Carr, Benjamin

Carr [ka:^r] Benjamin, *12 IX 1768 Londyn, †24 V 1831 Filadelfia, amerykański wydawca, śpiewak, pianista, organista, kompozytor, organizator życia muzycznego. Muzyki uczył się w Londynie u S. Arnolda i Ch. Wesleya. W 1793 przybył do USA i osiedlił się w Filadelfii. Wkrótce do Stanów Zjednoczonych przyjechał także jego ojciec Joseph i brat Thomas (1780–1849), którzy zamieszkali w Baltimore. Wszyscy trzej Carrowie należą do pionierów amerykańskich wydawnictw muzycznych. Już w 1793, w kilka miesięcy po powstaniu pierwszej amerykańskiej firmy wydawniczej (Molier i Capron), Benjamin Carr założył w Filadelfii wydawnictwo muzyczne oraz sklep z muzykaliami, natomiast Joseph Carr prowadził do 1819 w Baltimore przedsiębiorstwo wydawnicze, przejęte później przez Thomasa; w latach 1794–97 firma Carra miała także filię w Nowym Jorku, sprzedaną następnie J. Hewittowi. Thomas Carr wydał pieśń Star-Spangled Banner (słowa F.S. Keya podłożone pod melodię J.S. Smitha To Anacreon in Heaven), która później stała się hymnem narodowym USA.

Od 1794 Benjamin Carr brał udział w organizowaniu koncertów w Filadelfii, podczas których występował jako śpiewak; w tym czasie zadebiutował również na scenie operowej w przypisywanej Th. Arne’owi operze balladowej Love in a Village, wystawionej przez Old American Company. Przejawiał takie aktywność jako koncertujący pianista oraz organista, grając w latach 1801–31 w kościołach Filadelfii. Był współorganizatorem założonego w 1820 Musical Found Society w Filadelfii.

Carr – wraz z A. Reinagle’em, R. Taylorem, J. Hewittem, V. Pelissierem – należy do pierwszej generacji zawodowych kompozytorów amerykańskich, rekrutujących się spośród emigrantów; przeniósł on na grunt muzyki amerykańskiej tradycje angielskiej opery balladowej i muzyki religijnej (anthemy). Historycy błędnie uważali go za twórcę pierwszej opery amerykańskiej; z jego wielokrotnie wystawianej opery balladowej The Archers (1796) zachowało się tylko kilka fragmentów, odznaczających się prostą, płynną melodyką. Carr był kompozytorem nie tyle oryginalnym, ile bardzo płodnym; napisał 85 utworów religijnych i 275 świeckich, z których większość ukazała się w jego własnym wydawnictwie w Filadelfii lub wydawnictwie ojca w Baltimore; rękopisy pieśni i ballad Carra znajdują się w Public Library w Nowym Jorku oraz w zbiorach prywatnych; są to utwory z prostym akompaniamentem fortepianowym przeznaczone do wykonywania amatorskiego. Carr często dokonywał aranżacji zarówno utworów innych kompozytorów, jak i własnych (a także obiegowych melodii); i tak np. jego The Federal Ouverture została opublikowana w The Gentleman’s Amusement (1795) jako duet na 2 flety podłużne; utwór ten zawiera wiązankę pieśni patriotycznych, m.in. po raz pierwszy opublikowaną, bardzo popularną już w latach przed rewolucją melodię Yankee Doodle.

Wielostronna działalność Carra wydatnie wpłynęła na rozwój życia muzycznego w Stanach Zjednoczonych. Przede wszystkim zasłużył się on jako wydawca świadomie dążący do podniesienia poziomu kultury muzycznej przez dostarczanie społeczeństwu przystępnego materiału repertuarowego. W ukazującym się co tydzień «Musical Journal» oraz w serii pojedynczo wydawanych egzemplarzy «Carr’s Musical Miscellany» (85 numerów) zamieszczał utwory fortepianowe i pieśni ówczesnych kompozytorów europejskich oraz amerykańskich. Podobnym celom służyło Musical Found Society, towarzystwo założone w Filadelfii przez Carra oraz R. Taylora dla organizowania regularnych koncertów. W uznaniu dla zasług Carra towarzystwo to wystawiło mu po śmierci pomnik.

Literatura: V Redway The Carrs. American Music Publishers, „The Musical Quarterly” XVIII, 1932; R. Gerson Music in Philadelphia, Filadelfia 1940; W. Konen Puti amierikanskoj muzyki, Moskwa ²1965; Ch. A. Sprenkle The life and works of Benjamin Carr (1768–1831), dysertacja w Peabody Conservatory of Music w Baltimore (Maryland) 1970; E.R. Meyer Benjamin Carr’s Musical Miscellany, „Notes” XXXIII, 1976/77 s. 253–265; C.J. Lehman Benjamin Carr, dysertacja na University of Iowa 1975; J. Bunker Clark, E.R. Meyer Benjamin Carr: Selected Secular and Sacred Songs, „American Music” VI (1988), s. 460-462; K. Kroeger, E.R. Meyer Benjamin Carr. Selected Secular and Sacred Songs, “Notes” XLV nr 1 (1988), s. 149; S. Siek Benjamin Carr’s Theatrical Career, „American Music” XI nr 2 (1993), s. 158–184; R. R. Grimes A Grand Selection of Sacred Music: Benjamin Carr and Early Nineteenth Century Catholic Music in Philadelphia, „U.S. Catholic Historian” XXX nr 4 (2012), s. 21–37.