Benoît [benʹua] Petrus-Leonardus-Leopoldus, zw. Peter, *17 VIII 1834 Harelbeke (zachodnia Flandria), †8 III 1901 Antwerpia, belgijski kompozytor, dyrygent i pedagog. W latach 1851–55 odbywał studia muzyczne w konserwatorium w Brukseli u F.J. Fétisa. W 1856 zdobył Prix de Rome za kantatę Le Meurtre d’Abel. W 1858 jako stypendysta rządu belgijskiego wyjechał do Niemiec. W 1861 udał się do Paryża, gdzie oczekując bezskutecznie na wystawienie swojej opery Le roi des aulnes, działał jako dyrygent w Théâtre des Bouffes-Parisiens. Wróciwszy do kraju w 1863, z powodzeniem wykonywał swoje dzieła religijne. W 1867 założył Flamandzką Szkołę Muzyczną w Antwerpii, przekształconą w 1898 w Królewskie Flamandzkie Konserwatorium; był jego dyrektorem do końca życia.
Benoît jest twórcą flamandzkiej szkoły narodowej w muzyce. W swojej twórczości kompozytorskiej, działalności pedagogicznej, pisarskiej i publicystycznej propagował ideę narodowej sztuki flamandzkiej. Był aktywnym organizatorem życia muzycznego, zainicjował powstanie narodowego konserwatorium, współuczestniczył w założeniu Królewskiej Flamandzkiej Opery. Głosił hasła powszechnego umuzykalnienia i wychowania muzycznego, kultywował flamandzkie tradycje językowe, muzyczne i literackie. Jako kompozytor nawiązywał początkowo do wzorów muzyki niemieckiej i francuskiej. Uprawiał wielkie formy wokalno-instrumentalne, operował rozbudowanym i bogatym zasobem środków harmonicznych, aparatem orkiestrowym stojącym na pograniczu orkiestry H. Berlioza i R. Straussa. Późniejsze utwory Benoîta wykazywały uproszczenie stylu, wynikające z realizacji postulatu przystępności sztuki muzycznej, oraz wyraźne nawiązania do flamandzkiej melodyki, rytmiki i metryki ludowej; utwory wokalne pisał Benoît do tekstów francuskich i flamandzkich.
Literatura: G. Eekhoud Peter Benoit. Sa Vie, Son Esthétique et Son Enseignement, Son Œuvre, Bruksela 1897; J. Blockx Peter Benoit, Bruksela 1904; B. Fétis Les musiciens belges, t. 1–2, Bruksela 1936; A. Corbet Peter Benoît, Leven, Werk en Beteekenis (‘Peter Benoît, życie, dzieło i znaczenie’), Antwerpia 1943; J. Daisne Peter Benoît, Antwerpia 1960; F. Van der Mueren Peter Benoît in het huidig perspectief (‘Peter Benoît z dzisiejszej perspektywy’), Antwerpia 1968.
Kompozycje
Wokalno-instrumentalne:
Kantaty, hymny:
La meurtre d’Abel 1856
Hymne aan den vrede (‘hymn na cześć pokoju’), 1864
De Leie (‘lilia’), tekst A. Verriest, 1875
Vlaanderen’s Kunstroem (‘sława sztuki Flandrii’) lub Rubens-Cantate, tekst J. De Geyter, 1877
De Waereld in (‘w świecie’), tekst J. De Geyter, 1878
Hucbald, tekst J. De Geyter, 1880
De Genius des Vaderlands (‘geniusz ojczyzny’), tekst J. De Geyter, 1880
De Muse der Geschiedenis (‘muza historii’), tekst J. De Geyter, 1880
Hymnus aan de schoonheid (‘hymn na cześć piękna’), tekst E. Hiel, 1880
Hymne aan den Vooruitgang (‘hymn na cześć postępu’), tekst J. van Beers, 1885
Treur en Triomfzang (‘pieśń żałoby i triumfu’) 1896
muzyka religijna:
Quadrilogie religieuse: Kerstmis 1859, Messe solennelle 1860, Te Deum 1862, Requiem 1863
Drama Christi, tekst biblijny, 1871, wyk. Antwerpia 1871
Missa brevis 1872
oratoria:
Abels moord (Abel en Kain), libretto K. Wytsman, na głosy solowe, chór i orkiestrę, 1857, wyk. Bruksela 1857
Prometheu, libretto E. Hiel, 1865
Lucifer, libretto E. Hiel, 1865-66, wyst. Londyn 1888
De Schelde (Rzeka Skalda), libretto E. Hiel, 1868, wyst. Antwerpia 1869
De Oorlog (‘wojna’), libretto J. van Beers, 1873
De Rhijn (‘Ren’), libretto J. de Geyter, 1889
opery:
Het Dorp in ‘t Gebergte (Wioska w górach), opera komiczna, libretto J. Kats wg A. F. F. Kotzebue, 1854
De Elzenkoning (Le roi des Aulnes), opera, libretto E. Castin wg Króla elfów Goethego, wyst. Bruksela 1859
Isa, singspiel, libretto E. Hiel, 1866
Juicht met ons (‘radujcie się razem z nami’), libretto E. Hiel, 1886
Het meilief (‘majowa miłość’), libretto J. de Meester, 1893
muzyka do dramatów:
Willem de Zwijger (‘Wilhelm milczący’) 1876
Charlotte Corday 1876
De Pacificatie van Gent (‘pacyfikacja Gandawy’) 1876
pieśni, utwory chóralne, kantaty i motety.
Instrumentalne:
Poemat symfoniczny na flet i orkiestrę (Symfoniczna opowieść), op. 43a, 1865
Poemat symfoniczny na fortepian i orkiestrę (Symfoniczna opowieść), op. 43b, 1866
Kwartet smyczkowy D-dur op. 10, 1858, wyd. Bruksela 1951
Sonata fortepianowa Ges-dur, op. 34, 1860
utwory na obój, miniatury fortepianowe
Prace:
De Vlaamsche Muziekschool van Antwerpen (‘flamandzka szkoła muzyczna w Antwerpii’), wyd. Antwerpia 1873
Verhandeling over de nationale Toonkunde (‘relacje o narodowej sztuce muzycznej’), 2 t., wyd. Antwerpia 1875–77
De Oorsprong van het Cosmopolitisme in de Muziek (‘początki kosmopolityzmu w muzyce’), wyd. Antwerpia 1876
