmarła wskutek przedawkowania narkotyków.

Joplin jeszcze za życia stała się bohaterką kontestującej młodzieży. W swych utworach negowała obowiązujący styl życia, porządek społeczny, normy obyczajowe, gloryfikowała wolność, miłość, hedonizm. Do 1966 śpiewała folk oraz country and western. W utworach rockowych nawiązała do klasycznego „czarnego” bluesa (Bessie Smith), przedbluesowych „shouts” i muzyki soul (A. Franklin, J. Brown). W swoim czasie była najlepszą białą interpretatorką afroamerykańskich bluesów (Bye Bye Baby, Down On Me). Śpiewała dynamicznie, ekspresyjnie i zmysłowo, charakterystycznym gardłowym głosem. Stosowała zróżnicowane środki wyrazu: krzyk, melorecytacje, śpiew bez towarzyszenia instrumentów, improwizowane wokalizy, agresywną gestykulację. Najbardziej znane utwory z repertuaru Joplin to: Big Brother, Kozmic Blues, Ego Rock, A Woman Left Lonely, My Baby, Piece of My Heart, Ball and Chain, Move Over, Try Just a Little Bit Harder, szczególnie słynne są jej interpretacje utworów Me and Bobby McGee K. Kristoffersona i Summertime G. Gershwina.