Bennett, Sterndale

Bennett [bʹenyt] Sir William Sterndale, *13 IV 1816 Sheffield, †1 II 1875 Londyn, angielski pianista, dyrygent, kompozytor. Pochodził z rodziny muzyków; jego dziadek, John, był kantorem, a ojciec, Robert (1788–1819), organistą i cenionym nauczycielem gry na fortepianie. Bennett już jako 8-letni chłopiec śpiewał w chórze King’s College w Cambridge. W wieku 10 lat wstąpił do Royal Academy of Music w Londynie, gdzie kształcił się pod kierunkiem P. Spagnolettiego (skrzypce), W.H. Holmesa (fortepian), W. Crotcha i Ph.C.H. Pottera (kompozycja). Już w okresie studiów komponował, głównie utwory instrumentalne i występował na terenie Anglii z własnymi koncertami fortepianowymi; Koncert d-moll grał w 1832 w Cambridge, w 1833 w Royal Academy of Music w Londynie. Na tym drugim występie obecny był Mendelssohn, odtąd też datuje się przyjaźń obu muzyków. Za pośrednictwem Mendelssohna Bennett poznał w czasie pobytu w Lipsku (1836–37) Schumanna, który mu dedykował Etiudy symfoniczne i na łamach „Neue Zeitschrift für Musik” zamieszczał pochlebne opinie o jego talencie. Występy Bennetta w lipskim Gewandhausie, na których zaprezentował swoje utwory: Koncert c-moll i uwerturę The Naiads, przyniosły mu także uznanie publiczności. W 1838 grał w Gewandhausie również Koncert f-moll. W 1842 odbył kolejną podróż do Niemiec; w Kassel spotkał się ze Spohrem, w Berlinie odwiedził Mendelssohna. W latach 1842–48 wykonywał swoje kompozycje na koncertach londyńskiego Philharmonic Society, którego był w tym czasie dyrektorem. W 1849 założył w Londynie Bach Society i zapoczątkował wykonania dzieł chóralnych Bacha w Anglii; w 1854 odbyło się angielskie prawykonanie Pasji wg św. Mateusza pod jego dyrekcją. W 1856 Bennett został mianowany profesorem muzyki na uniwersytecie w Cambridge; w tym samym roku ponownie związał się z Philharmonic Society i prowadził koncerty aż do 1866, kiedy to objął stanowisko dyrektora Royal Academy of Music. Dyrygował orkiestrami podczas Leeds Festival (1858), na którym wykonano kantatę The May Queen, a także podczas Birmingham Festival (1867), na którym wystawił oratorium The Woman of Samaria. Wyrazem uznania dla jego działalności było nadanie mu tytułu Master of Arts (1867) oraz szlachectwa (1871).

W twórczości Bennetta, która w dużym stopniu uległa zapomnieniu, zaznaczają się wpływy muzyki niemieckiej: w oratorium The Woman of Samaria – dzieł wokalno-instrumentalnych Bacha, w kompozycjach orkiestrowych – uwertur koncertowych Mendelssohna, w koncertach fortepianowych – stylu Mozarta i Beethovena. Indywidualność twórcza Bennetta przejawia się głównie w solowych kompozycjach fortepianowych w typie romantycznej miniatury.

Literatura: R. Schumann William Sterndale Bennett, „Neue Zeitschrift für Musik” 1837; J.R.S. Bennett The Life of William Sterndale Bennett, Cambridge 1907, przedr. Cambridge 2012, e-book 2019; M.B. Foster The Philharmonic Society of London 1813–1912, Londyn 1913, przedr. Charleston (South Carolina) 2014; Ch. V. Stanford, Ch. Villiers William Sterndale Bennett: 1816–1875, „The Musical Quarterly” II z. 4, 1916, s. 628–657; W.T. Freemantle Sterndale Bennett and Sheffield; a centenary contribution, cz. I Comprising an account of the Bennett family (Derbyshire, Cambridge and Sheffield), cz. II Sir William Sterndale Bennett and associations with his native city, Sheffield 1919; G.W. Spink Schumann and Sterndale Bennett, „The Musical Times” CV, 1964; G. Bush Sterndale Bennett the Solo Piano Works, „Proceedings of the Royal Musical Association” XCI, 1964-65; P.M. Young A History of British Music, Londyn 1967, G. Bush Sterndale Bennett and the Orchestra, „The Musical Times”  CXXVII, 1986, s. 322–324; N. Temperley Schumann and Sterndale Bennett, “19th-Century Music” XII z. 3, 1989, s. 207–220; R. Williamson Sterndale Bennett – A Descriptive Thematic Catalogue, Oksford 1996;  Lectures on Musical Life – William Sterndale Bennett, wyd. N. Temperley, Woodbridge 2006; P. Horton William Sterndale Bennett, Composer and Pianist, w: The Piano w Nineteenth-Century British Culture, red. Th. Ellsworth, S. Wollenberg, Abingdon-on-Thames 2007; D. Grame Mawson The piano music of Sterndale Bennett in the context of nineteenth-century pianism: a practice-based interpretative study with critical commentary, dysertacja na University of Leeds, 2007; I. Parrott William Sterndale Bennett and the Bach Revival in Nineteenth-Century England, w: Europe, Empire, and Spectacle in Nineteenth-Century British Music, wyd. R. Cowgill, J. Rushton, Aldershot 2008.