Sacrati, Francesco Paolo

Sacrati [sakr´ati] Francesco Paolo, ochrzcz. 17 IX 1605 Parma, †20 V 1650 Modena (?), włoski kompozytor. Możliwe, że studiował u F. Mannellego. Na początku lat 40. aktywnie działał w Wenecji jako kompozytor i impresario operowy. Dzięki wędrownym trupom teatralnym: Febi Armonici i Accademici Discordati jego opery grano niemal w całej Italii. 14 XII 1645 wystawiono w Paryżu La finta pazza w Palais du Petit-Bourbon w obecności królowej Anny i kardynała Mazarina. III 1648 Sacrati dyrygował orkiestrą złożoną z muzyków bolońskich podczas premiery La finta pazza w Reggio nell’Emilia; w 1648 przebywał w Villa Malvasia w Panzano k. Bolonii. 3 VI 1649 został maestro di cappella dworu d’Este w Modenie, które to stanowisko zajmował do końca życia.

Obok C. Monteverdiego, F. Mannellego, F. Cavallego i B. Ferrariego Sacrati należy do grona prekursorów opery weneckiej, a przez współczesnych uznawany był za godnego następcę Monteverdiego. Jego najwybitniejsze dzieło La finta pazza ze scenografią G. Torellego grano we Włoszech do 1679. Była to również jedna z pierwszych oper włoskich wystawionych we Francji, jednak na premierze paryskiej niektóre sceny recytowane były bez udziału muzyki, a na zakończenie każdego aktu wprowadzono sceny baletowe w choreografii G.B. Balbiego, dostosowując tym samym operę do gustów widowni francuskiej. Partytura z premiery w Piacenzy (1644) wskazuje, że Sacrati zachował niemal niezmienną strukturę libretta Strozziego, jedynie w przypadku arii Achillesa („Felicissimo giorno”) i Eunucha („Serva, serva chi mole”) powtarza wers otwierający strofę, tworząc ukształtowanie ABA lub rondo. W partii Deidamii kompozytor oddał zmienne stany emocjonalne postaci dzięki różnicowaniu rytmiki i rozpiętości melodii partii solowej oraz zmianom tonalnym. Według najnowszych badań (A. Curtis, E. Rosand) Sacrati wraz z B. Ferrarim pracował nad ukończeniem L’incoronazione di Poppea Monteverdiego, był też prawdopodobnie autorem słynnego duetu Pur ti miro i sinfonii.

Literatura: C. Sartori Un fantomatico compositore per un’opera che forse non era un’opera, „Nuova Rivista Musicale Italiana” V, 1971; L. Bianconi, T. Walker Dalla „Finta pazza” alla „Veremonda”. Storie di Febiarmonici, „Rivista Italiana di Musicologia” X, 1975; C. Sartori Ancora della „Finta pazza” di Strozzi e Sacrati, „Nuova Rivista Musicale Italiana” XI, 1977; A. Curtis „La Poppea impasticciata” or Who Wrote the Music to „L’incoronazione” (1643)?, „Journal of the American Musicological Society” XLII, 1989; E. Rosand Opera in Seventeenth-Century Venice. The Creation of a Genre, Berkeley 1991.